Επιβάλλει κανόνες στα κοινοβούλια και… παίζει με δισ.
Βαριές πολιτικές προεκτάσεις έχει το σκάνδαλο της FIFA που ξέσπασε την περασμένη εβδομάδα, με τον ποδοσφαιρικό πλανήτη να χωρίζεται στα… δύο και το ψυχροπολεμικό κλίμα να μυρίζει ακόμα και μποϊκοτάζ, όπως έγινε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1980 στη Μόσχα και τέσσερα χρόνια αργότερα στο Λος Άντζελες.
Η αντιπαράθεση λόγω των συλλήψεων αξιωματούχων της FIFA για δωροδοκίες και ξέπλυμα μαύρου χρήματος στη διαδικασία ανάθεσης των Παγκοσμίων Κυπέλλων του 2018 στη Ρωσία και του 2022 στο Κατάρ φαίνεται να εντάσσεται στο πεδίο έντασης Δύσης – Μόσχας που έχει ξεκινήσει από τα γεγονότα της Κριμαίας.
Η ευρωπαϊκή κατακραυγή εις βάρος των αθλιοτήτων του Μπλάτερ και της παρέας του, στην οποία περιλαμβάνεται κι Έλληνας παράγοντας ονόματι Κώστας Τάκκας (πρώην γ.γ. της Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας των Νήσων Κέιμαν!), συνάντησε αντίσταση κατ’ αρχάς από τον Πούτιν. Ο ισχυρός άνδρας της Ρωσίας πήρε το μέρος του Μπλάτερ και έκανε λόγο για σκευωρία των Αμερικανών, που κίνησαν τα νήματα των συλλήψεων μελών της FIFA παραμονές των εκλογών της διεθνούς ομοσπονδίας, υπονοώντας σαφώς πως όλα γίνονται επειδή η χώρα του ανέλαβε να διοργανώσει το Παγκόσμιο Κύπελλο.
Στην «ύποπτη» ψηφοφορία του 2010 για την ανάθεση της διοργάνωσης του 2018 είχε πάρει μέρος και η Αγγλία, που διεκδίκησε το Μουντιάλ, αλλά εν τέλει έχασε από τους Ρώσους. Η αγγλική ομοσπονδία, μετά την επανεκλογή Μπλάτερ, έκανε λόγο για μποϊκοτάζ του Μουντιάλ 2018, καλώντας σε συμμαχία κατ’ αρχάς την Ευρώπη, θεωρώντας την τότε ψηφοφορία σκανδαλώδη.
Η δυναμική της Αγγλίας στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο θεωρείται σημαντική και έχοντας στο πλευρό της την πανίσχυρη εμπορικά UEFA, που επίσης βράζει με την FIFA, αλλά και τις ΗΠΑ, κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει τίποτα για το 2018. Πολλά θα εξαρτηθούν κι από το πώς θα διαμορφωθεί έως τότε το πολιτικό κλίμα μεταξύ Δύσης – Ρωσίας.
Η Αγγλία, μάλιστα, αμέσως μετά την άνετη νίκη Μπλάτερ (με στήριξη κυρίως από Αφρική, Λατινική Αμερική, Ασία κ.λπ.), κλιμάκωσε την επίθεσή της κι έθεσε θέμα ανάληψης πρωτοβουλιών από την πλευρά των κρατών.
Το… σωματείο
Όσο κι αν ακούγεται παράδοξο, η FIFA δεν θεωρείται βάσει νόμου τίποτε περισσότερο από ένα… σωματείο, σαν αυτά της γειτονιάς. Κάτι που ισχύει και για τη ΔΟΕ, που «κατοχύρωσε» ως δικό της προϊόν τους Ολυμπιακούς Αγώνες.
Η παγκόσμια ομοσπονδία ποδοσφαίρου είναι, νομικά, ένα απλό σωματείο του ελβετικού αστικού κώδικα. Μάλιστα, ως κοινωφελής, μη κερδοσκοπικός οργανισμός βρίσκεται σε καθεστώς προνομιακής φορολόγησης με μόλις 4%.
Την ίδια στιγμή ο 80χρονος Μπλάτερ και οι δικοί του διαχειρίζονται δισεκατομμύρια δολάρια. Αμέσως μετά το Παγκόσμιο Κύπελλο της Βραζιλίας η FIFA ανακοίνωσε ότι τα συνολικά έσοδα από τη διοργάνωση έφθασαν τα 3,3 δισ. ευρώ έναντι 3 δισ. ευρώ στο Μουντιάλ της Νότιας Αφρικής το 2010, ενώ τα κέρδη εκτοξεύθηκαν στα 1,6 δισ. ευρώ!
