20/09/2019 14:42:18
17.8.2019 / ΜΙΧAΛΗΣ ΛΑΓAΝΗΣ
Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ, τεύχος 2086 στις 14-8-2019

Τι έχουν τα έρημα και καίγονται;

Τι έχουν τα έρημα και καίγονται; - Media

 

Πιο καταστροφικές οι πυρκαγιές στην Ελλάδα απ’ όσο στις άλλες μεσογειακές χώρες

Η Ελλάδα έχει τους περισσότερους πυροσβέστες στον κόσμο αναλογικά με τον πληθυσμό της. Διαθέτει τον μεγαλύτερο στόλο αεροσκαφών και ελικοπτέρων πυρόσβεσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Έλληνας φορολογούμενος πληρώνει τα πιο πολλά χρήματα στην υφήλιο για δασοπυρόσβεση και, παρ’ όλα αυτά, μετράμε πάνω από 100 νεκρούς και σχεδόν 200 τραυματίες από μία πυρκαγιά μόλις 30 χιλιόμετρα από το κέντρο της Αθήνας.

Ο απολογισμός της φονικής πυρκαγιάς στο Μάτι, που μόνο με τις ανθρώπινες απώλειες πολεμικού ανακοινωθέντος μπορεί να συγκριθεί, δώδεκα χρόνια μετά τους 63 νεκρούς από την πύρινη λαίλαπα στην Ηλεία, θέτει εκ των πραγμάτων σοβαρότατα ερωτήματα για τη δασοπροστασία και δασοπυρόσβεση στη χώρα μας, αφού η αποτελεσματικότητά τους έχει ακυρωθεί στην πράξη με τον πιο τραγικό τρόπο.

Μια μελέτη - φωτιά

Την περίοδο 1981-2014 κάηκε στην Ελλάδα συνολική έκταση 16.678.407 στρεμμάτων αγροτοδασικών περιοχών από τις συνολικά 51.521 δασικές πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν. Φέτος συμπληρώνονται είκοσι χρόνια από τη στιγμή που η ευθύνη και ο επιχειρησιακός σχεδιασμός της καταστολής των δασικών πυρκαγιών πέρασε από τη Δασική Υπηρεσία στο Πυροσβεστικό Σώμα.

Η περσινή εθνική τραγωδία στην ανατολική Αττική κάνει πιο επίκαιρη από ποτέ τη μελέτη του πρώην υπαρχηγού του Πυροσβεστικού Σώματος αντιστρατήγου ε.α. Ανδριανού Γκουρμπάτση, με τον τίτλο «Το κόστος της δασοπυρόσβεσης στην Ελλάδα», που δημοσιεύτηκε τον Ιούνιο του 2015. Πρόκειται για μια συγκριτική έρευνα 34 ετών (1981-2014) της αποτελεσματικότητας του εθνικού μηχανισμού αντιμετώπισης των πυρκαγιών με τα οικονομικοτεχνικά δεδομένα της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας της χώρας μας, η οποία βρίσκεται στην τέταρτη θέση των ευρωπαϊκών κρατών με τις περισσότερες καμένες εκτάσεις.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, το Πυροσβεστικό Σώμα διαθέτει μεγάλο αριθμό προσωπικού (μόνιμων και πενταετούς υποχρέωσης) σε σχέση με άλλες δυτικές χώρες, μεγαλύτερο ακόμα και από χώρες όπως οι ΗΠΑ. Ειδικότερα, στην Ελλάδα αντιστοιχούν 115 πυροσβέστες ανά 100.000 κατοίκους τη στιγμή που στις ΗΠΑ ο αντίστοιχος αριθμός είναι 109.

Ενδεικτικό του αριθμού του πυροσβεστικού προσωπικού στην Ελλάδα σε ευρωπαϊκή κλίμακα είναι το γεγονός ότι στη Γαλλία αντιστοιχούν 80 πυροσβέστες σε 100.000 κατοίκους στη Μεγάλη Βρετανία 65, στη Γερμανία 54, στην Ιταλία ο αριθμός αυτός διαμορφώνεται σε 48, ενώ στην Πορτογαλία έχουμε 37 ανά 100.000 κατοίκους και στην Αυστρία 31.

Ειδικά, μετά το 2007 και τις καταστροφικές πυρκαγιές στην Ηλεία, η χώρα μας διαθέτει τον μεγαλύτερο στόλο σε μέσα αεροπυρόσβεσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο στόλος πυροσβεστικών αεροσκαφών και ελικοπτέρων (ιδιόκτητων και μισθωμένων) έχει καταγράψει συνολική μεταφορική ικανότητα νερού 220 τόνων ανά ώρα, όταν η Γαλλία διαθέτει μεταφορική ικανότητα 180 τόνων, η Ισπανία 120 τόνων και η Πορτογαλία 80 τόνων. Σε αυτό το πλαίσιο επάρκειας επίγειων και εναέριων μέσων και έμψυχου δυναμικού οι πυρκαγιές στην Ελλάδα αποδεικνύονται σήμερα πιο καταστροφικές απ’ ό,τι στις υπόλοιπες μεσογειακές χώρες.

