Από τον περιηγητικό τουρισμό στον υπερτουρισμό: η περίπτωση Fouquet’s – Δεύτερο μέρος

Ενώ αυτά διαδραματίζονται από τη μια πλευρά, δεν πρέπει να διαφεύγει την προσοχή μας αυτό που διαδραματίζεται στην άλλη: Η «ωρίμανση» της εμπειρίας εκατομμυρίων ταξιδευτών και η αναβάθμιση των ποιοτικών τους απαιτήσεων, δημιουργεί ένα αντίπαλο ρεύμα. Είναι ο «οικοτουρισμός» στην ευρεία έννοιά του, που προβάλλεται όχι τόσο ως νέο είδος όσο ως ένας νέος κώδικας σχέσεων του επισκέπτη με τον χώρο επίσκεψης και την τοπική κοινωνία. Αλλά και ο οικοτουρισμός «σε στενή έννοια», ως μια δραστηριότητα αναζήτησης αξιοπερίεργων στοιχείων της φύσης, δεν παύει να αποτελεί μορφή αντίδρασης στο διαζύγιο της τουριστικής δραστηριότητας από τη γνώση, τη χωρική μετακίνηση, την επαφή με την τοπική κοινωνία.

Πέρα από τις αμυντικές αντιδράσεις οποιασδήποτε μορφής, δημιουργείται μια νέα στρατηγική και τακτική για έναν εναλλακτικό και οικολογικό τουρισμό. Δημιουργούνται νέες κοινωνικές συμμαχίες – όχι μόνο με γνώμονα τα μεγέθη, διότι το μικρό πολλές φορές δεν είναι όμορφο! – αλλά και ένα νέο πολιτιστικό ρεύμα, που θα επιτεθεί στις συμβατικότητες και στα ελλείμματα του κατεστημένου τουρισμού.

Ο τουρισμός Fouquet’s, τουρισμός πολυτελείας

O Hans Magnus Enzensberger ισχυρίζεται ότι, όταν κάποιος ξοδεύει αφειδώς, έχει πάντοτε ανάγκη τους θεατές… Και στη συνέχεια παραθέτει τα στοιχεία που αποτελούν μορφές της πολυτέλειας: είναι ο χρόνος, η προσοχή, ο χώρος, η ησυχία, το περιβάλλον, η ασφάλεια («Πολιτική και πολιτισμός», δοκίμιο για την πολυτέλεια).

Ο πολυτελής τουρισμός δείχνει την υπόθεση του χρόνου, πόσο πολύτιμη είναι η περίσσειά του, την υπόθεση της προσοχής, πόσο σημαντικό είναι να κρίνει κάποιος ποια στοιχεία είναι ενδιαφέροντα και ποια όχι, την υπόθεση του χώρου (όπου ένα άδειο δωμάτιο δίνει την αίσθηση της πολυτέλειας), και λοιπά και λοιπά. Είναι αμφίβολο όμως το αν θα μπορούσε να επιτύχει μια ενότητα αυτών των παραγόντων, δηλαδή την περίπτωση Fouquet’s: Δηλαδή την πιο προχωρημένη αντίδραση του συστήματος στις απαιτήσεις μιας κανονικής τουριστικής εμπειρίας.

Το Fouquet είναι το όνομα ενός υπερπολυτελούς εστιατορίου εις Παρισίους, που δείχνει τον δρόμο για κάπου. Παρά τοις Έλλησιν, το κάπου απαντάται στη Μύκονο: Όντας «ένας χώρος όπου η αρχιτεκτονική και η γαστρονομία, η ευεξία και η αναψυχή, η κοινωνικότητα και ο κοσμοπολιτισμός, γίνονται οι πρώτες ύλες μιας ενιαίας, συνεκτικής και καθηλωτικής αφήγησης» – κατά πώς γράφει ο Κώστας Μπουρούσης στο «Βήμα» (12.7.2026). Έχοντας τρεις ιδιωτικές βίλες και 61 σουίτες, το Fouquet λανσάρει ένα σύνολο από συγκλίνουσες δραστηριότητες.

«Η σύγχρονη πολυτέλεια δεν οφείλει να είναι σοβαροφανής ή άκαμπτη, αλλά να εμπεριέχει το στοιχείο του παιχνιδιού, της έκπληξης ή ακόμα και της ανατροπής» γράφει ο συγγραφέας. Και συνεχίζει:

«Ο χώρος μοιάζει με προηγμένο εργαστήριο biohacking, το οποίο έχει σχεδιαστεί για την ολιστική φυσική αποκατάσταση και την πνευματική διαύγεια. Ανταποκρινόμενη στη ραγδαία αύξηση της ζήτησης για ανάλογες συνεδρίες, η εγκατάσταση διαθέτει θάλαμο υπερβαρικού οξυγόνου αλλά και δωμάτιο μοριακού υδρογόνου. Το οπλοστάσιο της μακροβιότητας συμπληρώνεται από PBM Therapy, δεξαμενές επίπλευσης (Flotation tanks) με ζεστό και παγωμένο νερό, καθώς και icy baths, ακολουθώντας τα αυστηρότερα πρωτόκολλα της σύγχρονης αθλητικής ιατρικής».

