Της Δώρας Αμαραντίδου

Κρατικές και επιδοτούμενες από το κράτος ορχήστρες στα πρόθυρα νευρικής κρίσης.

Της Δώρας Αμαραντίδου

Κρατικές και επιδοτούμενες από το κράτος ορχήστρες στα πρόθυρα νευρικής κρίσης. Στην κορυφή του παγόβουνου η «Ορχήστρα των Χρωμάτων» με τον εργασιακό τρόμο στο ζενίθ από την προβλεπόμενη συγχώνευση με τα Μουσικά Σύνολα της ΕΡΤ. Στις υπόλοιπες ορχήστρες, ο μπαμπούλας της εργασιακής εφεδρείας και τα σενάρια για ιδιωτικοποιήσει, συγχωνεύσεις και λουκέτα, δεν αφήνουν και πολλά στη φαντασία.

Από τις 3 Ιουνίου του 2011, ημερομηνία που ο Μίλτος Λογιάδης υπέβαλλε την παραίτησή του από την θέση του αρχιμουσικού της «Ορχήστρας των Χρωμάτων», στην οποία υπηρετούσε επί 20 χρόνια, τίποτα δεν έχει αλλάξει. Το ίδιο καθεστώς απελπισίας επικρατεί, με τους 40 μόνιμους μουσικούς της ορχήστρας και τους διοικητικούς υπαλλήλους να ζουν ένα θρίλερ. Απλήρωτοι από τις αρχές του έτους, έχουν προχωρήσει σε επίσχεση εργασίας και το χειρότερο είναι ότι δεν προβλέπεται, στο εγγύς μέλλον, βελτίωση στην οικονομική τους κατάσταση. Ο προφανής μηδενισμός της τακτικής επιχορήγησης αλλά και η μη υποβολή της έκτακτης επιχορήγησης από το ΥΠΠΟΤ για την εξόφληση των χρεών στο ΙΚΑ, καθώς και το πάγωμα της ένταξής της στα Μουσικά Σύνολα της ΕΡΤ, (την οποία δημοσιοποίησε την άνοιξη του 2011 το Υπουργείο ως σκέψη για εξεύρεση λύσης σωτηρίας), έχουν οδηγήσει τις εξελίξεις στο σημείο μηδέν. Αυτή η τραγική κατάσταση για τη ζωή των μονίμων εργαζομένων στην «Ορχήστρα των Χρωμάτων» αποτελεί την κορυφή του παγόβουνου στα τεράστια προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι μουσικοί είτε σε κρατικές είτε σε επιδοτούμενες από το Δημόσιο ορχήστρες. Είναι πολύ ενδιαφέρον να σταθούμε στα εξής ερωτήματα που θέσαμε τόσο στον Μίλτο Λογιάδη, όσο και στους διευθυντές της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών, της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης, της Ορχήστρας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και στον καλλιτεχνικό σύμβουλο της Καμεράτας: Η ποιότητα του καλλιτεχνικού έργου της κάθε ορχήστρας συνάδει με τις οικονομικές απαιτήσεις των μουσικών της; Πώς κρίνουν το πιθανό σενάριο της πλήρους ιδιωτικοποίησής τους; Ποια είναι τα μεγαλύτερα οικονομικά «αγκάθια» για την απρόσκοπτη συνέχιση της λειτουργίας τους; Και ποια είναι τα κυρίαρχα αιτήματα που θέτουν απευθυνόμενοι στο ΥΠΠΟΤ; Η κοινή διαπίστωση από τις απαντήσεις που πήραμε είναι ότι οι εργαζόμενοι δεν αντέχουν άλλες μισθολογικές μειώσεις και ότι νιώθουν έρμαια σε φήμες που ακούγονται από το περιβάλλον του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού περί λουκέτου, συγχωνεύσεων και μειώσεων των μελών τους. Στο σημείο αυτό, επισημαίνουμε την άποψη των διευθυντών των ορχηστρών αλλά πολλών που ασχολούνται με την κλασσική μουσική, ότι το παραγόμενο καλλιτεχνικό έργο είναι υψηλού βαθμού, κάτι που τεκμηριώνεται και από την προσέλευση ενός κοινού που μέχρι πριν λίγα χρόνια δεν πατούσε σε αίθουσες συναυλιών συμφωνικής μουσικής.

