Νέοι πρωταγωνιστές ή μονίμως παρατηρητές;

Γράφει ο Φώτης Κοτσάνης – Αντιπρόεδρος Δημοτικού Συμβουλίων Νέων Πειραιά

Ένα ερώτημα που για πολλούς έχει προφανή απάντηση, αλλά κρύβει μία βαθύτερη, πιο ψυχρή πραγματικότητα, με τους νέους να προορίζονται για παρατηρητές και χειροκροτητές των κυβερνώντων.

Τα συμβούλια νέων αποτελούν έναν θεσμό καταλυτικής σημασίας για την τοπική δημοκρατία, τον οποίο όμως η κεντρική εξουσία δείχνει συχνά να αποστρέφεται στην πράξη. Τα Δημοτικά Συμβούλια Νέων, από το 2006 που θεσμοθετήθηκαν σε πρώτο επίπεδο με τον Νόμο 3443/2006 (Τοπικά Συμβούλια Νέων – ΤΟΣΥΝ), ήταν μια πρώτη προσπάθεια θεσμικής ενσωμάτωσης της νεολαίας στην τοπική διακυβέρνηση. Ο θεωρητικός τους στόχος: εντοπισμός και ανάδειξη των ζητημάτων της νέας γενιάς σε κάθε τοπική κοινωνία.

Το πρόβλημα, όμως, που προέκυψε από την πρώτη ημέρα της σύστασής τους, με κορύφωση την οικονομική/ανθρωπιστική κρίση της περιόδου 2010-2015, ήταν πως ο νόμος αυτός γράφτηκε για άλλη μια φορά ερήμην της νεολαίας. Δεν ζητήθηκε η γνώμη των νέων πολιτών της χώρας για ένα νομοσχέδιο που αφορούσε αποκλειστικά εκείνους. Διότι, για να μπορεί πράγματι μια πολιτική να επιτελέσει τον σκοπό της, οφείλει πρώτα να αφουγκράζεται τις κοινωνικές ομάδες που υφίστανται τον άμεσο αντίκτυπό της. Και η τότε κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας -όπως και η σημερινή- αρνήθηκε να ακούσει τους νέους πολίτες, αρνήθηκε να ακούσει τη νέα γενιά που εργάζεται σε δύο και τρεις δουλειές για να μπορέσει να επιβιώσει και όχι να ζήσει, δεν άκουσε τους εκατοντάδες χιλιάδες νέους συμπολίτες μας που οι πολιτικές της οδήγησαν στη μετανάστευση, αναζητώντας το μέλλον που τους στέρησε ο τόπος τους. Αντιθέτως, ο θεσμός επιβλήθηκε «από τα πάνω», υπαγορευόμενος από την ανάγκη του τότε πολιτικού συστήματος να ανανεώσει τις πελατειακές του σχέσεις σε τοπικό επίπεδο. Όλα τα παραπάνω είχαν -και έχουν- έναν και μοναδικό στόχο: τον πλήρη έλεγχο των τοπικών συμβουλίων προς ικανοποίηση του κομματικού τους μηχανισμού. Διότι έτσι αντιλαμβάνονταν ανέκαθεν τη νέα γενιά: χειροκροτητές, κινητοποιητές, άβουλους, διακοσμητικά στοιχεία για φωτογραφίες και πλήρως ελεγχόμενους, αντί να λειτουργήσουν ως εστίες ριζοσπαστικής σκέψης και ανεξάρτητης πολιτικής ζύμωσης. Γι’ αυτό, όταν η χρηματοδότηση στέρεψε και ο κομματικός έλεγχος εξασθένησε την περίοδο της κρίσης, ο θεσμός απλώς αφέθηκε να μαραζώσει, αποδεικνύοντας τον απολύτως προσχηματικό του χαρακτήρα.

Έτσι, μέσα σε αυτό το χάος των συγκεντρωτικών πολιτικών κατά της τοπικής αυτοδιοίκησης, υπήρξαν δήμοι και πολίτες που ανέλαβαν πρωτοβουλίες και σύστησαν, με βάση εσωτερικούς κανονισμούς, τα νέα Τοπικά Συμβούλια Νέων, πλέον Δημοτικά Συμβούλια Νέων. Νέοι πολίτες, με έντονο το αίσθημα της συλλογικότητας και της προσφοράς στο δημόσιο συμφέρον, ίδρυσαν σε πολλούς δήμους της χώρας τοπικά συμβούλια, αναδεικνύοντας τα μείζονα προβλήματα των πολιτών της γενιάς τους. Χωρίς εξαρτήσεις, χωρίς στήριξη από τα πάνω και χωρίς συνδιαλλαγές, αποφάσισαν να συγκρουστούν και να προτάξουν μια διαφορετική αντίληψη για την ενεργό πολιτική δράση.