Η μέση καμένη έκταση ανά πυρκαγιά στη χώρα μας είναι τριπλάσια της αντίστοιχης καμένης έκτασης στην Ισπανία, στην Πορτογαλία και στη Γαλλία και μιάμιση φορά μεγαλύτερη της καμένης έκτασης στην Ιταλία. Σε επίπεδο αριθμού συμβάντων αναλογικά με τον πληθυσμό, στην ελληνική επικράτεια αντιστοιχούν 14 δασικές πυρκαγιές ετησίως ανά 100.000 κατοίκους, ενώ στις ΗΠΑ 23 και στον Καναδά, που έχει το 10% των δασών παγκοσμίως, 24.

Στο μεταξύ, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν και οι οικονομικές παράμετροι της πρόληψης και καταστολής των πυρκαγιών για την εθνική οικονομία. Με βάση όσα αναφέρονται στη συγκεκριμένη έρευνα, κάθε Έλληνας πληρώνει 22 ευρώ τον χρόνο για δασοπυρόσβεση όταν ο Αμερικανός πολίτης πληρώνει για τις ίδιες υπηρεσίες 4,5 και ο Καναδός 20 ευρώ. Η συνολική κρατική δαπάνη σε ετήσια βάση για τη δασοπροστασία ανέρχεται στην Ελλάδα σε 357 εκατ. ευρώ, ένα ποσό που αναλύεται σε 127 εκατ. ευρώ για πρόληψη και 230 εκατ. ευρώ για καταστολή των πυρκαγιών.

Τα στοιχεία αυτά αποκτούν μεγαλύτερη αξία αν λάβουμε υπόψη ότι το μέσο κόστος ανά δασική πυρκαγιά για τα κρατικά ταμεία στη χώρα μας είναι 150.000 ευρώ, εννέα φορές περισσότερο, δηλαδή, απ’ όσο στοιχίζει στο αμερικανικό Δημόσιο κάθε πυρκαγιά (16.900 ευρώ), παρόλο που ο μέσος αριθμός δασικών πυρκαγιών στις ΗΠΑ είναι 48πλάσιος του αντίστοιχου ελληνικού. Επίσης το κόστος στην Ελλάδα είναι σχεδόν διπλάσιο από το αντίστοιχο στον Καναδά (81.300 ευρώ) με πενταπλάσιο αριθμό πυρκαγιών σε ετήσια βάση συγκριτικά με αυτόν που καταγράφεται από το Πυροσβεστικό Σώμα.

«Η Μεσόγειος φλέγεται»

Πριν από λίγες ημέρες, τα γραφεία της περιβαλλοντικής οργάνωσης WWF σε πέντε ευρωπαϊκές χώρες της νότιας και ανατολικής Ευρώπης (WWF Ισπανίας Πορτογαλίας, Γαλλίας, Ιταλίας, Ελλάδας) και στην Τουρκία δημοσίευσαν έκθεση με τίτλο «Η Μεσόγειος φλέγεται». Σε αυτή παρουσιάζεται η τάση των πυρκαγιών τις τέσσερις τελευταίες δεκαετίες και το πώς η κλιματική αλλαγή επηρέασε τόσο τη συχνότητα όσο και την ένταση των φαινομένων.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η παράγραφος όπου αποτυπώνεται ο αριθμός των απωλειών σε ανθρώπινες ζωές το χρονικό διάστημα 2009-2018, καθώς και οι οικονομικές - περιβαλλοντικές συνέπειες.

Στην Πορτογαλία, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ελλάδα και την Τουρκία, από το 2009 ως το 2018, ξεσπούν κάθε χρόνο περίπου 56.000 περιστατικά πυρκαγιών υπαίθρου και καίγονται 3.750.000 στρέμματα δασικών εκτάσεων. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι κάθε χρόνο η Μεσόγειος χάνει το 0,6% των δασικών της εκτάσεων εξαιτίας των πυρκαγιών. Μόνο το 2017 στη Μεσόγειο κάηκαν 9.000.000 στρέμματα, έκταση ίση με ολόκληρη την Κύπρο, που αποτελεί τη χειρότερη καταγραφή από το 1985.

Την ίδια στιγμή, όμως, οι πυρκαγιές απειλούν και με τον πλέον άμεσο τρόπο τους ανθρώπους, καθώς, από το 2000 έως και το 2016, 488 πυροσβέστες και πολίτες έχασαν τη ζωή τους στην Ευρώπη, ενώ μόνο το 2017 και το 2018 – μέσα σε μόλις δύο χρόνια – 225 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην Πορτογαλία, την Ισπανία και την Ελλάδα. Οι σημερινές συνθήκες καθιστούν τις πυρκαγιές περισσότερο φονικές από ποτέ στην Ιστορία!

Κύριο ζητούμενο, σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έκθεσης, είναι η έγκαιρη πρόληψη για την αποτροπή πρόκλησης πυρκαγιών, καθώς και η προσαρμογή των δασικών οικοσυστημάτων στην κλιματική αλλαγή και τους κινδύνους που αυτή δημιουργεί.

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.