Σύνοδος ΕΕ: Πέντε ανοιχτά μέτωπα και καμία συμφωνία – Το αδιέξοδο για Ουκρανία, προϋπολογισμό και μεταναστευτικό

Χωρίς συγκεκριμένες αποφάσεις στα σημαντικότερα ζητήματα ολοκληρώθηκε η διήμερη σύνοδος κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες, με τις διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών να παραμένουν σε πρώτο πλάνο.

Η χρηματοδότηση της Ουκρανίας, ο επόμενος πολυετής προϋπολογισμός, οι κλιματικοί κανόνες και η μεταναστευτική πολιτική ανέδειξαν τις δυσκολίες διαμόρφωσης κοινής ευρωπαϊκής γραμμής, παρά την πίεση για άμεσες λύσεις.

Οι συζητήσεις αναμένεται να συνεχιστούν τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο, ενώ ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι αποχώρησε χωρίς συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την κάλυψη των πρόσθετων οικονομικών αναγκών της χώρας του.

Ζελένσκι: Ανάγκη για επιπλέον 70 δισ. ευρώ το 2027

Συγκεκριμένο σχέδιο για την εξασφάλιση των αναγκαίων πόρων ζήτησε από τους Ευρωπαίους ηγέτες ο Ουκρανός πρόεδρος, προειδοποιώντας ότι το κόστος του πολέμου θα μπορούσε να φτάσει τα 155 δισ. ευρώ το 2027. Σύμφωνα με τον ίδιο, η χώρα χρειάζεται τουλάχιστον 70 δισ. ευρώ επιπλέον για την άμυνα, τον εξοπλισμό και τη διατήρηση της αντοχής της απέναντι στη ρωσική εισβολή.

«Αυτό είναι ένα ρεαλιστικό ποσό. Και σας ζητώ να βρείτε αυτήν την υποστήριξη. Θα μας βοηθήσει να συγκρατήσουμε τη Ρωσία», δήλωσε ο Ζελένσκι.

Ο Ουκρανός πρόεδρος συνέδεσε, μάλιστα, την έλλειψη χρηματοδότησης με τον κίνδυνο μιας πρωτοφανούς μεταναστευτικής κρίσης, προειδοποιώντας ότι ενδέχεται να αναζητήσουν καταφύγιο στην Ευρώπη «20 εκατομμύρια Ουκρανοί».

Την ίδια ώρα, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αναζητούν εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης. Σύμφωνα με δύο διπλωμάτες που μίλησαν στο Politico, μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται είναι η εξασφάλιση συνεισφορών από χώρες εκτός ΕΕ που στηρίζουν το Κίεβο, η αξιοποίηση αδιάθετων ευρωπαϊκών κονδυλίων και η χορήγηση νέου κοινού δανείου, το οποίο θα συμπλήρωνε το δάνειο των 90 δισ. ευρώ που είχε συμφωνηθεί την προηγούμενη χρονιά.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, επιβεβαίωσε ότι οι ηγέτες αναγνώρισαν την ανάγκη κάλυψης των πρόσθετων χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας για το 2027 και ανέθεσαν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταθέσει σχετική πρόταση. Όπως διευκρίνισε, πάντως, η σύνοδος δεν αφιέρωσε αρκετό χρόνο στην επεξεργασία ενός ολοκληρωμένου σχεδίου.

Ρωσικά κεφάλαια: Παραμένουν οι διαφωνίες για την αξιοποίησή τους

Ούτε η συζήτηση για τα περίπου 300 δισ. ευρώ σε δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία οδήγησε σε αλλαγή στάσης. Η αξιοποίησή τους για τη στήριξη της Ουκρανίας εξακολουθεί να προκαλεί αντιδράσεις, με το Βέλγιο, τη Γαλλία και την Ιταλία να έχουν εκφράσει επιφυλάξεις και στο παρελθόν.

Κατά τη νέα σύνοδο, αρκετές χώρες επανέφεραν το ζήτημα, ενώ η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να εξεταστεί εκ νέου. Ωστόσο, δεν καταγράφηκε ουσιαστική πρόοδος.

