Η έκρηξη στο εργοστάσιο της Βιολάντα στα Τρίκαλα, που μέσα σε δευτερόλεπτα μετέτρεψε έναν χώρο εργασίας σε παγίδα θανάτου και κόστισε τη ζωή σε πέντε γυναίκες εργαζόμενες, δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως ένα «ατυχές συμβάν».

Τα πρώτα επίσημα ευρήματα της Πυροσβεστικής για πολύμηνη διαρροή προπανίου στο υπέδαφος ανοίγουν ένα σκοτεινό κεφάλαιο, γεμάτο παραλείψεις και ευθύνες. Πίσω από την ανακοίνωση της Πυροσβεστικής για τα αίτια της φονικής πυρκαγιάς ξεχωρίζουν τρία ερωτήματα που όσο μένουν αναπάντητα μετατρέπουν την τραγωδία σε υπόθεση που «φωνάζει» ότι κάτι πήγε πολύ στραβά πολύ πριν από τη μοιραία νύχτα.

Το πρώτο ερώτημα αφορά τη διαρροή προπανίου και το χρονικό της. Σύμφωνα με την Πυροσβεστική, το αέριο δεν διέρρευσε στιγμιαία, αλλά επί μήνες, συσσωρευόμενο στο έδαφος σε επικίνδυνες συγκεντρώσεις.  Το ερώτημα είναι απλό και ταυτόχρονα εκκωφαντικό. Πώς γίνεται μια τέτοια διαρροή να μη γίνει αντιληπτή σε έναν χώρο βιομηχανικής παραγωγής που λειτουργούσε καθημερινά, με εργαζόμενους σε βάρδιες; Υπήρχαν συστήματα ανίχνευσης αερίων και, αν υπήρχαν, γιατί δεν ενεργοποιήθηκαν; Γίνονταν ουσιαστικοί έλεγχοι ή τυπικές επιθεωρήσεις για να «βγαίνει το πρόγραμμα»; Το προπάνιο είναι αέριο με έντονη οσμή. Κάτι το οποίο σύμφωνα με μαρτυρίες συγγενών και γνωστών των θυμάτων είχε επισημανθεί στους αρμόδιους αφού η μυρωδιά γινόταν όλο και πιο έντονη τις τελευταίες ημέρες.

Το δεύτερο ερώτημα πηγαίνει ακόμη βαθύτερα, κάτω από το έδαφος του εργοστασίου. Το προπάνιο, σύμφωνα με τα στοιχεία, δεν διασκορπίστηκε στον αέρα αλλά μετακινήθηκε υπόγεια, παγιδεύτηκε σε φρεάτια και κλειστούς χώρους και εκεί δημιούργησε το εκρηκτικό μείγμα που προκάλεσε την καταστροφή. Αυτό σημαίνει ότι οι υπόγειες εγκαταστάσεις λειτούργησαν σαν δεξαμενές συγκέντρωσης αερίου. Είχε προβλεφθεί εξαερισμός ή αποσυμπίεση σε περίπτωση διαρροής; Ήταν ο σχεδιασμός των δικτύων σύμφωνος με τα ισχύοντα πρότυπα ασφαλείας ή επρόκειτο για εγκαταστάσεις άλλης εποχής, που απλώς συνέχιζαν να λειτουργούν χωρίς ουσιαστική αναβάθμιση; Είχαν γίνει παρεμβάσεις ή αλλαγές που αλλοίωσαν τη φυσική συμπεριφορά του αερίου; Το ερώτημα αυτό δεν αφορά μόνο το παρελθόν της συγκεκριμένης μονάδας, αλλά αγγίζει συνολικά το πώς ελέγχονται και συντηρούνται παρόμοιες βιομηχανικές εγκαταστάσεις στη χώρα. Το τρίτο ερώτημα είναι εκείνο που βαραίνει περισσότερο από όλα, γιατί συνδέεται άμεσα με τις ανθρώπινες ζωές. Το εργοστάσιο λειτουργούσε κανονικά μέχρι την ώρα της έκρηξης, με 13 εργαζόμενους στη βάρδια. Αν πράγματι υπήρχε ενεργή και μακροχρόνια διαρροή, γιατί δεν διακόπηκε η λειτουργία; Υπήρξαν τεχνικές αναφορές, παράπονα ή ενδείξεις που υποβαθμίστηκαν ή αγνοήθηκαν; Ποιος πήρε την απόφαση να συνεχιστεί η παραγωγή ενώ, όπως αποδεικνύεται εκ των υστέρων, το έδαφος κάτω από το εργοστάσιο έκρυβε μια ωρολογιακή βόμβα; Και τελικά, αν είχε ληφθεί έγκαιρα μια προληπτική απόφαση, θα είχαν σωθεί πέντε ζωές;

