Όταν η νεανική οργή συναντά την κοινωνική δυσαρέσκεια – Οδοφράγματα, συγκρούσεις και καταστολή στους δρόμους της Ευρώπης

Ένα κύμα μαθητικών και φοιτητικών κινητοποιήσεων απλώνεται στην Ευρώπη, με αφετηρία τη Γαλλία και διαδηλώσεις στο Βέλγιο, την Ιταλία, την Ελλάδα και την Αλβανία, ενώ αντίστοιχες αντιδράσεις καταγράφονται και στην Αργεντινή. Στο επίκεντρο βρίσκονται η υποχρηματοδότηση της δημόσιας εκπαίδευσης, οι ελλείψεις εκπαιδευτικών, οι κακές σχολικές υποδομές, το υψηλό κόστος ζωής, η πρόσβαση στις σπουδές και η αγωνία των νέων για το μέλλον τους. Την ίδια στιγμή, οι κινητοποιήσεις αποκτούν ευρύτερο κοινωνικό και πολιτικό χαρακτήρα, συναντώντας αντιδράσεις για την ακρίβεια, τις περικοπές, τις κοινωνικές ανισότητες και τις κυβερνητικές επιλογές.

Από τα σχολικά προβλήματα σε ένα ευρύτερο κοινωνικό κίνημα

Οι διαδηλώσεις και οι αποκλεισμοί σχολείων ξεκίνησαν στα προάστια του Παρισιού στα μέσα Σεπτεμβρίου και σύντομα εξαπλώθηκαν σε ολόκληρη τη Γαλλία. Οι μαθητές διαμαρτύρονται για τις πολύωρες σχολικές ημέρες, τα υπερπλήρη τμήματα, τα εγκαταλελειμμένα σχολικά κτίρια, τις ελλείψεις εκπαιδευτικών και την υποχρηματοδότηση της δημόσιας εκπαίδευσης. Παράλληλα, διεκδικούν αλλαγές στο σύστημα πρόσβασης στα πανεπιστήμια και στην πλατφόρμα Parcoursup.

Εντυπωσιακές εικόνες μαθητών να σκαρφαλώνουν στην εμβληματική κολόνα της Πλατείας της Βαστίλης στο Παρίσι έκαναν τον γύρο του κόσμου. Η πλατεία, που βρίσκεται στο σημείο όπου υψωνόταν άλλοτε το οχυρό και η κρατική φυλακή της Βαστίλης, αποτελεί διαχρονικό σύμβολο της Γαλλικής Επανάστασης και της εξέγερσης των απλών πολιτών απέναντι στην πολιτική καταπίεση.

Η οργή των μαθητών βρίσκει απήχηση σε ευρύτερα κοινωνικά στρώματα, καθώς η κρίση στην εκπαίδευση συναντά την ακρίβεια, τις υψηλές τιμές των καυσίμων και της ενέργειας, τις πιέσεις στα νοικοκυριά και τη διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων. Η κυβέρνηση μειοψηφίας δυσκολεύεται να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική στήριξη για τον προϋπολογισμό του 2027, ενώ τα προτεινόμενα μέτρα λιτότητας προκαλούν αντιδράσεις από τα κόμματα της αντιπολίτευσης.

Παρά την ανακοίνωση του υπουργού Παιδείας για την τοποθέτηση 3.000 αναπληρωτών εκπαιδευτικών σε σχολεία με ελλείψεις, τα συνδικάτα χαρακτηρίζουν το μέτρο βραχυπρόθεσμη λύση. Όπως επισημαίνουν, οι διαθέσιμοι αναπληρωτές ενδέχεται να μην καλύπτουν τις ανάγκες κάθε σχολείου ως προς την ειδικότητα ή την περιοχή, ενώ τα προβλήματα στελέχωσης και υποδομών παραμένουν.

Ο Ζαν-Ρεμί Ζιράρ, πρόεδρος του συνδικάτου SNALC, περιγράφει ένα εκπαιδευτικό σύστημα που βρίσκεται σε κρίση εδώ και χρόνια, με δυσκολίες στην κάλυψη των απουσιών, πολυπληθείς τάξεις και ανεπαρκώς εξοπλισμένες αίθουσες. Στο πλευρό των μαθητών βρίσκονται εκπαιδευτικά συνδικάτα, γονείς και εργαζόμενοι, ενώ η CGT επισημαίνει ότι οι κοινωνικοί αγώνες πολλαπλασιάζονται και οι συσχετισμοί δύναμης αλλάζουν.