«Ορχήστρα των Χρωμάτων»- Το εξιλαστήριο θύμα

Το μοντέλο μιας ορχήστρας που λειτουργεί με νομικό πλαίσιο νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου που επιχορηγείται από το κράτος, έχει αποτύχει παταγωδώς στον τόπο μας, αν κρίνουμε από την «Ορχήστρα των Χρωμάτων». Αναφορικά με τη σημερινή τραγική κατάσταση της ορχήστρας, εκπρόσωπος του ΥΠΠΟΤ δήλωσε στο ΠΟΝΤΙΚΙ art: «Από τη στιγμή που έχουν εξαγγελθεί οι εφεδρείες, δεν τίθεται θέμα να αυξηθούν οι μουσικοί των Μουσικών Συνόλων της ΕΡΤ, οπότε εγκαταλείπεται το σχέδιο ένταξης της Ορχήστρας των Χρωμάτων σε αυτά ως αυτόνομη ορχήστρα. Βεβαίως και πριν ακόμα τεθεί το θέμα των εφεδρειών, οι μουσικοί της Ορχήστρας των Χρωμάτων είχαν εκδώσει ανακοίνωση με την οποία υποστήριξαν ότι δεν θέλουν να ενταχθούν στην ΕΡΤ. Η κατεύθυνση στην οποία κινείται πλέον το ΥΠΠΟΤ είναι προς τη συγχώνευση της Ορχήστρας με τα Σύνολα της ΕΡΤ ή με κάποια άλλη ορχήστρα. Αλλά αυτή τη στιγμή δεν έχει ληφθεί τελική απόφαση». Όσο για την καταβολή επιχορήγησης δήλωσε: «Προς το παρόν το Υπουργείο δεν έχει την δυνατότητα να δώσει επιχορήγηση στην Ορχήστρα των Χρωμάτων. Ελπίζουμε λίγο αργότερα να αλλάξει η κατάσταση και τουλάχιστον να μπορέσει να δοθεί έκτακτη επιχορήγηση για τις οφειλές της.» Ο Μίλτος Λογιάδης αναφέρει εξοργισμένος: «Το υπουργείο έχει αφήσει την ορχήστρα τελείως στον αέρα. Οι ιθύνοντες του ΥΠΠΟΤ στην προσπάθειά τους να μειώσουν κονδύλια λειτούργησαν πολύ πρόχειρα, όπως γίνονται τα πράγματα συνεχώς αυτή τη στιγμή στην πατρίδα μας. Μαζί με την Ορχήστρα, απαιτώ και την πατρίδα μου πίσω. Γιατί εγώ δεν χρωστώ στην εφορεία, δεν έκανα ποτέ ένα ρουσφέτι, δεν έκλεψα το δημόσιο, δούλευα με πολύ λιγότερα χρήματα απ’ ότι παίρνουν αντίστοιχοι επαγγελματίες του κλάδου μου στο εξωτερικό και προσπαθούσα να χτίσω μαζί με τους συναδέλφους μου μουσικούς ένα πολιτιστικό οργανισμό με πολύ χαμηλό κόστος. Και τώρα βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα κράτος που όλα τα διαλύει και μας κατηγορεί από πάνω ότι μαζί τα φάγαμε.»

Κρατικές Ορχήστρες υψηλών απαιτήσεων με ελάχιστα «καύσιμα»

