Οι πρεσβείες… λάφυρο του Τραμπ: Η Κίμπερλι και οι 92 κενές θέσεις επειδή ο Αμερικανός πρόεδρος ψάχνει να τοποθετήσει «δικούς του»

Takeaways by to pontiki AI

• Σύμφωνα με τα στοιχεία της American Foreign Service Association, τον Οκτώβριο του 2026 το 47% των αμερικανικών διπλωματικών θέσεων παρέμενε κενό.
• Η κυβέρνηση Τραμπ επιλέγει κατά κύριο λόγο πολιτικά πρόσωπα από τον στενό της κύκλο για τις πρεσβευτικές θέσεις αντί για διπλωμάτες καριέρας.
• Η πολιτική αυτή επιλογή αποσκοπεί στην ενίσχυση της προσωπικής αφοσίωσης, στην ανταμοιβή υποστηρικτών και στην αποτελεσματικότερη προώθηση της ατζέντας «America First» στο εξωτερικό.
• Οι μαζικές ανακλήσεις διπλωματών σε συνδυασμό με τις καθυστερήσεις στις νέες υποψηφιότητες έχουν προκαλέσει σημαντικά κενά στη λειτουργία των αμερικανικών αποστολών διεθνώς.
• Η πρόσφατη αποχώρηση της πρέσβειρας από την Ελλάδα αφήνει την πρεσβεία σε μεταβατική φάση, αναδεικνύοντας τις προκλήσεις στη θεσμική συνέχεια της διπλωματικής εκπροσώπησης.

Μπορεί να μην το γνωρίζετε, αλλά η Ουάσιγκτον έχει αφήσει δεκάδες διπλωματικές αποστολές ανά τον κόσμο χωρίς διορισμένο πρέσβη, ενώ σχεδόν το σύνολο των υποψηφίων της δεύτερης κυβέρνησης Τραμπ προέρχεται από τον πολιτικό του κύκλο. Πίσω από τις κενές καρέκλες βρίσκονται οι ανακλήσεις διπλωματών καριέρας, οι καθυστερημένοι διορισμοί και μια αντίληψη εξουσίας που αντιμετωπίζει τις κορυφαίες διπλωματικές θέσεις ως προνόμιο πολιτικής εμπιστοσύνης. Το ερώτημα είναι αν η διπλωματία των ΗΠΑ μετατρέπεται σταδιακά από θεσμική υπηρεσία σε δίκτυο προσωπικής πίστης και αφοσίωσης. Όπως άλλωστε ανέδειξε περίτρανα και η δήλωση αποχώρησης της Κίμπερλι Γκιλφόιλ. Με τη διαφορά ότι έγινε το νέο μέλος της λίστας…

Σύμφωνα με τον πίνακα της American Foreign Service Association (AFSA), της ένωσης των Αμερικανών διπλωματών, την 1η Οκτωβρίου 2026 υπήρχαν 92 κενές θέσεις σε σύνολο 196 θέσεων πρεσβευτικού επιπέδου. Πρόκειται για ποσοστό περίπου 47%. Ο αριθμός χρειάζεται μια ουσιώδη διευκρίνιση: οι 196 θέσεις δεν αφορούν αποκλειστικά πρεσβείες σε ξένα κράτη. Περιλαμβάνουν επίσης αποστολές σε διεθνείς οργανισμούς. Επομένως, οι 92 κενές θέσεις δεν σημαίνουν ότι 92 πρεσβείες έχουν μείνει χωρίς πρέσβη. Όμως και αυτές, σύμφωνα με εκτιμήσεις, πλησιάζουν τις 45-50. Και αναδεικνύουν το μέγεθος του «προβλήματος» στην κορυφή της αμερικανικής διπλωματικής εκπροσώπησης, το οποίο «ράβεται και ράβεται» στα επιχειρηματικά μέτρα του Τραμπ.