Οι εξελίξεις ξυπνούν μνήμες από τον Μάη του 1968, όταν οι μαθητικές εξεγέρσεις συναντήθηκαν με τις κινητοποιήσεις των εργαζομένων και εξελίχθηκαν σε γενική απεργία, με εκατομμύρια εργαζομένους να συμμετέχουν. Αντίστοιχα, η προοπτική σύγκλισης των σημερινών μαθητικών κινητοποιήσεων με ευρύτερες διαμαρτυρίες για την ακρίβεια και τις εργασιακές συνθήκες επαναφέρει το ερώτημα αν η Γαλλία βρίσκεται μπροστά στη διαμόρφωση ενός ευρύτερου κοινωνικού κινήματος.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η προοπτική συμμετοχής εργαζομένων και μελών του κινήματος των «Κίτρινων Γιλέκων», το οποίο εμφανίστηκε το 2018 ως αντίδραση στην αύξηση των φόρων στα καύσιμα και εξελίχθηκε σε πολύμηνο κύμα διαδηλώσεων και αποκλεισμών δρόμων και υποδομών.

Από τη Γαλλία στο Βέλγιο, την Ιταλία και την Ελλάδα

Η δυναμική των γαλλικών κινητοποιήσεων φαίνεται να επηρεάζει νέους και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Μαθητές στο Βέλγιο και στην Ιταλία οργανώνουν διαδηλώσεις, ενώ στην Ελλάδα καταγράφονται επίσης κινητοποιήσεις με αιτήματα που αφορούν την εκπαίδευση, το κόστος ζωής και τις προοπτικές των νέων.

Στο Βέλγιο, οι διαμαρτυρίες συνδέονται με το κόστος της εκπαίδευσης και τις πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι μαθητές και οι φοιτητές. Οι κινητοποιήσεις στη Γαλλία λειτουργούν ως σημείο αναφοράς για νέους που διεκδικούν καλύτερες συνθήκες μάθησης και πρόσβαση στην εκπαίδευση.

Στην Ιταλία, μαθητές και φοιτητές συμμετέχουν σε κινητοποιήσεις κατά της κυβερνητικής πολιτικής της Τζόρτζια Μελόνι, διεκδικώντας περισσότερα κονδύλια για τη δημόσια εκπαίδευση και καλύτερες σχολικές υποδομές. Οι διαδηλωτές θέτουν επίσης ζητήματα στεγαστικής κρίσης, ακρίβειας και εξοπλισμών, ενώ αμφισβητούν την άνοδο της ακροδεξιάς.

Στο Τορίνο σημειώθηκαν συγκρούσεις μεταξύ αστυνομίας και διαδηλωτών, με περιορισμένο αριθμό ατόμων να πετούν πέτρες και μπουκάλια και τις αστυνομικές δυνάμεις να απαντούν με αντλίες νερού. Η ένταση περιορίστηκε όταν γονείς πλησίασαν τους αστυνομικούς, ζητώντας να αποκλιμακωθεί η κατάσταση.

Στη Ρώμη, μαθητές και φοιτητές διαδήλωσαν με συνθήματα όπως «Είμαστε όλοι αντιφασίστες» και «Το σχολείο είναι δικό μας». Πολλοί συμμετείχαν ειρηνικά, ενώ σημειώθηκαν και μεμονωμένα επεισόδια. Οι μαθητές που έχουν συγκροτήσει το κίνημα «Les Blocages» αναφέρονται ευθέως στις μαθητικές διαμαρτυρίες της Γαλλίας, ενώ έχουν ανακοινωθεί νέες κινητοποιήσεις.

Το διεθνές ενδιαφέρον επικεντρώνεται, επομένως, όχι μόνο στα επιμέρους αιτήματα κάθε χώρας, αλλά και στη διάχυση των κινητοποιήσεων από χώρα σε χώρα, με τους νέους να εμπνέονται από αντίστοιχες δράσεις και να συνδέουν τα προβλήματα της εκπαίδευσης με τις ευρύτερες κοινωνικές συνθήκες.

