25/09/2018 07:26:18
13.3.2018 / ΤΟ ΠΟΝΤΙΚΙ
Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ, τεύχος 2011 στις 08-03-2018

Οριστικά χωρίς προληπτική γραμμή πίστωσης - Οι Ευρωπαίοι δεν πιέζουν, η κυβέρνηση δεν τη θέλει και μόνο ο Στουρνάρας επιμένει

Οριστικά χωρίς προληπτική γραμμή πίστωσης - Οι Ευρωπαίοι δεν πιέζουν, η κυβέρνηση δεν τη θέλει και μόνο ο Στουρνάρας επιμένει - Media

 

Στο Eurogroup του Ιουνίου, που θα συνέλθει στο Λουξεμβούργο, οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης θα κληθούν να εγκρίνουν ένα κείμενο συμφωνίας για την Ελλάδα. 

 
Δεν θα λέγεται «μνημόνιο», αλλά θα φέρει μια ονομασία η οποία μέχρι τότε θα έχει αποφασιστεί (και πιθανότατα θα περιλαμβάνει τη λέξη «ανάπτυξη»). Θα προβλέπει υποχρεώσεις για την Ελλάδα – οι οποίες θα αφορούν την προώθηση των μεταρρυθμίσεων και την εκπλήρωση των δημοσιονομικών όρων – αλλά και δικαιώματα, τα οποία κατά κύριο λόγο θα αφορούν τη ρύθμιση του χρέους. 
 
Για να «γεμίσει» αυτό το κείμενο της συμφωνίας, θα χρειαστούν πολλές ώρες διαβουλεύσεων σε Αθήνα, Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον. Τα χρονικά περιθώρια είναι ασφυκτικά, ειδικά αν επιβεβαιωθεί το υπουργείο Οικονομικών, το οποίο από χθες λέει κατηγορηματικά ότι ουδείς ενδιαφέρεται ή επιθυμεί την τεχνική παράταση του μνημονίου μέχρι το τέλος του χρόνου. 
 
Το δίμηνο από την 21η Απριλίου – τότε θα συνέλθει η εαρινή σύνοδος του ΔΝΤ στην Ουάσιγκτον – μέχρι την 21η Ιουνίου θα είναι εξαιρετικά θερμό, ενώ η αντιπαράθεση που έχει ξεσπάσει τώρα για το αν χρειαζόμαστε «κουμπαρά» ή προληπτική γραμμή στήριξης θα είναι απλώς μια λεπτομέρεια.
 
Εκκρεμότητες για χρέος
Οι εκκρεμότητες για το χρονικό διάστημα έως και το κρίσιμο Eurogroup της 21ης Ιουνίου στο Λουξεμβούργο έχουν ως εξής: 
Πρώτον, πρέπει να κλείσουν τα 88 προαπαιτούμενα της τέταρτης αξιολόγησης, εκ των οποίων πολλά είναι δύσκολα και απαιτούν χρόνο. 
Δεύτερον, πρέπει να αποφασιστεί αν το χρέος της Ελλάδας είναι βιώσιμο ή όχι. 
 
Τρεις διαφορετικές εκθέσεις βιωσιμότητας του χρέους θα πρέπει να εκδοθούν το επόμενο διάστημα: μια από την Κομισιόν, μια από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και μια (η πιο ζόρικη) από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Αν κριθεί και από τους τρεις ότι το χρέος είναι μη βιώσιμο, θα πρέπει να ολοκληρωθεί η συζήτηση για το ποια θα είναι τα μέτρα για τη διευθέτηση του χρέους.
 
Η συζήτηση θα γίνει σε συνδυασμό με την εφαρμογή της «ρήτρας ανάπτυξης» (δηλαδή της σύνδεσης των μέτρων για το χρέος με την πορεία του ΑΕΠ) προκειμένου «να προστατευτούν και οι Ευρωπαίοι φορολογούμενοι», όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά ανώτατοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι. 
Αφού οριστικοποιηθεί και το λεγόμενο «γαλλικό κλειδί», θα γίνει η σύνδεση των μέτρων διευθέτησης του χρέους με τις υποχρεώσεις που θα πρέπει να εκπληρώσει η Ελλάδα για να ενεργοποιηθούν αυτά τα μέτρα. Η εφαρμογή τους θα είναι σταδιακή, σε βάθος χρόνου, ενώ εξαιρετικά κρίσιμη θα είναι η πρώτη πενταετία. 
 
