Απολίτιστη πολιτεία

Αλέκα Παπαρήγα: Κάτω από το εικόνισμα του Στάλιν. Η κουλτούρα της αριστεράς χαρακτηρίζεται από μια αυτάρεσκη ροπή προς την έξαρση της θυσίας των αγωνιστών της, από στερεότυπα σχεδόν ταυτόσημα με εκείνα της εθνικής κουλτούρας: λαός πάντα προδομένος, λαός πάντα ηττημένος

Αλέκα Παπαρήγα: Κάτω από το εικόνισμα του Στάλιν

Η κουλτούρα της αριστεράς χαρακτηρίζεται από μια αυτάρεσκη ροπή προς την έξαρση της θυσίας των αγωνιστών της, από στερεότυπα σχεδόν ταυτόσημα με εκείνα της εθνικής κουλτούρας: λαός πάντα προδομένος, λαός πάντα ηττημένος

Είχε την ευκαιρία να ζήσει από κοντά τους προβληματισμούς της αριστερής διανόησης. Σπούδασε στο Ιστορικό-Αρχαιολογικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών, δούλεψε στην εκπαίδευση, διάβασε πολύ μαρξισμό. Επιπλέον, ο σύζυγός της, ο δημοσιογράφος Θανάσης Παπαρήγας, αν και πιστός ανέκαθεν στους μηχανισμούς του «ενός και μοναδικού κόμματος», έχτισε με τα χρόνια μια προσωπική σκέψη που, σε πιο σκληρές εποχές, θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι φλερτάρει ακόμα και με την αμφιβολία. Ούτως ή άλλως, πάντως, δεν πρόλαβε να αναμετρηθεί μαζί της, διότι ο Θανάσης Παπαρήγας είχε τραγικό τέλος. Τον Οκτώβριο του 2002, τον παρέσυρε ένα αυτοκίνητο στη Νέα Μάκρη. Για πολλούς ανθρώπους ο θάνατος είναι αφορμή ακόμα και για οριακές αναθεωρήσεις. Για την Αλέκα Παπαρήγα, γραμματέα ήδη τότε αρκετά χρόνια του ΚΚΕ, ήταν απλώς μια οδυνηρή προσωπική υπόθεση. Ανέκαθεν, όμως, προσπαθούσε να προφυλάσσει την ιδιωτική της ζωή από τη δημοσιότητα, ανέκαθεν ως πολιτική προσωπικότητα μιλούσε κυρίως για τα δημόσια πράγματα. Εξαρχής, αυτό το τήρησε. Η δημόσια εικόνα της ταυτίστηκε με τον πολιτικό λόγο του κόμματός της. Απ’ το άλφα ως το ωμέγα. Λέγεται ότι ο λόγος της αριστεράς ήταν αυτός που κυριάρχησε και δέσποσε στον τομέα της κουλτούρας τα μετεμφυλιακά χρόνια. Λέγεται, δηλαδή, ότι η μεγάλη ρεβάνς της αριστεράς για την ήττα στον εμφύλιο και, κυρίως, τις διώξεις από το κοντόφθαλμο, διχαστικό και εκδικητικό μετεμφυλιακό ελληνικό κράτος, ήταν στον τομέα της κουλτούρας. Σε μεγάλο βαθμό αυτό ισχύει. Ταυτόχρονα, όμως, η κουλτούρα της αριστεράς χαρακτηρίζεται από μια αυτάρεσκη ροπή προς την έξαρση της θυσίας των αγωνιστών της, από αναχωρητισμό, από στερεότυπα σχεδόν ταυτόσημα με εκείνα της εθνικής κουλτούρας: λαός πάντα προδομένος, λαός πάντα ηττημένος. Σκοταδόψυχες καταστάσεις – ή, όπως έλεγε ένας θεωρητικός, αβάσταχτη νεκροφιλία. Αυτή τη ροπή την υπηρέτησε και συνεχίζει να την υπηρετεί με αξιοθαύμαστη επιμονή η γραμματέας του ΚΚΕ. Στην πορεία, το εύρος αυτής της κουλτούρας συρρικνωνόταν. Ε, και; Ανέκαθεν υπήρχε ο τρόπος να μπαίνουν τα όρια. Και τα όρια, για την Αλέκα Παπαρήγα, είναι σαφή. Από εδώ, η λαϊκή κουλτούρα. Από εκεί, η αμερικανική, η παγκοσμιοποιημένη, η κοσμοπολίτικη. Από εδώ η τέχνη του αγώνα. Από εκεί η πουλημένη στον ταξικό εχθρό. Από εδώ το άσπρο, ή μάλλον το βαθύ κόκκινο, από εκεί το μαύρο. Τώρα, πώς συμβαίνει και το βαθύ κόκκινο της κομμουνιστικής κουλτούρας να συμπεριλαμβάνει ακόμα και τις ζώνες των καλτ διαφημίσεων του τηλεοπτικού σταθμού του κόμματος, του 902, με τα ανατομικά μαξιλάρια είτε με τα μηχανάκια που υπόσχονται να λιώσουν το περιττό λίπος των γλουτών ή της κοιλιάς των αγνών κομμουνιστών, αυτό δεν χρειάζεται να το ρωτάτε. Συμβαίνει απλά διότι είναι του κόμματος. Ό,τι είναι του κόμματος μπορεί να εξαιρείται από τη γενική γραμμή – οι εργασιακές σχέσεις σε μερικές επιχειρήσεις του, ας πούμε. Ό,τι δεν είναι, αλίμονό του. Και ουαί και τρισαλίμονο στην πραγματικότητα της οικονομικής κρίσης. Πώς προέκυψε; Δεν προέκυψε, μας την επέβαλε το κεφάλαιο. Πώς θα την πολεμήσουμε; Εμείς; Να θυσιαστεί το κεφάλαιο. Ανορθολογισμός; Έλλειψη επαφής με την πραγματικότητα; Δεν έχει καμία σημασία. Σημασία έχει η διαιώνιση της γκρίνιας, το διεκδικητικό πνεύμα γενικώς και αορίστως, η επαναστατική γυμναστική και η ρητορική της καταγγελίας. Κι ύστερα, η θαυματουργή εικόνα του αγίου Στάλιν, μεγάλη η χάρη Του, θα κάνει το θαύμα της.