Συγκρούσεις στην Αλβανία

Στην Αλβανία, οι κινητοποιήσεις έχουν αποκτήσει έντονο πολιτικό χαρακτήρα. Φοιτητές και άλλοι διαδηλωτές απαιτούν την αποχώρηση της κυβέρνησης, καταγγέλλοντας διαφθορά και κατάχρηση δημόσιων και φυσικών πόρων. Ανάμεσα στα αιτήματα βρίσκεται η ακύρωση της παραχώρησης παράκτιας έκτασης στον νότο της χώρας για την ανάπτυξη πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος.

Οι διαδηλώσεις στα Τίρανα έχουν συνοδευτεί από συγκρούσεις με την αστυνομία και επιθέσεις σε κυβερνητικά κτίρια, ενώ κινητοποιήσεις πραγματοποιούνται και σε άλλες πόλεις. Γονείς μαθητών έχουν βρεθεί στο πλευρό των φοιτητών, ενώ τμήματα της τοπικής κοινωνίας εκφράζουν τη στήριξή τους στα αιτήματα των διαδηλωτών.

Η ένταση κλιμακώθηκε έξω από το γραφείο του πρωθυπουργού Έντι Ράμα και τα υπουργεία Παιδείας και Οικονομικών. Οι αστυνομικές δυνάμεις χρησιμοποίησαν δακρυγόνα, ενώ καταγράφηκαν τραυματισμοί και συλλήψεις. Παράλληλα, το υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωσε ότι δύο αστυνομικοί τέθηκαν σε διαθεσιμότητα για υπέρβαση καθήκοντος, καθώς φέρονται να χτυπούσαν τραυματισμένο διαδηλωτή που βρισκόταν στο έδαφος.

Όπως καταγράφουν διεθνή μέσα ενημέρωσης, η Αλβανία εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κύμα νεανικών κινητοποιήσεων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι τα αιτήματα και οι αιτίες είναι ταυτόσημα σε όλες τις χώρες. Στην αλβανική περίπτωση, η διαμαρτυρία συνδέεται ιδιαίτερα με τις καταγγελίες για διαφθορά, την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας και την πολιτική διαχείριση των φυσικών πόρων.

Από την Ευρώπη στην Αργεντινή

Το κύμα κινητοποιήσεων δεν περιορίζεται στην Ευρώπη. Στην Αργεντινή, χιλιάδες φοιτητές και εργαζόμενοι στα πανεπιστήμια διαδήλωσαν στο Μπουένος Άιρες ενάντια στις μεγάλες περικοπές στην εκπαίδευση που προωθεί η κυβέρνηση του Χαβιέρ Μιλέι.

Εργαζόμενοι στην εκπαίδευση περιγράφουν συνθήκες οικονομικής ασφυξίας, με αποδοχές που δεν επαρκούν για την κάλυψη βασικών αναγκών και εκπαιδευτικούς που αναγκάζονται να εργάζονται πολλές ώρες ή σε διαφορετικές δουλειές για να επιβιώσουν.

Η περίπτωση της Αργεντινής αναδεικνύει μια κοινή διάσταση των κινητοποιήσεων: την αντιπαράθεση γύρω από τη δημόσια χρηματοδότηση της εκπαίδευσης, τις περικοπές και τις συνθήκες διαβίωσης των νέων και των εργαζομένων.

Αστυνομική καταστολή και πολιτικοποίηση των κινητοποιήσεων

Στη Γαλλία, η ένταση των διαδηλώσεων συνοδεύεται από καταγγελίες για αστυνομική βία και σοβαρούς τραυματισμούς ανηλίκων. Δικηγόροι και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κάνουν λόγο για τραυματισμούς που μοιάζουν με «τραύματα πολέμου», ενώ έχουν ξεκινήσει εσωτερικές έρευνες για καταγγελίες χρήσης υπέρμετρης βίας από αστυνομικούς.