«Τίποτα δεν έχει αλλάξει», δήλωσε ο Σουηδός πρωθυπουργός, Ουλφ Κρίστερσον, εκτιμώντας ότι οι διαβουλεύσεις δεν έχουν οδηγήσει σε εξέλιξη σε σχέση με την προηγούμενη συζήτηση των ηγετών.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, η οικονομική ενίσχυση της Ουκρανίας θα πρέπει να αναζητηθεί από άλλες πηγές. Έτσι, η ΕΕ καλείται να διασφαλίσει τη συνέχιση της στήριξης προς το Κίεβο, χωρίς να έχει επιλύσει τις νομικές και πολιτικές διαφωνίες για τη διαχείριση των δεσμευμένων ρωσικών κεφαλαίων.

Προϋπολογισμός σχεδόν 2 τρισ. ευρώ: Χωρίς συμβιβασμό οι «27»

Σε εκκρεμότητα παραμένει και ο νέος πολυετής προϋπολογισμός της ΕΕ, ύψους σχεδόν 2 τρισ. ευρώ, καθώς οι κυβερνήσεις εξακολουθούν να διαφωνούν τόσο για το συνολικό μέγεθός του, όσο και για την κατανομή των κονδυλίων.

Η σύνοδος είχε θεωρηθεί ευκαιρία για να ξεπεραστεί το αδιέξοδο που διαρκεί εδώ και μήνες, χωρίς όμως να προκύψει σύγκλιση. Η Γερμανία και άλλες χώρες που υποστηρίζουν αυστηρότερη δημοσιονομική πολιτική επιδιώκουν έναν μικρότερο προϋπολογισμό, ενώ οι «Φίλοι της Συνοχής» ζητούν να διατηρηθούν ή να ενισχυθούν οι πόροι για τις πολιτικές συνοχής.

Ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, προειδοποίησε ότι τα χρονικά περιθώρια στενεύουν, καθώς η διαπραγμάτευση εξελίσσεται ενόψει και των προεδρικών εκλογών στη Γαλλία το 2027.

«Νομίζω ότι μια απόφαση είναι εφικτή μέχρι το τέλος του έτους», δήλωσε μετά τη σύνοδο, προσθέτοντας ότι η αδυναμία επίτευξης συμφωνίας εντός του 2026 θα αποτελούσε αρνητική εξέλιξη από δημοκρατική άποψη.

Παρά τις πιέσεις για επιτάχυνση των συνομιλιών, καμία από τις δύο πλευρές δεν προχώρησε σε ουσιαστικές υποχωρήσεις, αφήνοντας ανοιχτό το ζήτημα.

Διαφωνίες για το κλίμα – Μάχη για το ETS2 και το ενεργειακό κόστος

Η ενεργειακή πολιτική αποτέλεσε ένα από τα βασικά πεδία αντιπαράθεσης στη Σύνοδο, με τις κυβερνήσεις να διαφωνούν για το κόστος της πράσινης μετάβασης και τις επιπτώσεις του στην ευρωπαϊκή βιομηχανία.

Ο Πολωνός πρωθυπουργός, Ντόναλντ Τουσκ, επιχείρησε να εξασφαλίσει αλλαγές στο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ETS2, ενώ η Ιταλία και οι χώρες του Βίζεγκραντ πίεσαν για τη μετάθεση της εφαρμογής του από το 2028 στο 2030. Υποστήριξαν ότι το υψηλό ενεργειακό κόστος επιβαρύνει τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, εντείνοντας τον κίνδυνο αποβιομηχάνισης.

Στον αντίποδα, η Φινλανδία, η Δανία και η Σουηδία προειδοποίησαν ότι η αποδυνάμωση του συστήματος θα έπληττε τη σταθερότητα των κανόνων και την προβλεψιμότητα των επενδύσεων στην πράσινη μετάβαση.

Τελικά, οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν συμφώνησαν στην αναβολή του ETS2. Ζήτησαν, ωστόσο, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επικαιροποιήσει την εκτίμηση επιπτώσεων του συστήματος και να εξετάσει παρεμβάσεις για τον περιορισμό των διακυμάνσεων στις τιμές των δικαιωμάτων εκπομπών.

Παράλληλα, συμφώνησαν στην ανάγκη συντονισμένης ευρωπαϊκής αντίδρασης στο υψηλό ενεργειακό κόστος, με στοχευμένα και προσωρινά μέτρα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η διεύρυνση των κρατικών ενισχύσεων, η αναβολή ορισμένων υποχρεώσεων του κανονισμού για το μεθάνιο, η στήριξη των διυλιστηρίων και η ενίσχυση της συνεργασίας στις κοινές προμήθειες ενέργειας.