Στην τεχνική διάσταση της υπόθεσης, ιδιαίτερη σημασία έχουν οι εξηγήσεις του πυροτεχνουργού Γιώργου Τσαπάρα, ο οποίος περιγράφει με σαφήνεια πώς το προπάνιο μετατράπηκε σε αόρατο φονικό παράγοντα. Όπως εξηγεί, επειδή το προπάνιο είναι βαρύτερο από τον αέρα, δεν ανεβαίνει αλλά κινείται προς τα κάτω. «Το αέριο ταξιδεύει μέσα στα φρεάτια, κατεβαίνει στο υπόγειο και από εκεί γεμίζει άλλα φρεάτια και υπόγειες διαδρομές. Όταν έγινε η έκρηξη σε ένα σημείο, το συσσωρευμένο προπάνιο σε όλους αυτούς τους χώρους πήρε φωτιά και η πυρκαγιά μεταδόθηκε σε όλο το εργοστάσιο», αναφέρει. Σε τέτοιες συνθήκες, η εξάπλωση της φωτιάς είναι καταιγιστική και τα περιθώρια διαφυγής σχεδόν μηδενικά» λέει στο topontiki.gr.

Όσον αφορά τη φθορά των σωληνώσεων που φαίνεται να προκάλεσε τη διαρροή, ο κ. Τσαπάρας ξεκαθαρίζει ότι τα αίτια μπορεί να είναι πολλά. Η παλαιότητα της εγκατάστασης, οι καταπονήσεις από σεισμούς, η διέλευση βαρέων μηχανημάτων πάνω από τους σωλήνες, ακόμη και ανθρώπινη παρέμβαση, τυχαία ή κακόβουλη, είναι παράγοντες που πρέπει να εξεταστούν. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στις ενώσεις των σωλήνων, που συχνά αποτελούν το πιο ευάλωτο σημείο ενός δικτύου.

Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι η έρευνα πρέπει να κινηθεί παράλληλα σε δύο άξονες: την ανακριτική διερεύνηση, για το αν υπήρξαν παραλείψεις, και την καθαρά τεχνική εξέταση της παλαιότητας και της κατάστασης των εγκαταστάσεων.

«Πρέπει να ξεκινήσουμε από την πιο φυσιολογική αιτία, τη φθορά λόγω χρόνου, και μόνο αν αυτή αποκλειστεί να προχωρήσουμε στα υπόλοιπα», τονίζει.  Για τις οικογένειες των πέντε γυναικών που χάθηκαν, όμως, τα ερωτήματα αυτά δεν είναι απλώς τεχνικές λεπτομέρειες. Είναι το όριο ανάμεσα σε ένα ατύχημα και σε μια τραγωδία που θα μπορούσε να είχε αποτραπεί. Και όσο η έρευνα προχωρά, τόσο γίνεται σαφές ότι η έκρηξη στη Βιολάντα δεν ξεκίνησε τη νύχτα της φωτιάς, αλλά πολύ νωρίτερα, όταν μια διαρροή έμεινε χωρίς απάντηση και μια προειδοποίηση χωρίς αντίδραση.

Διαβάστε επίσης:

Τροχαίο στη Ρουμανία: Επιστρέφουν σήμερα οι 7 σοροί των αδικοχαμένων οπαδών του ΠΑΟΚ – Στην Ελλάδα οι δύο από τους τρεις τραυματίες

Στο ΚΑΤ με κατάγματα 17χρονος μετά από ληστεία – Του πήραν το κινητό και τον ξυλοφόρτωσαν

Στην Τούμπα ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος – «Μια απερίγραπτη τραγωδία»