Ποιες είναι οι χώρες που δεν έχουν τοποθετημένο πρέσβη;

Ο παρακάτω κατάλογος βασίζεται στις καταχωρίσεις «VACANT» του πίνακα της AFSA, με την Ελλάδα να προστίθεται λόγω της πρόσφατης αποχώρησης της Γκίλφοϊλ. Σε αρκετές περιπτώσεις υπάρχει ήδη υποψήφιος πρέσβης, αλλά εκκρεμεί η έγκριση της Γερουσίας. Σε άλλες δεν έχει καταχωριστεί υποψήφιος. Τις μεταφέρουμε με κάθε επιφύλαξη.

• Ευρώπη και Ευρασία: Αζερμπαϊτζάν, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Βουλγαρία, Γεωργία, Γερμανία, Ελλάδα, Κόσοβο, Μαυροβούνιο, Βόρεια Μακεδονία, Ρωσία, Σερβία, Σλοβακία, Ουκρανία, Ουγγαρία, Λευκορωσία.
• Μέση Ανατολή και Ασία: Αφγανιστάν, Αλγερία, Αρμενία, Μπρουνέι, Ιράκ, Ινδονησία, Λάος, Μαλδίβες, Νεπάλ, Πακιστάν, Κατάρ, Σαουδική Αραβία, Τατζικιστάν, Τουρκμενιστάν, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Υεμένη.
• Αφρική: Αγκόλα και Σάο Τομέ και Πρίνσιπε, Μποτσουάνα, Μπουρούντι, Καμερούν, Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, Τσαντ, Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, Δημοκρατία του Κονγκό, Ακτή Ελεφαντοστού, Εσουατίνι, Γκάνα, Γουινέα, Λεσότο, Λιβερία, Λιβύη, Μαδαγασκάρη και Κομόρες, Μαυριτανία, Μαυρίκιος, Μοζαμβίκη, Νίγηρας, Νιγηρία, Ρουάντα, Σενεγάλη και Γουινέα-Μπισάου, Σεϋχέλλες, Σομαλία, Σουδάν, Ουγκάντα, Ζάμπια, Ζιμπάμπουε.
• Αμερική και Καραϊβική: Μπαρμπάντος, Βολιβία, Κολομβία, Κούβα, Ισημερινός, Ελ Σαλβαδόρ, Γουατεμάλα, Αϊτή, Ονδούρα, Τζαμάικα, Παραγουάη, Σουρινάμ, Τρινιντάντ και Τομπάγκο, Βενεζουέλα.
• Ωκεανία και νησιωτικά κράτη: Φίτζι, Κιριμπάτι, Ναουρού και Τουβαλού (κοινή πρεσβευτική θέση), Νήσοι Μάρσαλ, Παλάου, Παπούα Νέα Γουινέα, Νήσοι Σολομώντος, Ανατολικό Τιμόρ, Τόνγκα, Βανουάτου.

Το πραγματικό στοιχείο δεν είναι μόνο οι θέσεις, αλλά ποιοι προορίζονται να τις καταλάβουν

Σύμφωνα με ανάλυση της Washington Post τον Αύγουστο, περίπου το 90% των υποψηφίων πρέσβεων που είχε προτείνει η δεύτερη κυβέρνηση Τραμπ προέρχονταν από τον πολιτικό χώρο και όχι από τη διπλωματική υπηρεσία καριέρας. Οι αριθμοί αυτοί δείχνουν μια σαφή επιλογή: η κυβέρνηση Τραμπ δεν περιορίζεται στην αντικατάσταση των απερχόμενων πρέσβεων. Επιχειρεί να αλλάξει και το ποιοι εκπροσωπούν τις Ηνωμένες Πολιτείες στο εξωτερικό.

Οι πολιτικοί διορισμοί δεν αποτελούν αμερικανική πρωτοτυπία του Τραμπ. Πρόεδροι και των δύο μεγάλων κομμάτων έχουν τοποθετήσει πολιτικούς συμμάχους, χρηματοδότες προεκλογικών εκστρατειών και πρόσωπα του στενού τους περιβάλλοντος σε πρεσβευτικές θέσεις. Η διαφορά σήμερα βρίσκεται στην έκταση αυτής της πρακτικής και στην ταυτόχρονη απομάκρυνση διπλωματών με πολυετή υπηρεσιακή εμπειρία. Η Κίμπερλι υπήρξε ακριβώς ένα τέτοιο παράδειγμα. Που αστόχησε…

Με άλλα λόγια, δεν αλλάζουν μόνο τα πρόσωπα. Αλλάζει η ισορροπία ανάμεσα στην επαγγελματική διπλωματία και την πολιτική επιβράβευση. Και υπάρχουν τέσσερις λόγοι για τους οποίους αυτή η επιλογή εξυπηρετεί τη λογική εξουσίας του Τραμπ.

