05/12/2019 18:47:49

To Ολλανδικό σύστημα ασφάλισης και οι κίνδυνοι των αγορών

To Ολλανδικό σύστημα ασφάλισης και οι κίνδυνοι των αγορών  - Media

 

 «Το καλύτερο συνταξιοδοτικό σύστημα του κόσμου στο χείλος του γκρεμού» (CNN Business, 22/11/2019), με  την  έννοια  ότι   δέχεται  σοβαρές χρηματοδοτικές πιέσεις  εξαιτίας της παρατεταμένης περιόδου των αρνητικών επιτοκίων που επικρατούν στην Ευρώπη, με αποτέλεσμα να απειλούνται με σημαντικές μειώσεις οι συντάξεις των ασφαλισμένων.

Αξίζει  να  σημειωθεί  ότι  το Ολλανδικό συνταξιοδοτικό σύστημα κατατάχθηκε από την ετήσια έκθεση για τις συντάξεις της Mercer (Επενδυτικοί Σύμβουλοι) στην πρώτη θέση, προσεγγίζοντας για τους συνταξιούχους συντελεστή αναπλήρωσης σχεδόν 80%. Αυτός ο συντελεστής αναπλήρωσης επιτυγχάνεται κατά 30% από το υποχρεωτικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης διανεμητικού τύπου που καλύπτει μια βασική σύνταξη, όπως η είναι η Εθνική σύνταξη στην Ελλάδα, και το υπόλοιπο 50% προέρχεται από την υποχρεωτική συμμετοχή σε συνταξιοδοτικά συστήματα κεφαλαιοποιητικού τύπου που χρηματοδοτούνται  από τους εργοδότες.

Όμως, το πρόβλημα έγκειται  στο γεγονός ότι η κεφαλαιοποιητικού τύπου σύνταξη κατά 90% βασίζεται σε προγράμματα καθορισμένων παροχών στα οποία το ύψος της σύνταξης εγγυάται από τον εργοδότη και ένα 10% βασίζεται σε προγράμματα καθορισμένων εισφορών στα οποία ο εργοδότης δεν παρέχει καμία εγγύηση στην παροχή.

Επίσης, το Ολλανδικό συνταξιοδοτικό σύστημα φημίζεται για το αυστηρό του εποπτικό πλαίσιο, τους λογιστικούς κανόνες και την αξιοπιστία του. Αυτό όμως που το έχει οδηγήσει στο χείλος του γκρεμού  είναι η δυσκολία επίτευξης υψηλών επενδυτικών αποδόσεων. Η δυσκολία αυτή προέρχεται από δύο παράγοντες:

α) από τον δημογραφικό μέσω της αύξησης του προσδόκιμου ζωής (longevity), με  βάση τον οποίο  ο συνταξιούχος θα λάβει την παροχή σύνταξης για περισσότερα χρόνια από όσα αρχικά εκτιμώνταν και

β) από τον χρηματοοικονομικό κίνδυνο που προέρχεται από τις αποδόσεις των επενδύσεων οι οποίες επηρεάζονται από τα επιτόκια των κεντρικών τραπεζών. Ειδικά για τον κίνδυνο των επιτοκίων αναφέρεται (CNN Business, 22/11/2019)  ότι αυτός προέκυψε από το πείραμα που ξεκίνησαν οι κεντρικές τράπεζες το 2008 με την συνεχή μείωση των επιτοκίων, προκειμένου να αντιμετωπίσουν την χρηματοπιστωτική κρίση του 2008. Η προσπάθεια της αντιμετώπισης της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008, με τα προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης με την μείωση των επιτοκίων, προκειμένου να αυξηθεί η ρευστότητα στις παγκόσμιες χρηματαγορές, είχαν ως  αποτέλεσμα την  διαμόρφωση, σε μια παρατεταμένη περίοδο από το 2015, αρνητικών επιτοκίων. Στις συνθήκες  αυτές, το πρόβλημα που θα αντιμετωπίσει το συνταξιοδοτικό σύστημα της Ολλανδίας είναι ότι σήμερα τα περιουσιακά στοιχεία του κεφαλαιοποιητικού συστήματος αγγίζουν το 1,5 τρις ευρώ και καλύπτουν τις συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις (παρούσα αξία δεδουλευμένων δικαιωμάτων και παρούσα αξία μελλοντικών παροχών) κατά 100%.

