Η τελική ευθεία προς την ΔΕΘ και τις εκλογές: Οι συσχετισμοί, τα αδιέξοδα, τα στοιχήματα

H πολιτική κλεψύδρα γύρισε. Η ΔΕΘ βρίσκεται πλέον μπροστά και μαζί της ανοίγει ουσιαστικά η μακρά τελική φάση προς τις εκλογές. Οι πολιτικοί αρχηγοί θα κληθούν να παρουσιάσουν θέσεις, προτάσεις και προτεραιότητες, οι οποίες θα αξιολογηθούν στις πρώτες μετακαλοκαιρινές δημοσκοπήσεις. Από εκεί και πέρα, το πολιτικό παιχνίδι θα αποκτήσει διαφορετικό ρυθμό.

Η περίοδος που ανοίγει θα έχει ασφαλώς εντάσεις, μετακινήσεις, μεταγραφές, σενάρια και πολιτικές συγκρούσεις. Ήδη η συζήτηση γύρω από τον Αλέξη Τσίπρα, οι κόντρες ΕΛΑΣ – ΠΑΣΟΚ, η αναμονή νέων κομμάτων με βασικό αυτό του Α.Σαμαρά  και οι αντιπαραθέσεις με αφορμή τα οικονομικά μέτρα που θα ανακοινωθούν, τις πυρκαγιές ή τα μη κρατικά πανεπιστήμια δείχνουν το κλίμα που διαμορφώνεται. Ωστόσο, πίσω από τον θόρυβο υπάρχει ένα βασικό δεδομένο που μέχρι σήμερα δεν έχει αλλάξει: η ΝΔ διατηρεί την πρωτοκαθεδρία της με σημαντική διαφορά από το δεύτερο κόμμα.

Αυτό είναι το σημείο εκκίνησης κάθε σοβαρής πολιτικής ανάλυσης. Η ΝΔ κινείται περίπου στο 29%-30%, με αυξημένο βαθμό βεβαιότητας όσων δηλώνουν ότι θα την ψηφίσουν, ενώ η απόσταση από τον δεύτερο παραμένει μεγάλη. Η συζήτηση, επομένως, δεν αφορά σήμερα την πρωτιά της ΝΔ, αλλά το αν μπορεί να μετατρέψει αυτή την πρωτιά σε κυβερνητική πλειοψηφία και, κυρίως, αν οι πολιτικοί της αντίπαλοι μπορούν να παρουσιάσουν μια αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης.

Εδώ βρίσκεται και το βασικό πρόβλημα της αντιπολιτευτικής στρατηγικής. Η λογική της «περικύκλωσης» της ΝΔ στηρίζεται στην άνοδο των αντιπάλων της και στη φθορά της κυβέρνησης, με στόχο να περιοριστεί το εκλογικό της ποσοστό. Όμως ακόμη και αν επιτυγχανόταν ένας τέτοιος σχεδιασμός, παραμένει αναπάντητο το κρίσιμο ερώτημα: ποιος και με ποιον θα κυβερνήσει;

Λείπει ακόμα η πειστική εναλλακτική

Μέχρι σήμερα, κανένα από τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν έχει παρουσιάσει καθαρά ένα κυβερνητικό σχήμα που να μπορεί να αποτελέσει πειστική εναλλακτική. Η εκλογική μάχη, όμως, δεν μπορεί να περιοριστεί στην καταγραφή της κυβερνητικής φθοράς. Οι πολίτες δεν ψηφίζουν μόνο για να αποδοκιμάσουν μια κυβέρνηση. Ψηφίζουν και για να επιλέξουν την επόμενη. Στην Αντιπολίτευση εμφανίζεται μια κατάσταση « δώρο» για την Ν.Δ όπου ανά δύο τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν συζητάνε, αντίθετα αντιπαρατίθενται και δεν θα αλλάξει μάλλον αυτή η κατάσταση αφού πολλοί θα δώσουν μάχη επιβίωσης ή άλλοι για το καλύτερο δυνατό ποσοστό ή την σειρά κατάταξης. Αυτό είναι το μεγάλο πλεονέκτημα της ΝΔ αυτή τη στιγμή: δεν έχει μόνο την πρωτιά, αλλά και την παράσταση νίκης, την καταλληλότητα του πρωθυπουργού και την εικόνα της προφανούς κυβερνητικής λύσης. Αυτό αποτελεί μεν επιτυχία της Ν.Δ , αποτελεί όμως και « επίτευγμα » της αντιπολίτευσης.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η ΝΔ μπορεί να θεωρεί τίποτα δεδομένο. Η απόσταση από την αυτοδυναμία παραμένει σημαντική και υπάρχουν εκλογικά ακροατήρια στα οποία θα πρέπει να απευθυνθεί πιο αποτελεσματικά: τμήματα της μεσαίας τάξης, μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα, γυναίκες, αλλά και περιοχές στις οποίες εμφανίζει απώλειες ( Μακεδονία, Θεσσαλία κ.λ.π). Υπάρχει επίσης ένα κεντρώο ακροατήριο που την εμπιστεύθηκε το 2023, αλλά σήμερα εμφανίζει σοβαρές  ενστάσεις χωρίς ταυτόχρονα να δείχνει διάθεση να στραφεί προς τον Αλέξη Τσίπρα ή προς την παρούσα εκδοχή του ΠΑΣΟΚ που εμφανίζεται με δύο τρεις ψυχές.