Η αντιπαράθεση ανέδειξε, πάντως, ότι παραμένει το χάσμα μεταξύ των κρατών-μελών ως προς το πώς θα συνδυαστούν η μείωση των εκπομπών, η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και η συγκράτηση του ενεργειακού κόστους.

Μεταναστευτικό: Η συμμαχία Ιταλίας, Δανίας και Πολωνίας και οι αντιδράσεις

Σημαντικές διαφωνίες καταγράφηκαν και γύρω από την κατεύθυνση της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής. Η Δανία, η Ιταλία και η Πολωνία επιχείρησαν να ενισχύσουν τη διατύπωση των συμπερασμάτων της συνόδου υπέρ μιας αυστηρότερης προσέγγισης.

Η πρότασή τους προέβλεπε ρητή σύνδεση της παράτυπης μετανάστευσης με τα ποσοστά εγκληματικότητας, καθώς και χαρακτηρισμό της μετανάστευσης ως απειλής για την κοινωνική συνοχή. Σύμφωνα με δύο διπλωμάτες της ΕΕ, περίπου δέκα κράτη, μεταξύ των οποίων και η Ουγγαρία, υποστήριξαν την πρωτοβουλία.

Η συγκεκριμένη κίνηση θεωρήθηκε ότι στρεφόταν εμμέσως κατά της Ισπανίας, μετά την απόφαση της κυβέρνησης του Πέδρο Σάντσεθ να προχωρήσει στη νομιμοποίηση περίπου ενός εκατομμυρίου μεταναστών χωρίς νόμιμα έγγραφα παραμονής. Η ισπανική πρωτοβουλία έχει προκαλέσει αντιδράσεις από την Ιταλίδα πρωθυπουργό, Τζόρτζια Μελόνι, και τη Δανή ομόλογό της, Μέτε Φρέντερικσεν, οι οποίες τάσσονται υπέρ αυστηρότερης διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών.

Τελικά, οι προτεινόμενες διατυπώσεις δεν πέρασαν αυτούσιες στα συμπεράσματα της συνόδου. Οι επίμαχες παράγραφοι αφαιρέθηκαν και αντικαταστάθηκαν από συντομότερη εκδοχή, χωρίς τις αναφορές που ζητούσαν οι υποστηρικτές της πρότασης.

Από την πλευρά της, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανακοίνωσε ότι έως το τέλος του έτους θα παρουσιαστεί πλαίσιο για τη διαχείριση έκτακτων καταστάσεων, ώστε τα κράτη-μέλη να μπορούν να αντιδρούν σε αιφνίδιες μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε την κατάσταση που επικράτησε το καλοκαίρι στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, όταν σημειώθηκε αύξηση των μεταναστευτικών αφίξεων.

Μακρόν: Έντονα πολιτικοποιημένη η συζήτηση για τη μετανάστευση

Επικριτικός απέναντι στον τρόπο διεξαγωγής των συζητήσεων για το μεταναστευτικό εμφανίστηκε ο Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος εκτίμησε ότι η πολιτική αντιπαράθεση δυσχέρανε τη συνεννόηση μεταξύ των κρατών-μελών.

«Ήταν μια κακή συζήτηση, επειδή είχε πολιτικοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό και αποτέλεσε σημαντική πηγή διχασμού γύρω από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων», δήλωσε ο Γάλλος πρόεδρος.

Η ολοκλήρωση της συνόδου χωρίς συμφωνία στα βασικά ζητήματα αφήνει ανοιχτά τα μέτωπα της χρηματοδότησης της Ουκρανίας, του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού και της μεταναστευτικής πολιτικής.

Οι επόμενες διαβουλεύσεις, τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο, θα αποτελέσουν το επόμενο πεδίο αναζήτησης συμβιβασμών μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.

Διαβάστε επίσης:

Ινδονησία: Γυναίκα κατέρρευσε μετά από δημόσια μαστίγωση για σεξ εκτός γάμου

Πέντε ημέρες στον Λευκό Οίκο: Τα λάθη που οδήγησαν στην απομάκρυνση της Κέιτι Ζακαράια

Ιράν: Η Τεχεράνη δεν θέλει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, λέει ο Πεζεσκιάν – Δηλώνει έτοιμος για διαπραγματεύσεις

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.