Οι γαλλικές αρχές υποστηρίζουν ότι σε ορισμένες κινητοποιήσεις παρεισφρέουν ομάδες που προκαλούν επεισόδια, επιτίθενται σε αστυνομικούς και προξενούν καταστροφές. Από την πλευρά τους, οι οργανώσεις υπεράσπισης των δικαιωμάτων επισημαίνουν την ανάγκη διερεύνησης των καταγγελιών και αναλογικής χρήσης της αστυνομικής δύναμης.

Παράλληλα, η πολιτική αντιπαράθεση γύρω από τις κινητοποιήσεις εντείνεται. Η κυβέρνηση και κόμματα της δεξιάς και της ακροδεξιάς κατηγορούν τη ριζοσπαστική αριστερά ότι επιχειρεί να αξιοποιήσει πολιτικά τη μαθητική οργή. Από την άλλη πλευρά, εκπρόσωποι του κινήματος επιμένουν ότι οι μαθητές κινητοποιούνται για δικά τους αιτήματα, τα οποία συνδέονται με την καθημερινότητά τους και τις κοινωνικές ανισότητες.

Καθοριστικό ρόλο στη διάδοση των κινητοποιήσεων παίζουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Τα βίντεο από τις πρώτες διαδηλώσεις στα παρισινά προάστια έγιναν ευρέως γνωστά, δίνοντας τη δυνατότητα στους μαθητές να οργανώνονται γρήγορα, να μεταδίδουν εικόνες από πρώτο χέρι και να δημιουργούν αίσθημα συλλογικής ταυτότητας. Οι ίδιες πλατφόρμες επιτρέπουν την καταγραφή περιστατικών αστυνομικής βίας και τη διάδοση μαρτυριών που μπορούν να αξιοποιηθούν και σε δικαστικές διαδικασίες.

Ένα ευρύτερο κύμα νεανικής αμφισβήτησης

Οι κινητοποιήσεις στη Γαλλία, στο Βέλγιο, στην Ιταλία, στην Ελλάδα και στην Αλβανία, όπως και οι αντίστοιχες διαμαρτυρίες στην Αργεντινή, αναδεικνύουν την ένταση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι νέοι σε διαφορετικές κοινωνίες. Η υποχρηματοδότηση της εκπαίδευσης, οι ελλείψεις σε προσωπικό και υποδομές, το κόστος ζωής, η στεγαστική κρίση και η αβεβαιότητα για το μέλλον αποτελούν βασικούς παράγοντες της δυσαρέσκειας.

Σε ορισμένες χώρες, τα αιτήματα παραμένουν επικεντρωμένα στην εκπαίδευση. Σε άλλες, συνδέονται με ευρύτερες πολιτικές διεκδικήσεις, καταγγελίες διαφθοράς και αντιδράσεις απέναντι σε κυβερνητικές επιλογές. Κοινό στοιχείο είναι η προσπάθεια των νέων να ακουστεί η φωνή τους και να διεκδικήσουν ουσιαστικές αλλαγές στις συνθήκες ζωής και στις προοπτικές τους.

Το αν αυτές οι κινητοποιήσεις θα συγκλίνουν σε ένα ευρύτερο κοινωνικό κίνημα ή θα παραμείνουν διακριτές εθνικές δράσεις παραμένει ανοιχτό. Η εξάπλωσή τους, ωστόσο, καταδεικνύει ότι η νεολαία βρίσκεται στο προσκήνιο μιας περιόδου αυξημένης κοινωνικής και πολιτικής αμφισβήτησης, με την εκπαίδευση και το μέλλον των νέων να αποτελούν κεντρικά πεδία αντιπαράθεσης.

Διαβάστε επίσης:

Αλβανία: Έξω από το γραφείο του Ράμα οι διαδηλωτές – Σοκάρουν βίντεο με ξυλοδαρμούς από την αστυνομία – «Μην μας χτυπάτε, είμαστε παιδιά σας»

Δυτική Όχθη: Στο νοσοκομείο φωτορεπόρτερ της Washington Post μετά από άγριο ξυλοδαρμό από Ισραηλινούς εποίκους (Video)

Κλιμακώνει η Τουρκία: Εξέδωσε νέα αντι-NAVTEX – Aμφισβητεί την κυπριακή ΑΟΖ και τις έρευνες για το καλώδιο δεδομένων

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.