Χρόνια τώρα, στα σόσιαλ μίντια, τις παραπολιτικές στήλες, ήτοι σε… χαμηλές στροφές, αλλά ενίοτε ευθέως και επωνύμως, συντηρείται στο δημόσιο διάλογο ένας μύθος. Ο μύθος ότι ο Ευάγγελος Βενιζέλος θέσπισε το άρθρο 86 του συντάγματος, που οδηγεί ουσιαστικά στην ατιμωρησία των υπουργών και των πολιτικών.

Συντηρείται αυτός ο μύθος τόσο επίμονα, που παρά το άγαρμπα εξιστορούμενο και προδήλως παραποιημένο αφήγημα, επιστρατεύεται ακόμα και από υποτιθέμενους ειδήμονες – προφανώς για προσωπικούς σκοπούς κάθε είδους και όχι για επιστημονικούς.

Τελευταίο παράδειγμα αυτού του unfair η δήλωση του συνταγματολόγου Νίκου Αλιβιζάτου, ο οποίος δήλωσε ανερυθρίαστα ότι με ευθύνη Βενιζέλου θεσπίστηκε στην αναθεώρηση του συντάγματος του 2001, ότι η πρόβλεψη πως μόνη αρμόδια για τη διαδικασία είναι η Βουλή.

«Το μόνο η Βουλή μπήκε στην αναθεώρηση του 2001 με ευθύνη Βενιζέλου» έγραψε ο κ. Αλιβιζάτος.

Στην πραγματικότητα η αναθεώρηση του 2001 δεν κατέστησε πιο «ευνοϊκό» για τους πολιτικούς το «ποινικό περιβάλλον». Το κατέστησε πιο σαφές, ναι. Και αν παρενέβη προς το ευνοϊκότερο ή δυσμενέστερο, μάλλον κινήθηκε ελαφρά προς το δεύτερο, ως προς την αποσβεστική ημερομηνία, καθώς τις δύο συνόδους της επόμενης Βουλής, από μία που ίσχυε μέχρι τότε. Το ότι «συνταγματοποίησε», άρα έκανε πιο άκαμπτο το σύστημα της παραγραφής δεν μπορεί να αποτελεί μομφή, καθώς καμία κυβέρνηση δεν έδειξε επί χρόνια την παραμικρή διάθεση να την αλλάξει – απόδειξη προς τούτο η αναθεώρηση τυ 2008, που δεν τόλμησε καν να κινηθεί προς την κατεύθυνση αυτή.

Χρειάστηκε να περάσουν πάνω από 15 χρόνια και να μεσολαβήσει μία χρεοκοπία και τρία μνημόνια, για να φτάσουμε στην αναθεώρηση του 2019, που πράγματι ήρε το συγκεκριμένο (προστατευτικό) πλαίσιο, χωρίς όμως και πάλι να αποσυνδέσει την πολιτική εξουσία από την δικαστική. 

Επιπλέον η αναθεώρηση του 2001 «εξορθολόγησε» τη διαδικασία ως προς την αρμοδιότητα άσκησης δίωξης (και πριν η Βουλή αποφάσιζε πάντως), ενώ κατήργησε και τους βουλευτές κατήγορους, αναβαθμίζοντας και την εμπλοκή των δικαστών (εφέτες μόνο).

Ο ίδιος ο Ευάγγελος Βενιζέλος έχει χαρακτηρίσει ως «το πιο ώμο fake news των τελευταία ετών» ότι ο νόμος «Περί ευθύνης υπουργών» είναι μια νέα ρύθμιση του 2001.

«Η αλήθεια είναι ότι η ρύθμιση περί ευθύνης των υπουργών διαμορφώθηκε στη σημερινή, σε γενικές γραμμές, μορφή της με το Σύνταγμα του 1864 και με τον σχετικό εκτελεστικό νόμο του 1877!» έχει σημειώσει ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ήδη από το 2018.

«Η ειδική ρύθμιση περί ευθύνης των υπουργών είναι μια συνταγματική διάταξη που βρίσκεται μονίμως στα ελληνικά συντάγματα από το 1844 έως σήμερα, σε πρώιμη δε μορφή από το 1822 έως σήμερα. Και ίσχυε μέχρι το 2001, στην ίδια, σε γενικές γραμμές, μορφή» έχει πει προ ετών ο κ. Βενιζέλος.