Όταν τελειώσουν όλα αυτά, θα μπει στο τραπέζι και το θέμα της «επόμενης ημέρας»: 
Ποιο θα είναι το μαξιλάρι ασφαλείας που θα έχει στη διάθεσή της η Ελλάδα; 
Ποια είναι τα χρονικά περιθώρια που εξασφαλίζουν στην Ελλάδα τα διαθέσιμα του κουμπαρά και τι θα γίνει τελικώς με την προληπτική γραμμή στήριξης; 
 
Καμία πρεμούρα
Το 3ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών αποτέλεσε πόλο έλξης τόσο για τα μέλη της κυβέρνησης – με πρώτο τον πρωθυπουργό – όσο και για υψηλόβαθμους Ευρωπαίους αξιωματούχους, όπως οι Ρέγκλινγκ, Κοστέλο, Σχοινάς και Βίζερ. Έτσι, λίγες εβδομάδες πριν «ανάψουν φωτιές» στη διαπραγμάτευση, δόθηκε ο χρόνος να ανταλλαγούν απόψεις αλλά και να δοθεί μια καλή πρόγευση σχετικά με το τι πρόκειται να συμβεί στην Ελλάδα μετά τον Αύγουστο.
Ένα από τα «μέτωπα» έχει να κάνει με την έξοδο στις αγορές αμέσως μετά τον Αύγουστο. Ο «καυγάς» επί του ζητήματος έχει ανοίξει μόνο στο εσωτερικό της χώρας, καθώς στην Ευρώπη είναι πολύ πιο... χαλαροί επί του θέματος. Χαρακτηριστική και η ατάκα Ρέγκλινγκ στους Δελφούς: «Εδώ είμαστε για την Ελλάδα». 
 
Τι εννοούσε ο επικεφαλής του ESM; Ότι δεν υπάρχει κάποια... πρεμούρα για τη χώρα μας, την ώρα που θα καίγεται το σύμπαν με τη ρύθμιση του χρέους, το νέο κείμενο της συμφωνίας κ.λπ., να σπεύσει η ελληνική κυβέρνηση στα κοινοβούλια της Ευρώπης για να ζητήσει άνοιγμα προληπτικής γραμμής και υπογραφής νέου «ημι-μνημονίου», όπως το χαρακτήρισε ο Δραγασάκης. 
 
Ο ESM εκεί θα είναι – πιθανότατα δεν μπορεί να αναβαθμιστεί και σε Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης, κάτι που σημαίνει ότι το ελληνικό αίτημα μπορεί να κατατεθεί και αργότερα εφόσον παραστεί η ανάγκη.
 
Η πλευρά του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος – ο οποίος φέρεται να εκφράζει και την άποψη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας – είναι αυτή που επιθυμεί η προληπτική γραμμή στήριξης να υπάρχει στο τραπέζι μαζί με τον κουμπαρά ασφαλείας, ώστε οι αγορές να γνωρίζουν ότι υπάρχει διαθέσιμο χρήμα για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. 
 
Τι λέει ουσιαστικά ο διοικητής της ΤτΕ; Ότι με την προληπτική γραμμή και τον κουμπαρά η Ελλάδα θα μπορεί να καλύψει τις χρηματοδοτικές της ανάγκες για τουλάχιστον τρία χρόνια, δηλαδή μέχρι και τα μέσα του 2021. Μέχρι τότε εκτιμά ότι θα έχουν ξεπεραστεί οι όποιες αναταράξεις στη διεθνή αγορά ομολόγων και ότι οι ξένοι οίκοι θα έχουν αναβαθμίσει το αξιόχρεο της χώρας, ώστε τα ελληνικά ομόλογα να ενταχθούν πάλι στην πρώτη κατηγορία.
 
Κυβέρνηση: Ξεχάστε το
Η ελληνική κυβέρνηση διαφωνεί. Σε πολιτικούς όρους το είπαν ο πρωθυπουργός και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης / νέος υπουργός Οικονομίας. Ο Δραγασάκης μπήκε και σε λεπτομέρειες: η γραμμή προληπτικής στήριξης έχει συγκεκριμένη διάρκεια (σ.σ.: βάσει του κανονισμού του ESM διαρκεί έναν χρόνο και μπορεί να ανανεωθεί για δύο εξάμηνα), ενώ συνοδεύεται από προαπαιτούμενα. Όσο για το οικονομικό - τεχνικό σκέλος, τη σκυτάλη ανέλαβε ο απερχόμενος γενικός γραμματέας Δημοσιονομικής Πολιτικής. 
 
Με βάση την επιχειρηματολογία του Φραγκίσκου Κουτεντάκη, η χώρα δεν έχει ανάγκη αυτή τη στιγμή την προληπτική γραμμή στήριξης, καθώς υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις θα μπορεί να καλύψει τις χρηματοδοτικές της ανάγκες μέχρι και το τέλος του 2020. Ποιες είναι αυτές οι προϋποθέσεις;
Ότι θα επιτευχθούν οι στόχοι για παραγωγή πρωτογενών πλεονασμάτων 3,5% του ΑΕΠ μέχρι και το τέλος του 2022.
Ότι η Ελλάδα θα αντλήσει τα 18 δισ. ευρώ που έχουν προγραμματιστεί από τον ESM μέχρι το τέλος της τρίτης δανειακής σύμβασης.
Ότι θα συγκεντρωθούν σε έναν λογαριασμό τα διαθέσιμα των φορέων της γενικής κυβέρνησης, τα οποία υπολογίζονται σε πάνω από 10 δισ. ευρώ.
 