Ο καλλιτεχνικός διευθυντής της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών Βασίλης Χριστόπουλος, ο διευθυντής της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης Αλέξανδρος Μυράτ και ο διευθυντής της Ορχήστρας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής Ηλίας Βουδούρης, προσπαθούν να πείσουν το ΥΠΠΟΤ να εξαιρεθούν οι μουσικοί τους από το ενιαίο μισθολόγιο, στο οποίο προβλέπεται η κατάργηση των επιδομάτων. Ο κ. Χριστόπουλος αναφέρει χαρακτηριστικά: «Οι μουσικοί μιας συμφωνικής ορχήστρας είναι ίσως οι μόνοι εργαζόμενοι στον δημόσιο τομέα που προσφέρουν την προσωπική περιουσία τους, αφού με δικά τους λεφτά αγοράζουν και συντηρούν τα όργανά τους. Εδώ, λοιπόν, έχουμε μια ειδική φύση δουλειάς, άρα θα πρέπει να προσέξουμε πολύ να μην τα εκμηδενίζουμε όλα. Τα επιδόματα των μουσικών ή θα πρέπει να ενσωματωθούν στο βασικό μισθό ή να διατηρηθούν, αλλιώς θα έχουμε να κάνουμε με μια τεράστια αδικία.» Από τη μεριά του το ΥΠΠΟΤ υποστηρίζει το αίτημα για τη διατήρηση του συγκεκριμένου επιδόματος, πλην όμως πετάει το μπαλάκι στο Υπουργείο Οικονομικών για την τελική απόφαση. Ένα επίσης κοινό αίτημα που εκφράζουν οι καλλιτεχνικοί διευθυντές στις κρατικές ορχήστρες είναι η μετατροπή του νόμου περί μονοθεσίας, βάση του οποίου οι μουσικοί έχουν ασφυκτικούς περιορισμούς για οποιαδήποτε άλλη καλλιτεχνική δραστηριότητα εκτός της Ορχήστρας. Ο κ. Χριστόπουλος αναφέρει: «Βεβαίως και δεν είναι σκόπιμο οι μουσικοί που είναι δημόσιοι υπάλληλοι να έχουν δύο μόνιμες θέσεις εργασίας, αλλά είναι παράλογο να μην έχουν το δικαίωμα – όταν δεν είναι σολίστ – να συμμετέχουν ούτε σε συναυλίες μουσικής δωματίου εάν αυτές απασχολούν περισσότερα από 12 άτομα στο σύνολο, ούτε ως έκτακτοι σε μια άλλη κρατική ορχήστρα. Όταν έγινε αυτός ο νόμος, το 1992, οι μισθοί των μουσικών ήταν μεγάλοι, εξισωμένοι με τους μισθούς των δικαστικών. Έκτοτε δεν ακολουθήθηκε η μισθολογική προσαρμογή και πλέον τώρα μειώθηκε περαιτέρω στο πλαίσιο των περικοπών του δημοσίου». Ο κ. Μυράτ υπερθεματίζει : «Εάν όλα κοπούν χωρίς διάκριση, απλώς θα καταστραφεί η προσπάθεια 20 χρόνων να γίνουν οι ελληνικές κρατικές συμφωνικές ορχήστρες εξαγώγιμα προϊόντα. Διότι η ΚΟΘ, όπως και οι άλλες κρατικές ορχήστρες, μπορούν να μπουν στο χάρτη του κόσμου.» Στο θέμα αυτό το ΥΠΠΟΤ είναι ανένδοτο, υποστηρίζοντας ότι «εάν επιτρέψουμε σε έναν μουσικό να έχει δύο δουλειές στο δημόσιο, έστω και εκτάκτως, τότε κόβουμε αυτομάτως μια θέση εργασίας από τους άνεργους μουσικούς». Όταν θέσαμε στον κ. Βουδούρη το υποθετικό σενάριο περί ιδιωτικοποίησης της Λυρικής, όταν μεταστεγαστεί στο Φαληρικό συγκρότημα του Ιδρύματος Νιάρχου, μας απάντησε: «Δεν μπορώ να διανοηθώ έναν επιχειρηματία που φτιάχνει μια όπερα με σκοπό να βγάζει χρήματα. Η όπερα δεν μπορεί να γίνει κερδοφόρος οργανισμός γιατί είναι ακριβό είδος. Η Ελλάδα έχει μία και μοναδική όπερα. Ας φροντίσουμε να την αναβαθμίσουμε γιατί η κλασική μουσική είναι μνημείο και κληρονομιά του κόσμου. Δεν ξέρω αν στην Ελλάδα υπήρχαν πολιτιστικές προτεραιότητες… μάλλον βολέματα υπήρχαν όλα αυτά τα χρόνια.» Αντίθετα η ΚΟΑ δεν έχει στον ορίζοντα πλάνο εξασφάλισης μιας ανέξοδης στέγης. Ο κ. Χριστόπουλος εξηγεί ότι τα ποσά που καταβάλλονται για την στέγαση των γραφείων της αλλά και για την ενοικίαση της αίθουσας δοκιμών του Μεγάρου αγγίζουν περισσότερο από το ¼ της ετήσιας επιχορήγησης. Γι’ αυτό προτείνει ως λύση να είναι η ΚΟΑ φιλοξενούμενη ορχήστρα στο Μέγαρο.

Η Καμεράτα αγωνιά για το μέλλον αλλά πατά ακόμα γερά

Τους τελευταίους 18 μήνες μέσα τη συγκυρία της μέγιστης κρίσης, η Καμεράτα «παραδόξως» ζει καλλιτεχνικά ένα είδος «άνοιξης», όπως επιβεβαιώνουν ο κ. Νίκος Τσούχλος (καλλιτεχνικός σύμβουλος της Ορχήστρας) και η διοικητική διευθύντρια της Καμεράτας κα Παρί Χριστοδουλοπούλου. Με μια σειρά δραστηριοτήτων η ορχήστρα ανοίγεται τόσο στο εξωτερικό μέσω συνέργιας με την διεθνή δισκογραφική εταιρία DECCA, όσο και στην ελληνική περιφέρεια μέσω και του «Διαζώματος» του κ. Σταύρου Μπένου. Η μόνη προσωρινή αναστολή που έκανε στις δραστηριότητές της, λόγω κόστους, είναι τα καλλιτεχνικά προγράμματά της στα σχολεία. Οι μουσικοί της δεν έχουν δει καθυστερήσεις στη μισθοδοσία τους, διότι το 2009, πριν την κρίση, δέχθηκαν μια σοβαρή μείωση στο μισθό τους (της τάξης του 20%). Ωστόσο, με το σημερινό δεδομένο ότι η επιχορήγησή της για το τρέχον έτος από το ΥΠΠΟΤ (περί τα 350.000 ευρώ) αντιστοιχεί στο ¼ του συνολικού προϋπολογισμού για τη μισθοδοσία, εκφράζεται η ανησυχία της επιπλέον περικοπής της επιχορήγησης. «Εάν η κρατική επιχορήγηση περικοπεί στο ήμισυ, θα έχουμε πρόβλημα να ανταποκριθούμε στις υποχρεώσεις μας απέναντι στους χορηγούς μας. Το κύριο, λοιπόν, αίτημά μας προς το ΥΠΠΟΤ είναι μας πει με σαφήνεια τι σχεδιάζει να κάνει». Στο αίτημα της Καμεράτας το ΥΠΠΟΤ απαντά με σιγουριά : «Είναι δεδομένο ότι οι επιχορηγήσεις έχουν περικοπεί αλλά υπάρχουν κάποια όρια. Και εμείς θέλουμε να συνεχίσει να λειτουργεί η Καμεράτα.»

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.