Της Φωτεινής Μπάρκα

Σε μια εποχή που όλοι κρίνονται και χρήματα δεν υπάρχουν, οι επιχορηγούμενοι του ελεύθερου θεάτρου δεν θα μπορούσαν να μείνουν απ’ έξω.

Της Φωτεινής Μπάρκα

Σε μια εποχή που όλοι κρίνονται και χρήματα δεν υπάρχουν, οι επιχορηγούμενοι του ελεύθερου θεάτρου δεν θα μπορούσαν να μείνουν απ’ έξω. Τα χρήματα που δόθηκαν μόνο την τελευταία δεκαετία ξεπερνά τα 27 εκατομμύρια ευρώ από ένα σύστημα που πάσχει και κανένας στην πραγματικότητα δεν θέλει να αλλάξει.

Το πλαίσιο των επιχορηγήσεων του ελεύθερου θεάτρου στη χώρα μας δεν λειτούργησε ποτέ σωστά. Όσα χρόνια κάνω ρεπορτάζ θυμάμαι τους θιάσους στο τέλος κάθε σεζόν να διαμαρτύρονται για τις καθυστερημένες δόσεις και την απαξιωτική συμπεριφορά της πολιτείας απέναντί τους. Είχαν δίκιο. Το ίδιο το σύστημα τους μετέτρεπε σε επαίτες θίγοντας την αξιοπρέπειά τους και όχι μόνο την επαγγελματική. Το να μην τηρείται ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα είχε και άλλες παράπλευρες απώλειες. Ο προγραμματικός και (κυρίως) ο οικονομικός έλεγχος των επιχορηγούμενων από την πλευρά του υπουργείου ήταν στοιχειώδης. Πολλοί αθετούσαν τις υποχρεώσεις τους και λάμβαναν χρήματα για παραστάσεις που δεν ανέβαζαν ποτέ. Επιπλέον, είναι κοινό μυστικό ότι με τη συχνότητα που εναλλάσσονταν οι κυβερνήσεις και οι υπουργοί στην οδό Μπουμπουλίνας, εμφανίζονταν ή εξαφανίζονταν τα ονόματα ορισμένων θιάσων από τη λίστα των επιχορηγήσεων. Ναι, μην φοβόμαστε να το πούμε, το σύστημα ήταν αδιαφανές και εφάρμοζε ευνοιοκρατικά κριτήρια.