• Πρώτον, η προσωπική πίστη θεωρείται εγγύηση πολιτικής ευθυγράμμισης. Ένας διπλωμάτης καριέρας έχει υποχρέωση να υπηρετεί την εκάστοτε εκλεγμένη κυβέρνηση, αλλά διαθέτει επίσης επαγγελματική ανεξαρτησία στην αξιολόγηση των δεδομένων, θεσμική μνήμη και εμπειρία που συχνά τον οδηγούν να επισημαίνει κινδύνους ή να εισηγείται διαφορετικές επιλογές. Ένας πολιτικός διορισμός μπορεί να θεωρείται από τον πρόεδρο πιο προβλέψιμος και πιο πρόθυμος να προωθήσει προσωπικά τη δική του ατζέντα. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε πολιτικός πρέσβης είναι ανεπαρκής ή ότι κάθε διπλωμάτης καριέρας αντιστέκεται στην πολιτική του προέδρου. Σημαίνει ότι η κυβέρνηση φαίνεται να δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στην πολιτική εμπιστοσύνη ως κριτήριο επιλογής.
• Δεύτερον, οι πρεσβευτικές θέσεις αποτελούν ισχυρό εργαλείο ανταμοιβής και οικοδόμησης συμμαχιών. Η τοποθέτηση ενός υποστηρικτή σε μια σημαντική πρωτεύουσα προσφέρει κύρος, πρόσβαση σε ξένες κυβερνήσεις και δυνατότητα συμμετοχής σε αποφάσεις με διεθνή αντίκτυπο. Οι δωρητές και οι πολιτικοί σύμμαχοι αποκτούν έτσι έναν επιπλέον λόγο να παραμένουν κοντά στο προεδρικό περιβάλλον.
• Τρίτον, ο έλεγχος των προσώπων διευκολύνει την εφαρμογή της πολιτικής «America First». Η κυβέρνηση θέλει οι πρεσβευτές της να προωθούν με επιθετικό τρόπο τις προτεραιότητές της: εμπορικές συμφωνίες, αμερικανικές εξαγωγές ενέργειας, αμυντικές συνεργασίες, ανακατατάξεις στις σχέσεις με την Κίνα και πιέσεις προς συμμάχους για τις δαπάνες άμυνας. Ένας πρέσβης που έχει επιλεγεί από τον ίδιο τον πρόεδρο μπορεί να λειτουργεί όχι μόνο ως εκπρόσωπος των ΗΠΑ, αλλά και ως προσωπικός πολιτικός απεσταλμένος του.
• Τέταρτον, η καθυστέρηση των διορισμών διατηρεί την επιλογή στα χέρια του Λευκού Οίκου. Όταν μια θέση παραμένει κενή, η κυβέρνηση δεν δεσμεύεται από έναν μόνιμο επικεφαλής που έχει ήδη αναλάβει καθήκοντα. Μπορεί να καθυστερήσει την επιλογή, να αναζητήσει υποψήφιο που θεωρεί καταλληλότερο πολιτικά ή να περιμένει την έκβαση της διαδικασίας έγκρισης στη Γερουσία.

Οι ανακλήσεις δημιούργησαν κενά που δεν καλύφθηκαν εγκαίρως

Η σημερινή εικόνα δεν εξηγείται μόνο από την επιλογή πολιτικών υποψηφίων. Τον Δεκέμβριο του 2025 έγινε γνωστό ότι η κυβέρνηση ανακαλούσε σχεδόν 30 διπλωμάτες καριέρας από πρεσβευτικές και άλλες ανώτερες θέσεις, με τις αποχωρήσεις να προγραμματίζονται για τον Ιανουάριο του 2026. Οι ανακλήσεις αυτές εντάχθηκαν στην προσπάθεια της κυβέρνησης να ευθυγραμμίσει τις διπλωματικές αποστολές με τις προτεραιότητες του προέδρου.

