02/03/2021 13:41:37
25.12.2020 / ΞΕΝΟΦΩΝ Α. ΜΠΡΟΥΝΤΖAΚΗΣ
Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ, τεύχος 2157 στις 23-12-2020

«Άγια Νύχτα» με lockdown

«Άγια Νύχτα» με lockdown  - Media

 

Η ανθρωπότητα στο σύνολό της περνά τα πιο απρόσμενα Χριστούγεννα μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, Χριστούγεννα που κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί και να προβλέψει.

Ο κόσμος ζει στην πραγματικότητα ένα κακό όνειρο που θα μείνει στην ιστορία ως μια συγκυρία που όλοι θα θέλουμε να ξεχάσουμε, που όλοι θα ευχόμαστε να μην ξανασυμβεί ποτέ! 
Ίσως είναι η πρώτη φορά που το πασίγνωστο τραγούδι των Χριστουγέννων, το «Άγια Νύχτα», θα τραγουδηθεί νοερά, θα το ψάλουμε από μέσα μας φέρνοντας στον νου μας την τόσο αγαπημένη και οικεία μελωδία, μια μελωδία που συγκινεί και ενώνει όση καμιά άλλη όλον τον Χριστιανικό κόσμο από τότε που πρωτοτραγουδήθηκε το 1818. Για χρόνια, οι δημιουργοί του παρέμεναν άγνωστοι κι ένα πέπλο μυστηρίου απλωνόταν γύρω από την πατρότητα των στίχων και της μελωδίας. Με την τρέχουσα ορολογία, πρόκειται για ένα διαχρονικό hit, ένα αξεπέραστο «σουξέ», που μέχρι να διευκρινιστεί η πατρότητά του αποδιδόταν σε κορυφαίους κλασικούς σύνθετες όπως τον Μότσαρτ, τον Μπετόβεν, τον Χάυντν.

Πρώτη εκτέλεση 
Το πιο δημοφιλές χριστουγεννιάτικο τραγούδι, η «Άγια Νύχτα», τραγουδήθηκε για πρώτη φορά στα γερμανικά τις παραμονές των Χριστουγέννων του 1818, στην εκκλησία του μικρού χωριού Όμπερντορφ, που βρίσκεται στην περιοχή του πανέμορφου Σάλτσμπουργκ της Αυστρίας. Φυσικά, κανείς από όλους εκείνους που το τραγουδούσαν για πρώτη φορά δεν μπορούσε να φανταστεί την απίθανη εξάπλωση που θα γνώριζε η «Άγια Νύχτα». Ό,τι ακολούθησε, μπορούμε να ισχυριστούμε «με ένα στόμα μια φωνή / ναι με μια φωνή!» ότι αποτελεί ένα πραγματικό θαύμα των Χριστουγέννων!
Stille Nacht! Heilige Nacht!
Alles schläft; einsam wacht
Nur das traute heilige Paar.
Holder Knab' im lockigten Haar,
Schlafe in himmlischer Ruh!
Schlafe in himmlischer Ruh! 

Οι δημιουργοί 
Η ιστορία της δημιουργίας της «Άγιας Νύχτας», ωστόσο, ξεκινά δυο χρόνια πριν από την πρώτη της εκτέλεση, όταν ο νεαρός εφημέριος του Όμπερντορφ Γιόζεφ Μορ έγραψε τους στίχους. Η αποκάλυψη αυτή ήρθε βέβαια πολλές δεκαετίες μετά, μόλις το 1995, όταν βρέθηκε ένα χειρόγραφο που φέρει τους στίχους και οι μελετητές το χρονολογούν το 1820. Το χειρόγραφο αυτό φέρει την υπογραφή του Γιόζεφ Μορ. Μάλιστα, στο αριστερό περιθώριο του χειρογράφου αναγράφεται η ημερομηνία εγγραφής των στίχων και στην άνω δεξιά γωνία η ένδειξη «Melodie von Fr. Xav. Gruber». Πρόκειται για αυτόν που μελοποίησε τους διάσημους πλέον χριστουγεννιάτικους στίχους. Το εν λόγω χειρόγραφο βρίσκεται σήμερα στο Carolino Augusteum Museum του Σάλτσμπουργκ. 