Αλιβιζάτος στο πλευρό της κυβέρνησης

Στην πραγματικότητα βέβαια ο Νίκος Αλιβιζάτος έκανε περισσότερο μία «πολιτική» και όχι «συνταγματική» παρέμβαση. Η επίθεση στον Ευάγγελο Βενιζέλο έμοιαζε ως… αντίποινα για την αποδόμηση που επιφύλαξε ο άλλοτε κορυφαίος υπουργών των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ και εκείνης που διαχειρίστηκε την κρίση την περίοδο 2012-2014, στην επιχειρούμενη από την κυβέρνηση συνταγματική αναθεώρηση.

Αμέσως με την ανακοίνωση της πρωθυπουργικής πρωτοβουλίας για την έναρξη διαλόγου για την αναθεώρηση, ο κ. Βενιζέλος τόνισε ότι «ο σεβασμός του Συντάγματος προηγείται της αναθεώρησής του» και πως «πρέπει η χώρα να καταστεί έστω τυπικά διακυβερνήσιμη πριν το Σύνταγμα καταστεί αναθεωρήσιμο».

Προφανώς τα δηλητηριώδη σχόλια του κ. Βενιζέλου ενόχλησαν την κυβέρνηση και προς απάντηση των όσων είπε έσπευσε ο κ. Αλιβιζάτος να «απαντήσει».

Αλλά, εδώ και περίπου ένα χρόνο ο κ. Αλιβιζάτος έδωσε δώσει δείγματα πως λειτουργεί ως… «Support» στην κυβέρνηση για θέματα που άπτονται της εφαρμογής του συντάγματος. Με κορυφαίο παράδειγμα την γνώμη – οδηγία ουσιαστικά προς την ηγεσία της ΝΔ – για την παράκαμψη της προανακριτικής επιτροπής στην υπόθεση των Τεμπών σε ό,τι αφορά στις περιπτώσεις του Χρήστου Τριαντόπουλου και Κώστα Καραμανλή.

Οι δύο πρώην υπουργοί απέφυγαν τη βάσανο της προβλεπόμενης από το σύνταγμα προανακριτικής, δεχόμενοι να παραπεμφθούν απευθείας σε δικαστικό συμβούλιο, καθ’ υπόδειξη του κ. Αλιβιζάτου. Η οποία εισήγαγε την εξής παγκόσμιας πρωτοτυπίας θεωρία «αφού θέλουμε να καταργηθεί μία διάταξη, την παρακάμπτουμε εκ των προτέρων και δεν χρειάζεται να την εφαρμόζουμε παρότι είναι σε ισχύ». Εφαρμογή… επερχόμενου νόμου, πριν καν γίνει νόμος και πριν καν δούμε πώς θα είναι αυτός ο νόμος, πρώτη φορά πρέπει να ισχύει στα παγκόσμια χρονικά.

Εκδήλωση

Πάντως, παρά τις διαφωνίες, ο κ. Αλιβιζάτος είναι καλεσμένος από τον Κύκλο Ιδεών του κ. Βενιζέλου να εκφράσει τις απόψεις του για τη συνταγματική αναθεώρηση σε εκδήλωση τη Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου.

Θα μιλήσουν ακόμα οι  Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Σπύρος Βλαχόπουλος, Ξενοφών Κοντιάδης, Λίνα Παπαδοπούλου, Νίκος Παπασπύρου, Φίλιππος Σπυρόπουλος, Ευριπίδης Στυλιανίδης, Κώστας Χρυσόγονος, και ο ίδιος ο Ευάγγελος Βενιζέλος, που θα συντονίσει και τη συζήτηση.

Διαβάστε επίσης:

Δεύτερη θέση στις εκλογές: Eνα παιχνίδι για τρεις

Eρωτηματολόγιο των ΗΠΑ έφθασε στην Αθήνα: Τι παραπάνω είστε διατεθειμένοι να κάνετε για το ΝΑΤΟ

Κρατική χρηματοδότηση: Πόσα χρήματα θα πάρουν τα πολιτικά κόμματα το 2027