Οι δανειακές ανάγκες της χώρας μέχρι και το τέλος του 2020 υπολογίζονται σε περίπου 45 δισ. ευρώ. Με τους υπολογισμούς Κουτεντάκη συγκεντρώνονται γύρω στα 48 δισ. ευρώ. Βέβαια η Ελλάδα δεν θέλει να ξέρει αν αυτά τα λεφτά θα φανούν αρκετά. Αυτό το τεστ σημαίνει ότι προς το τέλος του 2020 οι αγορές θα είναι κλειστές για την Ελλάδα και ότι το υπουργείο Οικονομικών θα αντλεί τα αποθεματικά των ασφαλιστικών ταμείων και των ΔΕΚΟ προκειμένου να πληρώνει το χρέος.
 
Τα μέτρα για το χρέος
Η εξειδίκευση των μέτρων για τη διευθέτηση του χρέους θα αρχίσει αφού ανακοινωθούν οι τρεις εκθέσεις βιωσιμότητας από ΕΚΤ, Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ΔΝΤ. Σε έναν βαθμό ο Ντέκλαν Κοστέλο αποκάλυψε το περιεχόμενο της έκθεσης της Κομισιόν, καθώς υποστήριξε στους Δελφούς ότι θα χρειαστούν μέτρα για το ελληνικό χρέος (χωρίς βέβαια να μπει σε λεπτομέρειες). 
 
Το ΔΝΤ αναμένεται να ανοίξει τα χαρτιά του στο πλαίσιο της εαρινής συνόδου, αν και θεωρείται δεδομένο ότι θα είναι πιο επιθετικό από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς όσον αφορά την αναγκαιότητα λήψης μέτρων. Αυτό θα πυροδοτήσει και τις εξελίξεις σχετικά με τις σχέσεις του Ταμείου με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
 
Μόλις δημοσιευτούν οι εκθέσεις, θα δρομολογηθούν οι εξελίξεις:
1 Θα κλειδώσουν τα μεσοπρόθεσμα μέτρα για το χρέος. Το περιεχόμενό τους, σε έναν βαθμό, το περιέγραψαν στους Δελφούς οι Ρέγκλινγκ και Κοστέλο. Το μενού θα περιλαμβάνει αποπληρωμή βραχυπρόθεσμων δανείων, κατά προτίμηση αυτών που έχουν και το μεγαλύτερο κόστος εξυπηρέτησης (σ.σ.: σε αυτή την κατηγορία εντάσσονται και τα δάνεια του ΔΝΤ). 
Περιλαμβάνει επίσης την επιστροφή των ANFAs και των SMPs (είναι τα κέρδη από την κατοχή των ελληνικών ομολόγων που κανονικά πρέπει να επιστραφούν στην Ελλάδα) αλλά και την επιμήκυνση υφιστάμενων δανείων ώστε η μέση διάρκεια αποπληρωμής του ελληνικού χρέους να αυξηθεί πάνω από τα 18 χρόνια που είναι σήμερα. Βασικός γνώμονας των μέτρων θα είναι να μην ξεπεράσει ποτέ το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους το 15% του ΑΕΠ.
 
2 Θα συνδεθούν τα μέτρα για το χρέος τόσο με την πορεία του ΑΕΠ όσο και με συγκεκριμένες δεσμεύσεις που θα αναλάβει να εκπληρώσει η Ελλάδα. Στις δεσμεύσεις δεν θα περιλαμβάνονται πρόσθετα δημοσιονομικά μέτρα (Ρέγκλινγκ και Κοστέλο ξεκαθάρισαν ότι δεν υπάρχει τέτοια ανάγκη), αλλά με μεταρρυθμίσεις οι οποίες έχουν μεν συμφωνηθεί στο πλαίσιο των τριών μνημονίων, αλλά δεν θα προλάβουν να υλοποιηθούν μέχρι το τέλος Αυγούστου.
 
3 Θα υπάρξει μια δήλωση - δέσμευση των ευρωπαϊκών θεσμών για τα μακροπρόθεσμα μέτρα για το χρέος, η οποία ουσιαστικά θα αποσκοπεί στο να ενισχύει την εμπιστοσύνη των αγορών απέναντι στην Ελλάδα και σε μακροπρόθεσμη βάση. Ουσιαστικά η δήλωση θα περιγράφει το ότι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί θα στηρίζουν την Ελλάδα και στο μέλλον, αν παραστεί ανάγκη διευθέτησης του χρέους.

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.