Φτάνοντας στο σήμερα και μετά από χρόνια διεκδικήσεων και πιέσεων για το αυτονόητο, βρισκόμαστε μπροστά στις νέες ρυθμίσεις του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Πάγια θέση των οργανωμένων νέων ήταν η θεσμική αναβάθμιση των συμβουλίων μέσω ουσιαστικής συνδιαμόρφωσης και συνδιαβούλευσης και όχι μέσω επικοινωνιακών αφηγημάτων που χαράσσονται πίσω από κλειστές πόρτες. Η διαφημιζόμενη «υποχρεωτικότητα» της σύστασης Δημοτικών Συμβουλίων Νέων παρουσιάζεται ως θρίαμβος, όμως στην πραγματικότητα οι νέοι δεν ρωτήθηκαν ποτέ πώς θέλουν να οργανωθούν. Αποκορύφωμα αυτής της απαξίωσης υπήρξε η διαδικασία διαβούλευσης που επιχείρησε το Εθνικό Συμβούλιο Νεολαίας (ΕΣΥΝ) με τα κατά τόπους συμβούλια, που είχε ως στόχο τη διαβούλευση μεταξύ των συμβουλίων και τη θέση τους στα άρθρα του νέου Κώδικα που απευθύνονταν στα Δημοτικά Συμβούλια Νέων. Μετά, λοιπόν, από πολυήμερες διαβουλεύσεις μεταξύ των ενεργών συμβουλίων, όπου καταγράφηκαν οι πραγματικές ανάγκες και οι ιδιαίτερες προκλήσεις, κυρίως των συμβουλίων της περιφέρειας, η κυβέρνηση όχι μόνο αδιαφόρησε για τα πορίσματα, αλλά τα απέρριψε σχεδόν υποτιμητικά, απαντώντας πως «η υφιστάμενη κατάσταση δεν τυγχάνει ανταπόκρισης».

Το απόγειο του παραλόγου, ωστόσο, εντοπίζεται στον αποκλεισμό όσων δεν έχουν την ιδιότητα του «δημότη». Πώς μπορείς να μιλάς για συμμετοχή όταν αποκλείεις τους μόνιμους κατοίκους μιας περιοχής; Όταν αφήνεις εκτός τους φοιτητές, οι οποίοι αποτελούν το κύτταρο ζωής και δράσης σε δεκάδες πόλεις της επικράτειας; Το πρόσχημα πως «δεν είναι από εδώ και δεν γνωρίζουν τις ανάγκες» δεν είναι τίποτα άλλο παρά η προσπάθεια επιβολής ενός αυστηρά τυποποιημένου, κρατικοδίαιτου μοντέλου που φοβάται τη ζωντανή, παρεμβατική νεολαία.

Η πραγματική συμμετοχή δεν διατάσσεται με ΦΕΚ, ούτε εγκλωβίζεται σε κανονισμούς που συντάσσουν τεχνοκράτες για λογαριασμό της νεολαίας. Αν η πολιτεία ήθελε ειλικρινά να ενδυναμώσει τους νέους, θα τους παρείχε τα εργαλεία και τους πόρους να αυτοοργανωθούν, θα άκουγε τις προτάσεις τους μέσω εκτενών διαβουλεύσεων πριν νομοθετήσει και θα τους έδινε συναποφασιστικό ρόλο και όχι απλώς ρόλο παρατηρητή-σχολιαστή των τοπικών εξελίξεων.

Διαβάστε επίσης:

Κίμπερλι Γκιλφόιλ: Έντεκα μήνες υπερθέαμα – Από την γκλαμουράτη υποδοχή στο άδοξο τέλος και γιατί ο Τραμπ την έδιωξε από την Αθήνα

Η αντιπαράθεση Γεωργιάδη με διαδηλωτές στα εγκαίνια του Κέντρου Υγείας Πάρου και η αιχμηρή ανάρτηση – «Το πήρα χρέπι, το έκανα καινούργιο, αλλά η φασαρία, φασαρία» (Video)

Τι έβαλε στις βαλίτσες του ο Ρούμπιο;

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.