Όμως χρήματα δόθηκαν και μάλιστα ΠΟΛΛΑ. Την τελευταία δεκαετία το ποσό των θεατρικών επιχορηγήσεων κυμαίνονταν (κατά μέσο) όρο στα 3 εκατ ευρώ το χρόνο. Αν στο ποσό προστεθούν οι επιχορηγήσεις στις δύο κρατικές σκηνές (Εθνικό και ΚΘΒΕ) αλλά και στα ΔΗΠΕΘΕ, τότε το κονδύλι ξεπερνούσε τα 21 εκατομμύρια ευρώ το χρόνο! Ο δε αριθμός των θεάτρων που επιχορηγούνταν ξεπερνούσε τους 70, νούμερο ιδιαίτερα υψηλό ακόμη και για τα ευρωπαϊκά δεδομένα για χώρες πολύ μεγαλύτερες από μας. Φέτος για πρώτη φορά το κράτος ανακοίνωσε ότι δεν θα δώσει επιχορηγήσεις για τη σεζόν που μόλις τελείωσε (2010-2011). Δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Οι προκηρύξεις ουδέποτε ανακοινώθηκαν κι όλοι το είχαν μυριστεί. Αντί για προκηρύξεις ο υπουργός Πολιτισμού Παύλος Γερουλάνος οργάνωσε τον περασμένο Φεβρουάριο δημόσια διαβούλευση για το πλαίσιο των επιχορηγήσεων και επιχειρήθηκε να “ανοίξει” δημόσιος διάλογος όλων των ενδιαφερομένων. Φευ, οι περισσότεροι αρνήθηκαν να συμμετάσχουν. Είδαν με περισσή καχυποψία την διαδικασία της διαδικτυακής διαβούλευσης, τη θεώρησαν “ύποπτη”, “ανατριχιαστική” και την απέρριψαν. Μόνιμη επωδός τους η “εξευτελιστική” για εκείνους άρνηση του υπουργού να τους δεχθεί. Είχαν κακομάθει, βλέπετε, όλα αυτά τα χρόνια να χρησιμοποιούν την επιρροή τους και το έρεισμά τους στην κοινωνία για να ανοίγουν υπουργικά γραφεία και να κλείνουν ραντεβού. Φυσικά, την δημοφιλία τους εκμεταλλεύτηκαν στο έπακρον όλοι οι υπουργοί Πολιτισμού που φρόντιζαν να φωτογραφηθούν με τον αφρό του θεάτρου μας και να υπόσχονται γενναιόδωρα λαγούς με πετραχήλια. (Ήταν άραγε αυτή η συμπεριφορά τιμητική;) Έτσι όμως χάθηκε η ευκαιρία να καταγραφεί δημοσίως η πολύτιμη εμπειρία όσων αποτελούν τον βασικό κορμό των επιχορηγούμενων θιάσων και να προκύψει κάτι ουσιαστικό για όλους. Φάνηκε επίσης ξεκάθαρα η ρήξη με τη νεώτερη γενιά που όχι μόνο δεν γύρισε την πλάτη στον ιντερνετικό διάλογο, αλλά κατέθεσε συγκεκριμένες προτάσεις προς την πολιτεία. Το νέο “αίμα” της θεατρικής τέχνης συσπειρώθηκε πίσω από την “Κίνηση Μαβίλη” όπως ονομάστηκε η πρωτοβουλία τους, παίρνοντας σαφείς αποστάσεις από το βασικό “σώμα” των επιχορηγούμενων ιδιοκτητών θεάτρων ζητώντας: επιχορήγηση ατόμων και όχι αστικών μη κερδοσκοπικών εταιρειών, άνοιγμα των θεάτρων σε ομάδες χωρίς ενοίκιο και μείωση του εισιτηρίου όσων επιχορηγούνται. Αντίθετα, οι υπόλοιποι επιχορηγούμενοι στάθηκαν μόνο στην ύπαρξη ενός συνεπούς χρονοδιαγράμματος και στα κριτήρια της επιλογής. Ουσιαστικά από το κείμενό τους προκύπτει ότι δεν θα ήθελαν να αλλάξουν και πολλά απ΄αυτά που ίσχυαν μέχρι σήμερα…

Και φτάνουμε στην πρόταση Γερουλάνου. “Επιχορηγήσεις προγραμματικού χαρακτήρα, έμφαση στους νέους, στήριξη του νέου ελληνικού έργου, στήριξη των συνεργασιών, προώθηση της κινητικότητας των καλλιτεχνών εντός και εκτός συνόρων, βαθμολογική κλίμακα αξιολόγησης (point system)”. Θα αλλάξει άραγε κάτι; Η άποψή μας είναι όχι. Ενδεχομένως να μοιραστεί η πίτα και σε άλλους εκτός από τους συνήθεις και να φανεί το σύστημα περισσότερο διαφανές αποδίδοντας -για πρώτη φορά- το λογαριασμό -γεγονός διόλου αμελητέο στις μέρες μας. Όμως και πάλι οι δημόσιες τοποθετήσεις απέχουν παρασάγκας από την ουσία του προβλήματος. Είναι ενδεικτικό ότι την επομένη της ανακοίνωσης του νέου πλαισίου των επιχορηγήσεων, πολλοί απ΄ όσοι συγκεντρώθηκαν για να διαμαρτυρηθούν (εκ νέου) έξω από το Υπουργείο Πολιτισμού δεν είχαν μπει καν στον κόπο να διαβάσουν τα νέα μέτρα. Σήκωσαν το λάβαρο της επανάστασης κατά του υπουργού και εγκλωβίστηκαν σε μία στείρα και μηδενιστική κριτική. Σαν τους συνδικαλιστές. Κανένας δεν εξέφρασε τα καίρια ερωτήματα: Ποιός θα τους κρίνει; Πότε; Πόσο αξιόπιστα και ευκτέα είναι όσα ανακοινώθηκαν; Δεν βλέπουν άραγε ότι με αυτή την τακτική έχουν πολλά περισσότερα να χάσουν από το να κερδίσουν; Ήδη -και για πρώτη φορά- έχασαν ένα κομμάτι της κοινής γνώμης.

