10/12/2018 15:35:39
28.12.2011

Συνωστισμένες στο Ζάλογγο

Συνωστισμένες στο Ζάλογγο - Media

♦ Απόσπασμα από το νέο βιβλίο του συγγραφέα Γιώργου Καραμπελιά «Συνωστισμένες στο Ζάλογγο. Οι Σουλιώτες, ο Αλή πασάς και η αποδόμηση της ιστορίας», Εναλλακτικές Εκδόσεις, Αθήνα 2011

Τις τελευταίες δεκαετίες η απο­σύνθεση των εθνικών ταυτοτή­των κατέστη ο κυρίαρχος στό­χος της δυτικής ιστορικής και κοινω­νιολογικής σκέψης, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά στα έθνη της περιφέρειας. Ένας λόγος «αντιεθνικιστικός», ενίοτε και «ταξικός», απεδείχθη ο πλέον πρόσφορος για να αποδώσει την τρέχουσα παγκοσμιοποιητική / αυτοκρα­τορική ιδεολογία και ορισμένοι αριστεροί διανοούμενοι μεταβλήθηκαν στο σκεύος εκλογής αυτού του ιδεολογικού εγχειρήματος.

Η αποσιώπηση

Στον βαθμό που αναπτυσσόταν και εδραιωνόταν αυτή η «νέα ιστορία», θα έπρεπε αναπόφευκτα να αναμε­τρηθεί και με το αγωνιστικό / αντα­γωνιστικό στοιχείο των προεπαναστα­τικών και επαναστατικών χρόνων. Θα έπρεπε να «απομυθοποιηθεί» το κρυ­φό σχολειό, η 25η Μαρτίου, η κατά­ληψη της Τριπολιτσάς, τα Ορλωφικά, εν τέλει η ίδια η «κλεφτουριά».

Ιδιαίτερα, θα έπρεπε να αποσιωπη­θούν ή να υποβαθμιστούν τα επανα­στατικά γεγονότα τα οποία προηγού­νται της Επανάστασης του '21. Διότι αυτά ακριβώς καταδεικνύουν πως η αφετηρία της παλιγγενεσίας δεν ήταν αποκλειστικώς οι λόγιοι, που προσέ­λαβαν τις ιδέες της γαλλικής Επανάστασης και τις διοχέτευσαν σε μια, λίγο πολύ, αδιαφοροποίητη εθνικά μάζα.

[...] Στα πλαίσια λοιπόν της «αποδό­μησης των εθνικών μύθων», προνομι­ακή θέση κατέχει προφανώς και η κα­τάρριψη του «μύθου» των Σουλιωτών, μιας από τις ισχυρότερες καταγωγικές αφηγήσεις του νεώτερου ελληνι­σμού. Και πράγματι, οι Σουλιώτες κα­ταλαμβάνουν κεντρικό ρόλο στη νε­ώτερη ελληνική ιστορική συνείδηση, εξ αιτίας του μακρόχρονου και ανυποχώρητου αγώνα τους, επί δύο αιώ­νες, ενάντια στους Τούρκους και της - αποφασιστικής σημασίας - συμμε­τοχής τους στην Επανάσταση.

Αυτό το εγχείρημα εκφράζεται κυ­ρίως μέσω της αποσιώπησης - χαρακτηριστικά, στο ιστορικό ντοκιμαντέρ του Σκάι για την Τουρκοκρατία, στις αρχές του 2011, εκθειάζεται ο Αλή πασάς και αποσιωπούνται ολοκληρω­τικά οι Σουλιώτες. Τέλος, επιχειρεί­ται και ένα βήμα πιο πέρα, δηλαδή η ανοικτή αμφισβήτηση του «εθνικού μύθου» του Σουλίου και των Σουλιωτών.

Η εθνοαποδομητική ιστορική σχο­λή θα πρέπει να καταδείξει, έστω και διά της χειραγώγησης / αποσιώ­πησης, ή, αν χρειαστεί, και του βια­σμού των ιστορικών στοιχείων, πως οι Σουλιώτες δεν ήταν τίποτε άλλο παρά μια συνένωση από μάλλον πρωτόγο­νες φάρες, αλβανικής καταγωγής και γλώσσας, οι οποίες δεν διέθεταν κά­ποια εθνική ή έστω πρωτοεθνική συνείδηση, αλλά μόνο μια χριστιανική ταυτότητα, ανταγωνιστική προς τη μουσουλμανική του Αλή Τεπελενλή και των Τουρκαλβανών του.

Αν το επιτύχει, τότε θα έχει προ­σθέσει ένα ακόμα λιθαράκι στο βασι­κό ιδεολογικό της πρόταγμα: η εθνι­κή συνείδηση είναι απούσα από τους Έλληνες πριν από την Επανάσταση του '21 και, επομένως, το ελληνικό έθνος διαμορφώνεται, κυρίως, μέσω του κράτους. Οι Σουλιώτες «δεν εί­ναι» Έλληνες, αλλά «εξελληνίζονται» επιγενέστερα, πολύ μετά τη σύγκρουσή τους με τον Αλή.

Την ίδια εποχή, εξελληνισμός   και ενσωμάτωση  στην υπόθεση της Ελλη­νικής Επανάστασης, τους πολιτικo-στρατιωτικούς στόχους και το εθνικό της όραμα, αποτελούν τις δύο όψεις της  νέας   πραγματικότητας,   στην οποία εντάσσονται οι Σουλιώτες.