Η μαγική διάδοση της «Άγιας Νύχτας» 
Μερικά χρόνια αργότερα, το 1825, ο τότε εφημέριος της εκκλησίας του Όμπερντορφ κάλεσε έναν τεχνίτη, ονόματι Καρλ Μαουράχερ (Karl Mauracher), για να επισκευάσει το εκκλησιαστικό όργανο του ναού. Καθώς επιδιόρθωνε το όργανο, ο τεχνίτης ανακάλυψε στο πίσω μέρος του ένα αντίγραφο του τραγουδιού. Από εκείνη τη στιγμή ξεκινά ουσιαστικά το απίστευτο χριστουγεννιάτικο ταξίδι της «Άγιας Νύχτας»! Από τα χέρια του δόθηκε σε μιαν οικογένεια Τυρολέζων, την οικογένεια Στράσερ, που ταξίδευε σε όλη τη Γερμανία και τραγουδούσε σε διάφορες γιορτές. Η οικογένεια φαίνεται ότι κατάφερε να κάνει δημοφιλές το τραγούδι αυτό σε όλη τη Γερμανία. Ωστόσο, την τρομερή του επιτυχία τη χρωστά σε μιαν άλλη τυρολέζικη οικογένεια, η οποία το παρουσίασε για πρώτη φορά στη Νέα Υόρκη το 1828. Η διεθνής εξάπλωση του τραγουδιού είχε ήδη αρχίσει. Οι στίχοι της «Άγιας Νύχτας» μεταφράστηκαν στα αγγλικά για πρώτη φορά το 1863, από τον Τζον Φρίμαν τον Νεότερο, ενώ η μελωδία του τραγουδιού παραλλάχθηκε ελαφρώς από το αυστριακό πρωτότυπο. Ήδη είχε κυκλοφορήσει για πρώτη φορά το 1840 με την ένδειξη «αγνώστου σύνθετη» και, όπως γνωρίζουμε, υπήρξε το αγαπημένο τραγούδι του βασιλιά Φρειδερίκου - Γουλιέλμου Δ΄ της Πρωσίας. Ο Φρειδερίκος, μάλιστα, ζήτησε να βρεθούν οι δημιουργοί του τραγουδιού.


Έκτοτε η «Άγια Νύχτα» έχει μεταφραστεί και τραγουδηθεί σε περισσότερες από 300 γλώσσες και διαλέκτους σε όλον τον κόσμο. Το τραγούδι είναι δημοφιλές και τραγουδιέται από όλους τους Χριστιανούς, ανεξαρτήτως δόγματος και εθνικότητας, καθώς έχει ενσωματωθεί στην κουλτούρα των Χριστουγέννων ξεπερνώντας τις διαφοροποιήσεις των θρησκευτικών και εθνικών παραδόσεων. Χαρακτηριστική είναι η μαρτυρία ότι στη χριστουγεννιάτικη ανακωχή του 1914 στα χαρακώματα του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου τραγουδήθηκε ταυτόχρονα από τις αντιμαχόμενες πλευρές στην αγγλική και τη γερμανική γλώσσα. 
Η «Άγια Νύχτα» γράφτηκε σε ένα μικρό χωριό της Αυστρίας το 1815, σε μια στιγμή που η Ευρώπη μάζευε τα κομμάτια της μετά τη λήξη των Ναπολεόντειων Πολέμων, τραγουδήθηκε έναν αιώνα αργότερα, στα χαρακώματα, τα Χριστούγεννα του 1914 στην αρχή του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου και θα τραγουδηθεί νοερά και κατά μόνας από δισεκατομμύρια ανθρώπους, κλεισμένους στα σπίτια τους στο παγκόσμιο lockdown, πάλι έναν αιώνα περίπου αργότερα!
 

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.