Ενδεικτικά οι θεατρικές επιχορηγήσεις της τελευταίας 10ετίας *

2001-2002

–Θέατρο Τέχνης 88 εκατ. δρχ

– Θέατρο Νότου-Χουβαρδά 90 εκ δρχ

– Ανοιχτό Θέατρο-Γ. Μιχαηλίδη 60 εκατ δρχ

-Αμφιθέατρο-Ευαγγελάτου 60 εκατ δρχ

-Πράξη -Μπέτυς Αρβανίτη 45 εκατ δρχ

-Πόρτα-Ξένιας Καλογεροπούλου 45 εκατ δρχ

-Στοά (Θ. Παπαγεωργίου) 35 εκατ δρχ

-Νέα Σκηνή (Λ. Βογιατζή) 40 εκατ δρχ

-Φάσμα-Αντ. Αντύπα 35 εκατ δρχ

-Νέα Σκηνή Τέχνης (Βαγ. Θεοδωρόπουλος) 30 εκατ δρχ

2002-2003

-Θέατρο Τέχνης 96 εκατ δρχ

– Θέατρο Νότου 90 εκατ. δρχ

-Ανοιχτό θέατρο 65 εκατ.δρχ

-Αμφιθέατρο 60 εκατ.δρχ

-Πράξη 50 εκατ.δρχ

-Πόρτα 45 εκατ. δρχ

-Φάσμα 48 εκατ.δρχ

– Νέα Σκηνή (Λ. Βογιατζή) 75 εκατ.δρχ

-Νέα Σκηνή Τέχνης (Βαγ. Θεοδωρόπουλου) 35 εκατ.δρχ

-Στοά 50 εκατ. δρχ

–Διπλούς Έρως (Μ. Μαρμαρινός) 44.021 ευρώ

-Άττις 29.348 ευρώ

-Δόλιχος 20.543 ευρώ

-Θέατρο της Άνοιξης (Γ. Μαργαρίτης) 44.021 ευρώ

-Δραματικό Θέατρο (Ρ. Πατεράκη) 29.348 ευρώ

2003-2005

-Θέατρο του Νότου 580.000 ευρώ

-Θέατρο Τέχνης 350.000 ευρώ

-Ανοιχτό θέατρο 264.000 ευρώ

-Αμφιθέατρο 225.000 ευρώ

-Πράξη 340.000 ευρώ

-Πόρτα 264.000 ευρώ

-Φάσμα 305.000 ευρώ

-Νέα Σκηνή (Λ. Βογιατζής) 440.000 ευρώ

– Στοά 330.000 ευρώ

– Νέα Σκηνή Τέχνης (Β. Θεοδωρόπουλος) 263.000 ευρώ

-Άττις 60.000 ευρώ

-Theseum Ensemble (Μ. Μαρμαρινός) 78.000 ευρώ

-Σφενδόνη (Άννας Κοκκίνου) 51.000 ευρώ

-Δόλιχος 48.000 ευρώ

-Θεατρική Σκηνή (Αντ. Αντωνίου) 59.000 ευρώ

-Νέο Θέατρο (Γ. Αρμένης) 65.000 ευρώ

2005-2006

-Θέατρο Νότου 285.000 ευρώ

-Φάσμα (Αντ. Αντύπας) 200.000 ευρώ

-Πράξη (Μπ. Αρβανίτη) 200.000 ευρώ

-Θέατρο Τέχνης 190.000 ευρώ

-Στοά 170.000 ευρώ

-Νέα Σκηνή Τέχνης (Β. Θεοδωρόπουλος) 165.000 ευρώ

-Αμφιθέατρο 135.000 ευρώ

-Πόρτα 130.000 ευρώ

-Νέο Θέατρο (Γ. Αρμένης) 40.000 ευρώ

-Σφενδόνη 40.000 ευρώ

-Θεατρική Σκηνή (Αντωνίου) 35.000 ευρώ

-Δόλιχος 20.000  ευρώ

2006-2007

–-Θέατρο Νότου 295.000 ευρώ

-Φάσμα (Αντ. Αντύπας) 160.000 ευρώ

