22/09/2018 07:06:15
3.10.2016 / ΞΕΝΟΦΩΝ Α. ΜΠΡΟΥΝΤΖAΚΗΣ
Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ, τεύχος 1936 στις 29-09-2016

Αποστολή στο Ζάγκρεμπ

Αποστολή στο Ζάγκρεμπ  - Media
 
Εκτός των άλλων πολλών του χαρισμάτων, ο γνωστός συγγραφέας διαθέτει την ικανότητα να συνδυάζει αβίαστα στην αφήγησή του τα ιστορικά με τα φανταστικά γεγονότα, δημιουργώντας έναν προσωπικό ρεαλισμό. Ταυτόχρονα, έντονη παρουσία στην πλοκή και την εξέλιξη των ιστοριών του έχει η πολιτική, όπως αυτή διαμορφώνει την καθημερινότητα, τις συνειδήσεις και τη νοοτροπία των πολιτών αλλά και την ίδια την Ιστορία… 
 
Όπως και στα άλλα βιβλία του, έτσι και σ’ αυτό πρωταγωνιστεί ο ακαταμάχητος ντετέκτιβ Μπέρνι Γκούντερ. Αυτή τη φορά ενταγμένος στον βασικό όγκο της αφήγησης μέσα στο ιστορικό περιβάλλον της Γερμανίας του 1942, πλάι σε μια εμβληματική γυναίκα του γερμανικού κινηματογράφου, την ακαταμάχητη Ντάλια Ντρέσνερ, την Γκρέτα Γκάρμπο της Γερμανίας, και τον δαιμονικό υπουργό προπαγάνδας Γιόζεφ Γκέμπελς. Η ιστορία επεκτείνεται γεωγραφικά στην αντίστοιχη χρονική περίοδο στην Κροατία και στην ουδέτερη Ελβετία. Όπως και στα άλλα μυθιστορήματα του συγγραφέα, η πλοκή τοποθετείται σε μια περίοδο με έντονο ιστορικό ενδιαφέρον και ιδιάζουσες πολιτικές προεκτάσεις. Μαζί με τον χαρακτήρα τού Γκούντερ φιλοτεχνείται και ο «χαρακτήρας» της Γερμανίας. Θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι ο Γκούντερ και η Γερμανία είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Στα βιβλία τού Philip Kerr – όπως και σε αυτό – παρακολουθούμε τη Γερμανία εκ των έσω στη χειρότερή της εκδοχή, μια Γερμανία βυθισμένη στη δική της καθημερινότητα και στις συνέπειες της υπεροχής της, των λαθών της, της τρομακτικής της βούλησης να ηγεμονεύσει… 
 
Η ιστορία ξεκινά από μια κινηματογραφική αίθουσα της γραφικής Ριβιέρας, όπου ο Γκούντερ – παροπλισμένος πλέον και εκτός δράσης – παρακολουθεί μια ταινία όπου πρωταγωνιστεί η αγαπημένη του Ντάλια Ντρέσνερ. Έτσι, η διήγηση παίρνει τη μορφή αναμνήσεων: Ο Γκούντερ, λοιπόν, εργάζεται στο Τμήμα Ανθρωποκτονιών της Αστυνομίας και καλείται από τον Γκέμπελς να αναλάβει μια προσωπική του υπόθεση.
 
Ο πανίσχυρος υπουργός των ναζί προσπαθεί εκείνη την εποχή – παράλληλα με τις άλλες «δραστηριότητές» του που τον κατέστησαν… γνωστό – να συγκροτήσει τη δική του βιομηχανία κινηματογράφου στη ναζιστική Γερμανία, έχοντας καταλάβει τη δύναμη χειραγώγησης που διαθέτει το σχετικά νέο αυτό «αμερικάνικο» μέσο. Έτσι, επιστρατεύει τον Γκούντερ να πείσει την καλλονή ηθοποιό να δεχτεί την πρότασή του να πρωταγωνιστήσει στη νέα κινηματογραφική του παραγωγή.
 
Η φαινομενικά απλή αυτή αποστολή αποδεικνύεται μέσα από τη γοητεία που ασκεί η πρωταγωνίστρια στους εμπλεκόμενους πολύ περισσότερο περίπλοκη από ό,τι τη φανταζόταν ο Γκούντερ. Συνδέοντας τις προσωπικές ιστορίες με τα γεγονότα και τις τρέχουσες εξελίξεις, η υπόθεση επεκτείνεται και εκτός γερμανικών συνόρων, στην Κροατία και την Ελβετία. Μέσα από το ζοφερό οδοιπορικό του ντετέκτιβ σε αυτές τις δυο χώρες πληροφορούμαστε τη φρικιαστική δράση των Ουστάσι και τα κτηνώδη εγκλήματα των Κροατών εναντίον των Σέρβων. Σε αντίθεση με την κόλαση της Κροατίας, η ουδέτερη Ελβετία μοιάζει με έναν επισφαλή παράδεισο, τον οποίο οι Ελβετοί προσπαθούν να διατηρήσουν με νύχια και με δόντια αλλά και με κατάλληλο προγραμματισμό και δομές, πέραν των ευνοϊκών γι’ αυτούς ιστορικών συνθηκών και συγκυριών… 
 
Μέσα από τον συνδυασμό της πραγματικότητας με τη μυθοπλασία, ζωντανεύει μια ολόκληρη εποχή που επηρέασε όσο καμιά άλλη τις ζωές και τις τύχες των ανθρώπων. Ο ιδιότυπος πρωταγωνιστικός χαρακτήρας, σε αντίθεση με ένα σωρό ανάλογούς του της παγκόσμιας λογοτεχνίας, έχει σαν βασικό του χαρακτηριστικό ότι δεν έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά! Είναι ένας άνθρωπος καθημερινός, που προσπαθεί δίχως ηρωισμούς να επιβιώσει φυσικά, πνευματικά και ηθικά μέσα σε ένα ακραίο περιβάλλον, όπου κυριαρχεί η περιφρόνηση της ανθρώπινης ζωής, κάθε υποψία αμφιβολίας αποβαίνει μοιραία και οι στοιχειώδεις ανθρώπινες αξίες έχουν εκπέσει… Ο αγώνας του και η αγωνία του να αντεπεξέλθει στα αδιέξοδα και τις αντιξοότητες τον καθιστούν ξεχωριστό, γιατί δεν του προσδίδουν χαρακτηριστικά υπερήρωα, δεν υπερβαίνουν τις δυνατότητες του μέσου ανθρώπου. Είναι εν τέλει ο άνθρωπος της διπλανής πόρτας, αυτός που επιβιώνει θωρακισμένος με έναν κυνισμό χτισμένο με τα υλικά της ελπίδας. 

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.