Γι’ αυτό η ΔΕΘ έχει ιδιαίτερη σημασία για την κυβέρνηση. Δεν αρκεί η υπεράσπιση του κυβερνητικού έργου. Χρειάζεται μια πειστική απάντηση στο «γιατί τρίτη θητεία», ένα συνολικό σχέδιο για τα επόμενα χρόνια, με έμφαση στη βελτίωση της καθημερινότητας, στις μεταρρυθμίσεις και στην κοινωνική δικαιοσύνη. Το στοίχημα για τη ΝΔ είναι να μετατρέψει το προβάδισμα σε νέα σχέση εμπιστοσύνης με κοινωνικές ομάδες που σήμερα εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές.Δεν την λες και εύκολη προσπάθεια.

Η κατακερματισμένη κεντροαριστερά

Απέναντι σε αυτή τη στρατηγική, η Κεντροαριστερά εξακολουθεί να εμφανίζεται κατακερματισμένη. Η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα στη δημόσια συζήτηση αλλάζει ασφαλώς τις ισορροπίες, όμως δεν λύνει αυτομάτως τα προβλήματα του χώρου. Το ποσοστό 16%-17% που καταγράφεται για το νέο εγχείρημα δεν είναι αμελητέο, αλλά απέχει σημαντικά από μια πραγματική διεκδίκηση εξουσίας. Ουσιαστικά αποτελεί την επίδοση του Α. Τσίπρα στις δεύτερες εκλογές του 2023 και βέβαια δεν μπορεί να θεωρείται και δεδομένο.

Το βασικό πρόβλημα του Αλέξη Τσίπρα είναι ότι για να διευρύνει σημαντικά την επιρροή του χρειάζεται το Κέντρο. Και εκεί η μάχη θα είναι δύσκολη. Η επίθεση προς το ΠΑΣΟΚ μπορεί να του προσφέρει δυνάμεις, αλλά μπορεί ταυτόχρονα να ενεργοποιήσει αντανακλαστικά υπέρ του αντιπάλου. Βασικά όμως ήταν λάθος που δείχνει άγχος. Ποιος ο λόγος να ανοίξει και πάλι μετά από πολλά χρόνια το θέμα του δανείου του ΠΑΣΟΚ; Παράλληλα, τυχόν  αντοχή του σημερινού ΣΥΡΙΖΑ θα περιορίζει την εκλογική δεξαμενή από τα αριστερά που θα μπορούσε να διεκδικήσει. Υπάρχουν αριστεροί πολίτες που δεν ικανοποιούνται από την μέχρι σήμερα τακτική του Α.Τσίπρα , αλλά και την πολιτική συμπεριφορά προς δυνάμεις που έχουν δώσει μάχες και αυτό μπορεί να έχει κόστος.

Το ΠΑΣΟΚ, από την άλλη, βρίσκεται μπροστά σε ένα διαφορετικό πρόβλημα: τη μάχη για τη δεύτερη θέση, με το δεδομένο των ερευνών του Ιουλίου ότι απέχει έξι μονάδες από την ΕΛΑΣ. Δεν το λες και μικρή διαφορά που μπορεί να καλυφθεί απλά με κινητοποίηση. Παρά την προσπάθεια και τις κινήσεις διεύρυνσης, δεν έχει καταφέρει μέχρι σήμερα να πείσει ότι αποτελεί την επόμενη κυβερνητική επιλογή, ακόμα και ότι μπορεί να αναδειχθεί δεύτερο κόμμα. Αν αυτό επιβεβαιωθεί στις μετρήσεις Σεπτεμβρίου και Οκτωβρίου θα αντιμετωπίσει πιθανότατα εωτερικούς κλυδωνισμούς και ανάπτυξη φυγόκεντρων δυνάμεων. Είναι ένα κόμμα που το 20% των ψηφοφόρων του θεωρεί  καταλληλότερο Πρωθυπουργό τον Κ. Μητσοτάκη και ένα άλλο 20% που βλέπει προς Τσίπρα. Ο κίνδυνος είναι ορατός. Η επιλογή να απευθυνθεί κυρίως προς τα αριστερά άφησε σε δεύτερο πλάνο το Κέντρο, ενώ η εμφάνιση του Αλέξη Τσίπρα ανατρέπει πλέον αρκετούς από τους προηγούμενους σχεδιασμούς. Το κύριο όμως πρόβλημά του είναι ότι κανείς δεν καταλαβαίνει την πρόταση διακυβέρνησης που έχει.

