Ενέργεια: Η ευρωπαϊκή στήριξη δεν ήρθε ποτέ, η σύνοδος κορυφής παρέπεμψε στην Κομισιόν – Μέτρα, αλλά όχι… ανοιχτό πουγκί από κυβέρνηση

Η κυβέρνηση πήγε στη Σύνοδο Κορυφής των Βρυξελλών με την προσδοκία ότι η Ευρώπη θα άνοιγε περισσότερο τον δρόμο για πρόσθετα μέτρα στήριξης απέναντι στο ενεργειακό κόστος, αλλά επέστρεψε χωρίς τη δημοσιονομική «ομπρέλα» που επιδίωκε.

Η ενεργειακή κρίση αναγνωρίστηκε με σαφώς ισχυρότερες διατυπώσεις στα τελικά συμπεράσματα, οι «27» μίλησαν για ανάγκη «συντονισμένης ευρωπαϊκής απάντησης», αλλά όταν η συζήτηση έφθασε στο διά ταύτα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο παρέπεμψε ουσιαστικά την υπόθεση στην Κομισιόν. Την κάλεσε να εξετάσει και, εφόσον χρειαστεί, να προτείνει πρόσθετα βραχυπρόθεσμα μέτρα για την αντιμετώπιση της εκτίναξης των τιμών της ενέργειας.

Άμεσο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό εργαλείο, ειδική δημοσιονομική εξαίρεση ή κάποιο άλλο μέτρο που θα επέτρεπε στις κυβερνήσεις να ανοίξουν περισσότερο το «πουγκί» τους δεν αποφασίστηκε.

Και αυτή ακριβώς είναι η απόσταση ανάμεσα στις ελληνικές προσδοκίες πριν από τη Σύνοδο και στο αποτέλεσμα που τελικά προέκυψε.

Ζητούσε μεγαλύτερη ευελιξία, πήρε υπόσχεση για εξέταση μέτρων

Η Αθήνα είχε προσέλθει στη Σύνοδο ζητώντας να αναγνωριστεί ο επείγων χαρακτήρας της νέας ενεργειακής πίεσης και, κυρίως, να υπάρξει μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία για στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Στα τελικά συμπεράσματα υπάρχει ασφαλώς πρόοδος σε σχέση με τις αρχικές διατυπώσεις. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναγνωρίζει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας έχουν επιπτώσεις στους πολίτες –και ιδιαίτερα στους πιο ευάλωτους–, στη βιομηχανία και συνολικά στην οικονομία. Αναγνωρίζει επίσης τις διαφορές στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των κρατών-μελών, στοιχείο ιδιαίτερης σημασίας για την ελληνική επιχειρηματολογία.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες χαιρέτισαν ακόμη την πρόθεση της Κομισιόν να παρατείνει το προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για τους περισσότερο εκτεθειμένους βιομηχανικούς κλάδους, να διαμορφώσει βραχυπρόθεσμο πλαίσιο για τη βελτιστοποίηση της λειτουργίας των ευρωπαϊκών διυλιστηρίων και να προωθήσει εθελοντική συγκέντρωση της ενεργειακής ζήτησης.

Όλα αυτά, ωστόσο, απέχουν από μια ευρωπαϊκή απόφαση που θα έδινε στην ελληνική κυβέρνηση πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο εδώ και τώρα.

Ανάλογη είναι η εικόνα και στο ETS2, τον νέο μηχανισμό εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών που αφορά μεταξύ άλλων τις μεταφορές και τη θέρμανση. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες που ζητούν περαιτέρω αναβολή της εφαρμογής του. Η Σύνοδος, όμως, δεν αποφάσισε νέα μετάθεση. Περιορίστηκε στο να ζητήσει από την Κομισιόν επικαιροποίηση της αξιολόγησης των επιπτώσεων του ETS2, με έμφαση στον σχεδιασμό και στις δικλίδες ασφαλείας του.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγνώρισε μετά τη Σύνοδο ότι η Ελλάδα θεωρεί πως μπορεί να απαιτηθεί περαιτέρω παράταση και ότι το θέμα θα συζητηθεί ξανά με την Κομισιόν και σε επόμενα Ευρωπαϊκά Συμβούλια.

Με άλλα λόγια, ούτε σε αυτό το μέτωπο υπήρξε η οριστική απόφαση που επιδίωκε η Αθήνα.

Μέτρα με «εφεδρείες», αλλά χωρίς να… τιναχτεί η μπάνκα

Το ενδιαφέρον πλέον μεταφέρεται στο εσωτερικό και στο πόσο βαθιά μπορεί και θέλει να βάλει το χέρι στην τσέπη η κυβέρνηση εάν οι τιμές παραμείνουν υψηλές μέσα στον χειμώνα.

Ο πρωθυπουργός έδωσε μετά τη Σύνοδο αρκετά σαφές στίγμα. Υποστήριξε ότι τα μέτρα στήριξης που έχει ήδη λάβει η κυβέρνηση ξεπερνούν το 1 δισ. ευρώ, επικαλούμενος τα πλεονάσματα και την καλύτερη δημοσιονομική θέση της Ελλάδας σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ταυτόχρονα, όμως, φρόντισε να περιορίσει τις προσδοκίες για κάποια θεαματική νέα παρέμβαση, λέγοντας ότι δεν περιμένει «μαγικές ευρωπαϊκές λύσεις» που θα επέτρεπαν οριζόντιες μειώσεις φόρων ή παρεμβάσεις πολύ μεγάλης κλίμακας.

Η κυβερνητική γραμμή, επομένως, φαίνεται να διαμορφώνεται στη λογική «μέτρα όσο χρειάζεται, αλλά όχι ανοιχτό πουγκί».

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης διαβεβαίωσε ότι υπάρχουν «εφεδρείες» για ολόκληρο τον χειμώνα, με την κατάσταση να αξιολογείται ανά δεκαπενθήμερο, ώστε οι παρεμβάσεις να προσαρμόζονται στις πραγματικές ανάγκες και στην εξέλιξη των τιμών.

Το πρόβλημα για το Μαξίμου είναι ότι ο ευρωπαϊκός παράγοντας, στον οποίο είχε επενδύσει σημαντικές προσδοκίες, δεν πρόσφερε προς το παρόν τον πρόσθετο χώρο που θα έκανε ευκολότερες και μεγαλύτερες τις παρεμβάσεις.

Η Σύνοδος αναγνώρισε το πρόβλημα, έβαλε την ενέργεια ψηλότερα στην ευρωπαϊκή ατζέντα και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων παρεμβάσεων. Τον λογαριασμό, όμως, δεν τον ανέλαβε η Ευρώπη.

Και μέχρι να επιστρέψει η Κομισιόν με συγκεκριμένες προτάσεις, η κυβέρνηση θα πρέπει να ισορροπήσει ανάμεσα στην πίεση των νοικοκυριών από τις τιμές της ενέργειας και στην επιλογή της να διαφυλάξει δημοσιονομικές εφεδρείες για έναν χειμώνα του οποίου τη διάρκεια και την ένταση κανείς ακόμη δεν μπορεί να προβλέψει.

Διαβάστε επίσης:

18 Οκτωβρίου 1981: Η νίκη του ΠΑΣΟΚ που έβαλε τη «μισή Ελλάδα» στο παιχνίδι – Στον θρίαμβο του Ανδρέα και την ιστορία ποντάρει ο Ανδρουλάκης

Ψάχνει… ώθηση μέσω της καθημερινότητας μετά την ψυχρολουσία από Βρυξέλλες και… γκάλοπ

Στην κόψη του ξυραφιού οι ΗΠΑ

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.