Η συνέπεια ήταν ότι δημιουργήθηκαν ταυτόχρονα κενά σε πολλές αποστολές. Για να περιοριστούν, απαιτούνταν νέες υποψηφιότητες, έλεγχος, ακροάσεις και εγκρίσεις από τη Γερουσία. Η διαδικασία αυτή δεν προχώρησε παντού με την ίδια ταχύτητα.

Εδώ εμφανίζεται η θεσμική αντίφαση: ο πρόεδρος έχει την εξουσία να επιλέγει τους πρέσβεις, αλλά δεν μπορεί να παρακάμψει τη συνταγματική διαδικασία διορισμού. Η Γερουσία πρέπει να δώσει τη συγκατάθεσή της. Εάν ο Λευκός Οίκος καθυστερεί να προτείνει υποψηφίους ή εάν οι υποψηφιότητες καθυστερούν να εγκριθούν, η προσωρινή ηγεσία γίνεται η νέα κανονικότητα.

Η Ελλάδα… παράδειγμα μιας ευρύτερης αμερικανικής επιλογής

Η περίπτωση της Αθήνας προσφέρει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Η απομάκρυνση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ αφήνει την πρεσβεία σε μεταβατική φάση, με τον αναπληρωτή επικεφαλής της αποστολής, Τζος Χακ, να αναμένεται να αναλάβει προσωρινά την ηγεσία. Η πρεσβεία συνεχίζει να λειτουργεί, αλλά η επιλογή νέου πρέσβη θα προαπαιτήσει μια νέα πολιτική απόφαση και την προβλεπόμενη διαδικασία έγκρισης που θα χρειαστεί μήνες.

Αυτό έχει και τη δική του σημασία, μια και η Ελλάδα είναι στρατηγικός σύμμαχος των ΗΠΑ, μέλος του ΝΑΤΟ και κρίσιμος παράγοντας για την ενεργειακή ασφάλεια και την Ανατολική Μεσόγειο. Ο πρέσβης δεν είναι, επομένως, μια αμελητέα θέση. Αυτό που καθιστά την περίσταση πιο περίπλοκη είναι η ένταση με την Τουρκία και πώς θα εξελιχθεί. Σε ένα «θερμό Αιγαίο», ένας σύμμαχος των ΗΠΑ με πρέσβη και ένας χωρίς, θα έχει κάποιο πλεονέκτημα ή μειονέκτημα;

Το ζητούμενο για την ελληνική πλευρά δεν είναι να εξετάσει αν η αμερικανική στρατηγική άλλαξε αυτομάτως με την αποχώρηση της πρέσβειρας. Είναι να διασφαλίσει ότι οι θεσμικοί δίαυλοι με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ παραμένουν ισχυροί και ότι η επικοινωνία με την Ουάσιγκτον δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τις προσωπικές σχέσεις ενός πρέσβη με τον Λευκό Οίκο.

Οι 92 κενές θέσεις δεν αποδεικνύουν ότι ο Τραμπ κρατά επίτηδες κάθε πρεσβεία άδεια μέχρι να βρει έναν πιστό του. Δείχνουν, όμως, ότι η πολιτική επιλογή προσώπων έχει αποκτήσει πρωτοφανές επιχειρηματικό βάρος και σχεδιασμούς που δεν συνάδουν με τις συνήθεις πρακτικές, ενώ η θεσμική συνέχεια έχει δεχθεί ισχυρό πλήγμα.

Διαβάστε επίσης

«Μαύρα σύννεφα» από νωρίς στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ: Ο Μερτς απαιτεί περικοπές στον προϋπολογισμό, ο Μακρόν δεν είπε… λέξη στα ΜΜΕ

Σικάγο: Νέα σοκαριστική καταγγελία για ομαδικό βιασμό σε πάρτι αδελφότητας – «Ουρά» από νεαρούς για να «προλάβουν»…

Ράμα μετά τις βίαιες φοιτητικές διαδηλώσεις: «Δεν θα επιτρέψω να εκτροχιάσουν την ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας»

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.