ΣΥΝ

Πρέπει να χαιρετίσουμε την εγρήγορση, επιτέλους, ορισμένων σοβαρών καλλιτεχνών και διανοούμενων, που δεν κατάπιαν αμάσητη τη ρατσιστική κατά της ομοφυλοφιλίας απόφαση του Ραδιοτηλεοπτικού Συμβουλίου, που στην πραγματικότητα «τιμώρησε» την τηλεοπτική εμφάνιση της τρανσέξουαλ Μπέττυς Βακαλίδου, μόνο και μόνο για τη σεξουαλική επιλογή της. Όπως παρατηρεί κι ο σκηνοθέτης της «Στρέλλας», Πάνος Κούτρας, σε επιστολή του, «για άλλη μια φορά, το ΕΣΡ προσβάλλει μία προστατευόμενη από το Σύνταγμα μειονότητα, αυτή των ατόμων με διαφορετικό σεξουαλικό προσανατολισμό, αποκαλώντας τους “άτομα με ιδιαιτερότητα”, την ομοφυλοφιλία “μία κατάσταση που ξεφεύγει από το φυσιολογικό” κτλ. Επίσης, το ΕΣΡ αναλαμβάνει ρόλο παιδοψυχιάτρου υποστηρίζοντας πως η παρουσίαση και μόνο “τρανσέξουαλ ως φυσιολογικών ατόμων” μπορεί “να επηρεάσει αρνητικά την ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους». Πολύ προοδευτική Αρχή! ΠΛΗΝ

Τα σκληρά μέτρα για τη διάσωση της ελληνικής οικονομίας μπήκαν, ορισμένοι τομείς της ζωής μας φαίνεται δεν το έχουν καταλάβει ακόμα. Τα μουσεία, π.χ., κλείνουν κάθε μέρα στις 3.00 το μεσημέρι, πολλά απ’ αυτά δεν λειτουργούν διότι δεν έχουν φύλακες και, γενικώς, επειδή τους λείπει προσωπικό. Την ίδια στιγμή, σε άλλες υπηρεσίες του Δημοσίου, το προσωπικό υποαπασχολείται ή και δεν απασχολείται καθόλου. Τι χρειάζεται; Λίγος ορθολογισμός και μερικές μετατάξεις. Τον διαθέτει άραγε κανείς στην κυβέρνηση; Αν ναι, χρειάζεται και η απόδειξη: δεν είναι μόνο στοίχημα εξορθολογισμού να λειτουργούν τα μουσεία όπως ακριβώς και στη Δύση, είναι και απόδειξη ότι η πάγια ρητορική των Ελλήνων για το παρελθόν τους δεν είναι κενό γράμμα.

Λία Παραλία

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.