Μάλιστα, το Fouquet’s διαθέτει την Dr. Barbara Sturm, που «έχει χτίσει μια παγκόσμια αυτοκρατορία βασισμένη στην αυστηρά επιστημονική, αντιφλεγμονώδη προσέγγιση της περιποίησης του δέρματος, εστιάζοντας στην κυτταρική αναγέννηση και την αποκατάσταση της φυσικής λάμψης της επιδερμίδας, μακριά από επιφανειακές καλλυντικές παρεμβάσεις» (Μπουρούσης). Όλα αυτά βέβαια γράφονταν τον Ιούλιο αυτής της χρονιάς, πριν ο Μαζωνάκης εκπνεύσει από διάφορες επεμβάσεις, αλλά δημιουργούν την υποψία ότι εμπεριέχουν κάποια στοιχεία ή συνταγές που δεν είναι άγνωστες στο κοινό των ενδιαφερομένων «για το οπλοστάσιο της μακροβιότητας».

Ο τουρισμός πολυτελείας εκδιώκει τον απλό και φθηνό, τον «σκηνίτη» τουρισμό, ολοκληρώνοντας την αντεπανάσταση του νόμου 392 του 1976 ή του πιο πρόσφατου Ν.5170/25, με τον τρόπο που το «κακό χρήμα διώχνει το καλό», κατά πώς έλεγε ο Άγγλος χρηματιστής Thomas Gresham σε προηγούμενους αιώνες. Υψώνει γενικά τις τιμές κάνοντας απαγορευτική τη διαβίωση πολιτών στον ίδιο χώρο. Ιδιαίτερα κάνει τα νοίκια απαγορευτικά, υποχρεώνοντας δάσκαλους να ζουν σε σκηνές μαζί με την οικογένειά τους.

Το αποτέλεσμα: Σε πολλές χώρες ένα μεγάλο κύμα διαμαρτυρίας ορθώνεται ενάντια σε αυτές τις άτυπες θεσμίσεις, κάνοντας έντονη την παρουσία του στη δημόσια ζωή. Ιδιαίτερα στην Ισπανία, σε μεγάλες πόλεις, το «αντι-τουριστικό» κίνημα συσπειρώνει τους πολίτες. Οι διαδηλώσεις και διαμαρτυρίες είναι αλλεπάλληλες.

Ο άλλος τουρισμός

Η πορεία του τουρισμού από την απλή χωρική μετακίνηση ώς την κατάσταση του «υπερτουρισμού» υπαγορεύει όμως και μια άλλη αλλαγή: διάφορες χώρες εκτός των συνηθισμένων προορισμών δείχνουν ενδιαφέρον για τους ανθρώπους και το συνάλλαγμα που αυτοί κομίζουν. Ενώ οι μεν διάγουν σε κατάσταση διαμαρτυρίας, καταγγέλλοντας τις διακρίσεις που επιβάλλει το σύστημα, οι δε προσβλέπουν στον τουρισμό και στις ωφέλειές του. Στην Αφρική και στην Ασία, στη Λατινική Αμερική, στις νησιωτικές περιοχές του πλανήτη, στα περίχωρα του Βορείου Πόλου (!), υπάρχουν πολλές θέσεις για επισκέπτες.

Όπως και να το κάνουμε, ο πλανήτης είναι ακόμη μικρός… Εκτός δε αυτού υπάρχει και το Διάστημα – ένας κατ’ εξοχήν χώρος για να φιλοξενήσει τις πλέον έκκεντρες ιδέες για αναψυχή… Το 2022 εκτοξεύθηκαν οι «πρώτοι τουρίστες» και έμειναν μόνοι τους για τρεις ημέρες στο διάστημα. Οι τουρίστες του διαστήματος έζησαν το δέος του ύψους, συνάντησαν το γήινο φως σε μια απαράμιλλη συχνότητα μετά το σκοτάδι, βίωσαν την έλλειψη της βαρύτητας, βίωσαν τις αντιδράσεις του σώματός τους σ’ αυτήν την έλλειψη. Βίωσαν το άγχος της επανόδου στο γήινο περιβάλλον, τη μικρή αλλά υπαρκτή αμφιβολία για το εάν θα καταφέρουν να αντισταθούν στην αύξηση της θερμοκρασίας, όταν αυτή ανέρχεται σε 1.200 βαθμούς περίπου στην επιφάνεια του διαστημοπλοίου…

Αυτή η εξερεύνηση, αυτός ο περιηγητικός ή πολυτελής ή όπως αλλιώς θέλουμε το όνομά του – αλλά τουρισμός – δεν φαίνεται να έχει τέλος…

* Ο Γιάννης Σχίζας είναι συγγραφέας

Διαβάστε επίσης:

Από τον περιηγητικό τουρισμό στον υπερτουρισμό – Μέρος πρώτο

Φεγγαράκι μου λαμπρό

ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ  – Η τέχνη παράγων μετασχηματισμού του αστικού περιβάλλοντος

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.