Παρά ταύτα, το… σωματείο FIFA έχει καταφέρει όχι μόνο να μην ελέγχεται από τα κράτη, αλλά να επιβάλλει τους δικούς του κανόνες στα κοινοβούλια όλης της Γης. Διαφορετικά, όποιος παρέμβει στο αυτοδιοίκητο του ποδοσφαίρου, κινδυνεύει με αποκλεισμό απ’ όλες τις διοργανώσεις. Μια απειλή που εκτοξεύθηκε με τη μορφή Grexit και στις πρόσφατες νομοθετικές παρεμβάσεις του Έλληνα υφυπουργού Στ. Κοντονή, δίχως ωστόσο στο τέλος να γίνουν πράξη οι απειλές.
Κι ενώ τα κράτη έχουν αποδεχθεί πως το πρότζεκτ «ποδόσφαιρο» το διαχειρίζεται κατ’ αποκλειστικότητα η FIFA, μέσα σ’ αυτό το αδιαφανές πλαίσιο, η βιομηχανία σκανδάλων της παγκόσμιας ομοσπονδίας ανθεί. Δεν είναι, φυσικά, η πρώτη φορά που βρίσκεται σε δεινή θέση. Τα χρήματα, άλλωστε, που περνάνε από τα χέρια των εκλεκτών του Μπλάτερ είναι πολλά, με τόσες αναθέσεις χορηγιών, διοργανώσεων, τηλεοπτικών δικαιωμάτων.
Η άνοδος του Μπλάτερ συνέπεσε με την πλήρη εμπορευματοποίηση του αθλητισμού. Μπήκε στο παιχνίδι την εποχή της παντοκρατορίας του Βραζιλιάνου δικηγόρου Ζοάο Χαβελάνζε, που προήδρευσε στη FIFA από το 1974 έως το 1998. Ή – πιο σωστά – επιβλήθηκε ουσιαστικά στον Χαβελάνζε από μεγάλη εταιρεία αθλητικών ειδών.
Ο Μπλάτερ εργαζόταν σε μεγάλη εταιρεία ρολογιών και αποκτήθηκε με μεταγραφή για να εκπαιδευτεί στο αρχηγείο της εταιρείας αθλητικών ειδών προκειμένου να πάει δίπλα στον Χαβελάνζε, την εποχή που θα ξεκινούσε για πρώτη φορά η μεγάλη εμπορική επίθεση στο ποδόσφαιρο.
Πράγματι, από το 1975 ο Μπλάτερ άρχισε να δουλεύει για τη FIFA ως τεχνικός διευθυντής κι από το 1981 αναβαθμίστηκε σε γενικό γραμματέα, όπου έμεινε μέχρι το 1998, όταν διαδέχθηκε τον Χαβελάνζε. Με λίγα λόγια, τις τύχες του παγκοσμίου ποδοσφαίρου για περισσότερα από 40 χρόνια διαχειρίζονται δυο… ισόβιοι και «ομοϊδεάτες» πρόεδροι που εκλέγονται από μια χούφτα (209) παράγοντες.
Η… κάνουλα
Ωστόσο, τα πράγματα μόνο ρόδινα δεν μοιάζουν. Οι φουρτούνες έγιναν τσουνάμι μετά το κουκούλωμα που προσπάθησε να κάνει ο Μπλάτερ προ μηνών στο πόρισμα ανεξάρτητης επιτροπής για τη σκανδαλώδη ανάθεση των Μουντιάλ 2018-2022.
Πέρα από τις συλλήψεις, ο μεγάλος πονοκέφαλος για τον Μπλάτερ έχει να κάνει με τους μεγάλους χορηγούς, που αποσύρονται ή απειλούν με απόσυρση από τους αγώνες της FIFA. Με μοναδική εξαίρεση, για προφανείς λόγους, την Gazprom.
Η Sony και η Airline Emirates ήταν το πρώτο πλήγμα, αφού δεν ανανέωσαν για το 2015 χορηγίες 400 εκατ. δολ., όπως είχαν προειδοποιήσει όταν έσκαγαν οι πρώτες βόμβες με το επίμαχο πόρισμα. Μόλις έγιναν οι συλλήψεις την περασμένη εβδομάδα, η Visa έκανε λόγο για αναθεώρηση των χορηγιών λόγω των εξελίξεων, ενώ στο ίδιο μήκος κύματος ήταν κι άλλοι βασικοί χορηγοί, όπως η Hyundai, που δήλωσε εξαιρετικά ανήσυχη, αλλά και η Adidas.
Τα αγκάθια των χορηγιών είναι αυτά που απασχολούν περισσότερο τον Μπλάτερ και την παρέα του, αφού μόνο αυτή τη γλώσσα καταλαβαίνουν. Του χρήματος! Κι όταν κλείνει η κάνουλα, τότε πριονίζεται και η εξουσία τους. Ειδικά όταν ήδη «τρέχουν» μεγάλες δικαστικές έρευνες…
Στη σκιά λοιπόν αυτών των εξελίξεων ο Μπλάτερ υπέβαλε μια προσχηματική παραίτηση για να γίνουν νέες εκλογές τον Μάρτιο του 2016. Στο ενδιάμεσο δεν αποκλείεται να διαπραγματευτεί το προσωπικό, το οικονομικό και το ποινικό του μέλλον με τους Αμερικανούς διώκτες του.