Παράλληλες μάχες – Η Καρυστιανού, η Πλεύση, ο ΣΥΡΙΖΑ, το ΜΕΡΑ25, ο Βελόπουλος και η Λατινοπούλου

Την ίδια ώρα, στο υπόλοιπο πολιτικό σκηνικό εξελίσσονται παράλληλες μάχες. Η ΕΛΠΙΔΑ της Μαρίας Καρυστιανού ξεκίνησε δυναμικά, εμφανίζοντας μάλιστα σε πρώτες μετρήσεις δυνατότητα διεκδίκησης πολύ υψηλής θέσης, αλλά στη συνέχεια παρουσίασε σημάδια αδυναμίας και πτώσης. Η Ελληνική Λύση του Κυριάκου Βελόπουλου εμφανίζει μεγαλύτερη σταθερότητα και βρίσκεται κοντά στο ΠΑΣΟΚ, ενώ θα πρέπει να αντιμετωπίσει τόσο μια πιθανή ανάκαμψη της ΕΛΠΙΔΑΣ όσο και την ενδεχόμενη εμφάνιση κόμματος υπό τον Αντώνη Σαμαρά. Το ΚΚΕ διατηρεί τις δυνάμεις του, ενώ η Πλεύση Ελευθερίας κινείται πια σε ένα επίπεδο που της επιτρέπει να παραμένει υπολογίσιμη, αλλά ταυτόχρονα την υποχρεώνει να δώσει τη δική της μάχη. Για τον ΣΥΡΙΖΑ, το ΜέΡΑ25 και τη Φωνή Λογικής η εκλογική επιβίωση παραμένει δύσκολη υπόθεση και ιδιαίτερα βέβαια για τον ΣΥΡΙΖΑ , ενώ σειρά μικρότερων κομμάτων βρίσκεται αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο να μην επιστρέψει στην επόμενη Βουλή.

Ξεχωριστό ερωτηματικό αποτελεί το κόμμα που ενδέχεται να δημιουργήσει ο Αντώνης Σαμαράς. Η παρουσία του δεν μπορεί να θεωρηθεί αμελητέα και θα μπορούσε να προκαλέσει απώλειες στη ΝΔ. Ωστόσο, μέχρι να υπάρξει επίσημη ανακοίνωση και, κυρίως, πραγματική δημοσκοπική καταγραφή, κάθε εκτίμηση παραμένει υπόθεση εργασίας.

Κάπως έτσι φτάνουμε στη ΔΕΘ. Δεν είναι απλώς ακόμη ένας σταθμός της πολιτικής επικαιρότητας. Είναι το ορόσημο από το οποίο θα αρχίσει να μετρά αντίστροφα η τελική φάση των διεργασιών. Τα κόμματα θα πρέπει να εγκαταλείψουν σταδιακά τα σενάρια και να παρουσιάσουν πιο καθαρά τι προτείνουν για τη χώρα. Γιατί στο τέλος, αυτό θα είναι και το πραγματικό ερώτημα των εκλογών. Όχι μόνο ποιος θα κερδίσει και ποιος θα χάσει, ούτε ποιος θα πάρει τη δεύτερη , Τρίτη ή τέταρτη θέση. Αλλά ποιος μπορεί να κυβερνήσει, με ποιους και με ποιο σχέδιο για την επόμενη ημέρα.

Η κλεψύδρα γύρισε. Η ΔΕΘ θα δείξει ποιοι έχουν πραγματικό σχέδιο για την τελική ευθεία και ποιοι απλώς προετοιμάζουν την επόμενη εκλογική αναμέτρηση. Οι πολίτες, όμως, όταν έρθει η ώρα, δεν θα ψηφίσουν για τα σενάρια των κομματικών επιτελείων. Θα ψηφίσουν για την κυβέρνηση που θεωρούν ότι μπορεί να διαχειριστεί καλύτερα τη χώρα και τη δική τους ζωή.

Διαβάστε επίσης:

Γερουλάνος: Τα 100+ έργα του Ταμείου Ανάκαμψης που δεν έγιναν ή δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ

Άννα Διαμαντοπούλου «μαζεύει» τα περί συνεργασίας με ΝΔ – «Ούτε με Μητσοτάκη, ούτε με Τσίπρα, κανείς δεν μιλά εξ ονόματός μου»

Μαρία Καρυστιανού: Άτομο του κινήματος που αποχώρησε, καλούσε κόσμο σε συγκεντρώσεις έναντι χρηματικού ποσού

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.