-Πράξη (Μπ. Αρβανίτη) 180.000 ευρώ

-Θέατρο Τέχνης 180.000 ευρώ

-Στοά 120.000 ευρώ

-Νέα Σκηνή (Λ. Βογιατζής) 150.000 ευρώ

-Νέα Σκηνή Τέχνης (Β. Θεοδωρόπουλος) 190.000 ευρώ

-Αττις 150.000 ευρώ

-Αμφιθέατρο 140.000 ευρώ

-Πόρτα 120.000 ευρώ

-Δραματικό Θέατρο (Πατεράκη) 90.000 ευρώ

– Theseum Ensemble (Μ. Μαρμαρινός) 80.000 ευρώ

-Ανοιχτό Θέατρο 70.000 ευρώ

-Νέο Θέατρο (Γ. Αρμένης) 30.000 ευρώ

-Θεατρική Σκηνή (Αντωνίου) 30.000 ευρώ

-Δόλιχος 70.000 ευρώ

2007-2008

-Θέατρο Νέου Κόσμου (Β. Θεοδωρόπουλου) 150.000 ευρώ

– Θέατρο Νότου 150.000 ευρώ

-Θέατρο Τέχνης 125.000 ευρώ

-Πράξη-Αρβανίτη 125.000 ευρώ

-Φάσμα-Αντύπας 125.000 ευρώ

-Άττις -Τερζόπουλος 125.000 ευρώ

-Αμφι-θέατρο-Ευαγγελάτος 100.000 ευρώ

-Στοά-Παπαγεωργίου 100.000 ευρώ

-Πόρτα-Καλογεροπούλου 100.000 ευρώ

-Theseum Ensemble-Μαρμαρινός 100.000 ευρώ

-Ανοιχτό-Μιχαηλίδης 50.000 ευρώ

-Δόλιχος-Τάρλουο 70.000 ευρώ

-Σφενδόνη-Κοκκίνου 25.000 ευρώ

-Ν. Ελ. Θέατρο-Αρμένη 35.000 ευρώ

2008-2009

-Άττις-Τερζόπουλος 140.000 ευρώ

-Θέατρο Ν. Κόσμου-Θεοδωρόπουλος 140.000 ευρώ

-Απλό -Αντύπας 110.000 ευρώ

-Πράξη-Αρβανίτη 110.000 ευρώ

-Στοά-Παπαγεωργίου 100.000 ευρώ

-Αμφιθέατρο-Ευαγγελάτος 100.000 ευρώ

-Theseum -Μαρμαρινός 100.000 ευρώ

-Νέα Σκηνή-Βογιατζής 80.000 ευρώ

-Δόλιχος -Τάρλοου 70.000 ευρώ

-Δραματικό Θέατρο-Πατεράκη 40.000 ευρώ

2009-2010

-Αττις-Τερζόπουλος 112.500 ευρώ

-Θέατρο Ν. Κόσμου-Θεοδωρόπουλος 105.000 ευρώ

-Απλό -Αντύπας 75.000 ευρώ

-Πράξη-Αρβανίτη 97.500 ευρώ

-Στοά-Παπαγεωργίου 82.500 ευρώ

-Αμφιθέατρο-Ευαγγελάτος 75.000 ευρώ

-Theseum -Μαρμαρινός 52.500 ευρώ

-Θέατρο Τέχνης 52.500  ευρώ

-Νέα Σκηνή-Βογιατζής 82.500 ευρώ

-Δόλιχος -Τάρλοου 52.500 ευρώ

-Δραματικό Θέατρο-Πατεράκη 37.000 ευρώ

• Σύμφωνα με τα ποσά που ανακοίνωσε επίσημα την τελευταία δεκαετία το ΥΠΠΟΤ και δημοσίευσαν οι εφημερίδες. Μέρος του ποσού του 2009-2010 ακόμη δεν έχει εκταμιευθεί.

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.