Όμως, η παρούσα αξία των συνταξιοδοτικών παροχών υπολογίζεται με ένα προεξοφλητικό επιτόκιο της τάξης του 1,5% και επειδή τα επιτόκια των ομολόγων αρκετών Ευρωπαϊκών χωρών είναι αρνητικά,   η παρούσα αξία των υποχρεώσεων θα πρέπει να υπολογίζεται πια με επιτόκιο προεξόφλησης κοντά στο 0,6%.Έτσι, σύμφωνα  με υπολογισμούς μας,  εάν  λάβουμε υπόψη  τις πρόσφατες προβολές της Eurostat 2018, το προσδόκιμο ζωής των ανδρών στην Ολλανδία θα αυξηθεί από το 80,1 έτη στα 84,3 έτη το 2050 και αντίστοιχα στις γυναίκες θα αυξηθεί από τα 83,3 έτη στα 87,7 έτη. Αυτό προκαλεί αύξηση της αναλογιστικής συνταξιοδοτικής υποχρέωσης κατά 12%, ενώ η μείωση του επιτοκίου προεξόφλησης των υποχρεώσεων από το 1,5% στο 0,6% αυξάνει την υποχρέωση κατά ένα επιπλέον 10% (συνολική επιβάρυνση 23,2%). 

Το χρηματοδοτικό αυτό  έλλειμμα που προκαλείται θα πρέπει  να καλυφθεί από τους εργοδότες οι οποίοι παρουσιάζονται απρόθυμοι και προτιμούν να αποφασίσουν την μείωση των συνταξιοδοτικών παροχών, γεγονός που θα προκαλέσει ρήγματα στην αξιοπιστία του υποτιθέμενου καλύτερου συνταξιοδοτικού συστήματος του κόσμου.

Επιπλέον επισημαίνεται ότι παρόμοιο πρόβλημα αντιμετωπίζει και το συνταξιοδοτικό σύστημα της Δανίας όπως και το Γερμανικό συνταξιοδοτικό σύστημα  και μάλιστα ο αναλυτής της Mercer Marc Heeskerk ανέφερε ότι θα πρέπει να μειωθούν οι συνταξιοδοτικές εγγυήσεις γιατί  όσο μεγαλύτερες είναι οι συνταξιοδοτικές εγγυήσεις, τόσο χειρότερο είναι το πρόβλημα. Με απλά λόγια, ο αναλυτής της Mercer υποστηρίζει ότι θα πρέπει πολλές επιχειρήσεις να μεταφέρουν τον ασφαλιστικό κίνδυνο από τις επιχειρήσεις στους ασφαλισμένους και  τους  συνταξιούχους, καταργώντας τα προγράμματα εγγυήσεων που ουσιαστικά είναι τα συνταξιοδοτικά προγράμματα καθορισμένων παροχών. Έτσι, σύμφωνα  με τον  αναλυτή  της  Μercer θα  πρέπει  να  υιοθετηθούν προγράμματα καθορισμένων εισφορών στα οποία όλος ο επενδυτικός και δημογραφικός κίνδυνος που αντιμετωπίζει ένα κεφαλαιοποιητικό συνταξιοδοτικό σύστημα μεταφέρεται στον ασφαλισμένο  και   μεταφράζεται  με  την  μείωση  των  συνταξιοδοτικών  παροχών.

Στην  προοπτική  αυτή επαληθεύεται  η  διεθνής  και  ευρωπαϊκή  ακαδημαϊκή  έρευνα και  βιβλιογραφία, σύμφωνα  με την  οποία  η  επιλογή  της  ισορροπίας  μεταξύ  της  οικονομικής  βιωσιμότητας  και  κοινωνικής  αποτελεσματικότητας  ενός  συστήματος κοινωνικής ασφάλισης (ΣΚΑ) επιτυγχάνεται, κατά βάση, με τον  διανεμητικό  του  χαρακτήρα  και την εξασφάλιση των αποδόσεων από την  ανάπτυξη  της οικονομίας και όχι από την αβεβαιότητα και τους κινδύνους των  κεφαλαιαγορών.

 

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.