Μια πρόσφατη επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science ρίχνει νέο φως στη σεξουαλική ζωή και τις αναπαραγωγικές σχέσεις ανάμεσα στους Νεάντερταλ και τους σύγχρονους ανθρώπους. Τα ευρήματα βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα όχι μόνο το πώς αλληλεπίδρασαν τα δύο είδη, αλλά και πώς διαμορφώθηκε το ανθρώπινο γονιδίωμα.

Τι γνωρίζαμε μέχρι σήμερα

Το 2010, οι επιστήμονες κατάφεραν να αποκωδικοποιήσουν το γονιδίωμα των Νεάντερταλ. Η ανακάλυψη αυτή επιβεβαίωσε ότι οι Homo sapiens και οι Νεάντερταλ δεν συνυπήρξαν απλώς, αλλά είχαν σεξουαλικές σχέσεις και απέκτησαν απογόνους.

Σήμερα, οι περισσότεροι άνθρωποι φέρουν μικρό ποσοστό DNA Νεάντερταλ. Αυτά τα γενετικά ίχνη προέρχονται από την επιμειξία που σημειώθηκε όταν οι πρόγονοί μας συνάντησαν πληθυσμούς Νεάντερταλ κατά τις μεταναστεύσεις τους εκτός Αφρικής.

Οι δύο ομάδες είχαν κοινή καταγωγή από έναν αρχαίο αφρικανικό πληθυσμό. Με το πέρασμα εκατοντάδων χιλιάδων ετών και μέσα από διαδοχικά μεταναστευτικά κύματα, οι δρόμοι τους συναντήθηκαν ξανά στην Ευρασία.

Το παράδοξο του χρωμοσώματος Χ

Παρά τα παραπάνω, ένα στοιχείο προκαλούσε απορία στους επιστήμονες: στο χρωμόσωμα Χ των σύγχρονων ανθρώπων υπάρχει ελάχιστο ή και καθόλου DNA Νεάντερταλ.

Το χρωμόσωμα Χ είναι ένα από τα δύο χρωμοσώματα που καθορίζουν το φύλο. Οι γυναίκες διαθέτουν δύο Χ, ενώ οι άνδρες ένα Χ και ένα Υ.

Μέχρι πρόσφατα, η απουσία DNA Νεάντερταλ από το χρωμόσωμα Χ αποδιδόταν στη φυσική επιλογή, δηλαδή στην πιθανή γενετική ασυμβατότητα μεταξύ των δύο ειδών.

Η νέα ερμηνεία: ποιος ζευγάρωνε με ποιον

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια προτείνουν μια διαφορετική εξήγηση. Αναλύοντας DNA σύγχρονου ανθρώπου που εντοπίστηκε σε Νεάντερταλ, διαπίστωσαν ότι το γενετικό υλικό των Homo sapiens ήταν ιδιαίτερα άφθονο στο χρωμόσωμα Χ των Νεάντερταλ. Δηλαδή, το ακριβώς αντίθετο από αυτό που παρατηρείται σήμερα στους σύγχρονους ανθρώπους.

Το εύρημα αυτό οδήγησε στην απόρριψη της θεωρίας περί αναπαραγωγικής ασυμβατότητας. Αντίθετα, φαίνεται ότι η γενετική ροή προήλθε κυρίως από αρσενικούς Νεάντερταλ προς θηλυκές Homo sapiens.

Ο επικεφαλής της μελέτης, Αλεξάντερ Πλατ, εξηγεί ότι αν οι άνδρες Νεάντερταλ είχαν συχνότερα σεξουαλικές σχέσεις με γυναίκες Homo Sapiens, τότε περισσότερα χρωμοσώματα Χ των Homo sapiens θα περνούσαν στον πληθυσμό των Νεάντερταλ. Αντίστροφα, λιγότερα χρωμοσώματα Χ Νεάντερταλ θα κατέληγαν στους πληθυσμούς των σύγχρονων ανθρώπων. Αυτό ταιριάζει με τα γενετικά δεδομένα που διαθέτουμε σήμερα.

Γιατί συνέβαινε αυτό;

Το γιατί επικράτησε αυτό το μοτίβο στη σεξουαλική ζωή των δύο ειδών παραμένει ασαφές. Οι σχέσεις μπορεί να ήταν αποτέλεσμα επιλογής, αλλά δεν αποκλείονται και σενάρια βίας ή εξαναγκασμού.

Οι ερευνητές εξετάζουν επίσης κοινωνικούς και δημογραφικούς παράγοντες. Είναι πιθανό, για παράδειγμα, οι άνδρες Νεάντερταλ να μετακινούνταν συχνότερα από την κοινότητά τους, ενώ οι γυναίκες να παρέμεναν στον τόπο καταγωγής τους. Αν ίσχυε κάτι τέτοιο, θα αυξάνονταν οι πιθανότητες επαφής με γυναίκες Homo sapiens.

Τι σημαίνουν όλα αυτά

Η ανθρώπινη εξέλιξη δεν ήταν μια ευθύγραμμη πορεία. Ήταν αποτέλεσμα συνεχών μετακινήσεων, συναντήσεων και σεξουαλικών επαφών που άφησαν βαθύ γενετικό αποτύπωμα.

Οι Νεάντερταλ δεν ήταν ένα απομονωμένο είδος που απλώς εξαφανίστηκε. Η σεξουαλική επαφή και η επιμειξία με τους Homo sapiens συνέβαλαν στη διαμόρφωση του DNA που φέρουμε σήμερα.

Διαβάστε επίσης:

Τάφος Τουταγχαμών: Επιστήμονες βρήκαν αρχαίο προφυλακτικό και απέσπασαν το DNA του νεαρού φαραώ

Διάστημα: Έλληνες αστρονόμοι μελετούν την εξέλιξη ενός υπεργίγαντα αστέρα σε πραγματικό χρόνο (photos)

Νέα έρευνα ανατρέπει ό,τι ξέραμε για τους Μάγια: Η σκοτεινή ιστορία και οι μυστικές σφαγές