Η εθνο-αποδόμηση

[...] Επειδή το Κούγκι, ο Σαμουήλ, οι Τζαβελαίοι, το Ζάλογγο, η Δέσπω και ο πύργος του Δημουλά αποτελούν λέ­ξεις / σημαίνοντα, που στο υποσυνείδητο των Ελλήνων ταυτίζονται με την αγωνιστική διάσταση, όχι μόνο του Σουλίου, αλλά της νεώτερης ελληνι­κής ταυτότητας γενικά, θα πρέπει, εν τέλει, να πλήξουμε την αληθοφάνεια των γεγονότων και τον ηρωικό χαρα­κτήρα ατόμων και πράξεων.

Σε τέτοιο βαθμό, ώστε να αμφι­σβητηθεί, χωρίς μάλιστα καμία ιστο­ρική αντένδειξη, και ο χορός του θα­νάτου του Ζαλόγγου.

Το Ζάλογγο καθίσταται, έτσι, μαζί με το «κρυφό σχολειό», προνομια­κός στόχος του εθνο-αποδομητικού εγχειρήματος, όπως καταδεικνύεται και από σχετικό κείμενο του Αλέξη Πολίτη για τον χορό του Ζαλόγγου -ανακοίνωσή του σε συνέδριο, με τον εύγλωττο τίτλο «Μύθοι και ιδεολο­γήματα στη σύγχρονη Ελλάδα», που πραγματοποιήθηκε στις 23-24 Νοεμ­βρίου 2005, στη Σχολή Μωραΐτη. Ο Α. Πολίτης γράφει:

«Ο Χορός του Ζαλόγ­γου  αποτελεί,  μαζί με τις μυθοποιημέ­νες εκδοχές  των κλεφταρματολών και των αλλεπάλλη­λων εξεγέρσεων κατά των Οθωμανών, το συμπληρωμα­τικό ταίρι του Κρυφού σχολειού: παι­δεία και ανδρεία συνιστούν τα αγκω­νάρια κάθε ιδεολογήματος για την εξαιρετική ελληνική φυλή».

Το κρυφό σχολειό

Ο στόχος έχει τεθεί: αφού έχει πλέον ευρύτατα απονομιμοποιηθεί το «Κρυφό Σχολειό» - δηλαδή, οι αγώνες για την παιδεία και η σχετική συμβολή της Ορθοδοξίας, στη διάρ­κεια της Τουρκοκρατίας -, θα πρέπει το έργο να ολοκληρωθεί με την απο-νομιμοποίηση της κλεφτουριάς. Και τι πιο συμβολικό από το Σούλι και τον χορό του Ζαλόγγου;

Ας προσέξουμε όμως. Αν το Κρυφό σχολειό αποτελεί μια κατασκευή εκ του μηδενός, ο πυρήνας των γεγονό­των του Ζαλόγγου υπήρξε. Βέβαια οι υπερασπιστές κι οι προδότες του Σου­λίου, όπως κι οι γυναίκες που αυτοκτόνησαν, δεν είχαν - εκείνα ακόμα τα χρόνια, 1803 - ενταχθεί ολοκληρωτικά στην εθνική ομάδα των Ελλή­νων· Αρβανίτες ήταν, δηλαδή Αλβανοί - αυτό είναι όμως άλλο ζήτημα.

Ως προς το ίδιο το γεγονός, η μυθο­ποίηση βρίσκεται μονάχα στην εξιδανίκευση, στον χορό· αυτό άλλωστε εί­ναι το διαφορετικό και το εξαιρετικό, επειδή αυτοκτονίες απελ­πισμένων, ακόμα και ομαδικές, δεν είναι κάτι το πρωτόγνω­ρο στην ανθρώπινη ιστορία.

Στο Σούλι, λοιπόν, συνωστίζονταν οι «υπερασπιστές» του, οι «προδότες» καθώς και οι «γυ­ναίκες που αυτοκτόνησαν», κάτι που, όπως δηλώνει ο συγγραφέας, δεν συ­νιστά αφ' εαυτού τίποτε το εξαιρετι­κό. Αποσιωπά, βέβαια, τα μωρά και τα παιδιά που έριξαν οι Σουλιώτισσες στο βάραθρο, «για να μη γίνουν σκλάβοι στα χέρια των εχθρών τους», όπως αναφέρει ο Χόλλαντ!

Άλλωστε - έσχατο επιχείρημα - οι Σουλιώτες δεν ήταν... καν Έλληνες! Αξιοπρόσεχτη και η τεχνική της στρέ­βλωσης. Η απόφανση ξεκινά με μια ήπια σχετικώς διατύπωση: «δεν είχαν ενταχθεί ολοκληρωτικά στην εθνική ομάδα των Ελλήνων», για να καταλή­ξει: «Αρβανίτες ήταν, δηλαδή Αλβα­νοί»! Όσο για την Ψιμούλη, στην ίδια κατεύθυνση αμφισβητεί ακόμα και το ίδιο το γεγονός της αυτοχειρίας.

Ο συνωστισμός

Έτσι στρατεύματα του Αλή επιτίθε­νται αιφνιδιαστικά στους Σουλιώτες που έχουν καταφύγει στο Ζάλογγο. [...] Στη διάρκεια της διεξαγόμενης σε στενωπούς και μονοπάτια του όρους, μάχης, μέρος των γυναικοπαίδων κατακρημνίστηκε είτε απωθούμενο στην άκρη του γκρεμού από τους οπισθοχωρούντες μαχητές είτε με από­φαση των γυναικών να προτιμήσουν γι' αυτές και τα παιδιά τους τον εκού­σιο θάνατο παρά μια οδυνηρή αιμα­τοχυσία και αιχμαλωσία.

Ίσως, εν τέλει, εδώ να βρίσκεται η αφετηρία του φάσματος του «συνωστισμού», που κατατρύχει τους Έλ­ληνες αποδομητές, συνωστισμένοι στη Σμύρνη..., συνωστισμένες στο Ζάλογγο.

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.