Επωνύμως

Δημήτρης Τάρλοου: Η κρίση ως θεϊκή παρέμβαση. H πιο επαναστατική τέχνη δεν είναι σε θέση να αλλάξει το παραμικρό στις ζωές μας. Υπάρχει μόνο σαν φλογίτσα αναμμένη, σαν υπαρξιακό καντήλι, που μας θυμίζει ίσως τον προορισμό μας, αλλά πέραν αυτού ουδέν

Δημήτρης Τάρλοου: Η κρίση ως θεϊκή παρέμβαση

Η πιο επαναστατική τέχνη δεν είναι σε θέση να αλλάξει το παραμικρό στις ζωές μας. Υπάρχει μόνο σαν φλογίτσα αναμμένη, σαν υπαρξιακό καντήλι, που μας θυμίζει ίσως τον προορισμό μας, αλλά πέραν αυτού ουδέν

Τον τελευταίο καιρό, έχω διαβάσει αμέτρητες κυριολεκτικά αναλύσεις για την κρίση στη χώρα μας, αλλά και παγκόσμια. Προσεγγίσεις οικονομικές, κοινωνικές, συνδυαστικές, άρθρα που μιλάνε για το ηθικό έλλειμμα των καιρών, για την μπαγαποντιά των πολιτικών, τη διαφθορά των πολλών, νούμερα που αποδεικνύουν ότι είμαστε νούμερα, το τέλος της μεταπολίτευσης, τη συνειδητοποίηση που ήρθε αργά, το φαγοπότι που τελείωσε, την κατεδάφιση του κοινωνικού κράτους, στ’ άρματα στ’ άρματα, παιδιά στον αγώνα… Κανείς όμως δεν βλέπει, ή ίσως όλοι βλέπουν αλλά κάνουν ότι δεν βλέπουν, πως άλλη κρίση δεν υπάρχει παρά η κρίση του Θεού. Εκείνος που μας βλέπει από ψηλά, έρχεται να μας θυμίσει τον Λόγο για τον οποίο μας έπλασε. Εκπεπτωκότες από τον Παράδεισο αλλά με το βλέμμα στραμμένο ψηλά, ονειροπόλοι, με βαθιά επιθυμία για την αθανασία που χάσαμε, να κάνουμε τη χθαμαλή μας ύπαρξη Τέχνη Υψηλή, ν’ αφήσουμε πίσω μας τα απελπισμένα μας ίχνη μέχρι που ο χρόνος να τα σβήσει και αυτά. Η κρίση αυτή είναι μια υπενθύμιση απλή για το μάταιον των μεγάλων επιτευγμάτων των τελευταίων 150 ετών -τεχνολογία, ανάπτυξη βιομηχανική, άλματα της ιατρικής- μας έφεραν στο κατώφλι ενός τρομακτικού βάραθρου: ανεβήκαμε αλόγιστα στην κορυφή ενός παγόβουνου που αποκολλήθηκε και ταξιδεύουμε απελπισμένοι ώς το άγνωστο. Θυμάμαι με δάκρυα, μία φράση του Δάσκαλου στον «Αμερικάνικο βούβαλο» του Ντέιβιντ Μάμετ. Ενώ ο ίδιος έχει προδώσει τη φιλία του με τον Τόνι εξοργίζεται και του διαλύει, με ένα μπαστούνι του γκολφ, το μαγαζάκι του. Κατόπιν, κλαίγοντας από θυμό λέει: «Δεν υπάρχει φιλία, δεν υπάρχει αγάπη, δεν υπάρχει κόσμος, δεν υπάρχει τίποτα. Τα μούντζωσε όλα ο Θεός. Σαν τους ανθρώπους των σπηλαίων ζούμε όλοι!». Παρ’ ότι είναι προφανές πως ο χαρακτήρας βρίσκεται σε πλάνη, καθότι δεν αντιλαμβάνεται την καθοριστική του συμβολή στο χάος και την καταστροφή, είναι πολύ συγκινητική και σημαντική η επιθυμία του για κάτι διαφορετικό, κάτι υψηλότερο. Μόνο που δεν ξέρει πώς να το πετύχει. Και απελπίζεται. Ο Μάμετ στο εκπληκτικό αυτό έργο, κάνει μια βαθιά συγκλονιστική ανάλυση του αμερικάνικου καπιταλισμού που το 1977 δεν είχε ακόμα απλώσει τα πλοκάμια του στη γηραιά ήπειρο, στο βαθμό που το έχει πετύχει σήμερα. Στο έργο αυτό ο συγγραφέας εξαπολύει μύδρους εναντίον του συστήματος που εξαναγκάζει τον άνθρωπο να γίνει μηχανή κυνηγώντας τα χρήματα που είναι συνώνυμο της επιτυχίας και που του στερεί το μεγάλο προνόμιο της πνευματικότητας που ταυτίζεται με την πραγματική ευτυχία του. Τι άλλαξε από τότε που γράφτηκε το έργο; Πολλά και όλα προς το χειρότερο! Η Τέχνη ενδεχομένως παρηγορεί, σίγουρα καθρεφτίζει τους καιρούς, αλλά δεν τους αλλάζει. Η πιο επαναστατική τέχνη δεν είναι σε θέση να αλλάξει το παραμικρό στις ζωές μας. Υπάρχει μόνο σαν φλογίτσα αναμμένη, σαν υπαρξιακό καντήλι, που μας θυμίζει ίσως τον προορισμό μας, αλλά πέραν αυτού ουδέν. Η μοναδική ελπίδα του ανθρώπινου γένους είναι να ανακτήσει τη χαμένη πίστη. Να δει και πάλι ότι στον κόσμο του Εγώ παραμένουμε μόνοι, σκοτεινοί και αβοήθητοι, όσα και αν είναι τα επιτεύγματά μας, ενώ στον κόσμο του Εμείς, βρίσκουμε αποκούμπι ο ένας στον άλλο, σ’ αυτήν τη φθαρτή μας ύπαρξη και θεονόμαστε μέσω της ταπεινότητάς μας. Η επιθυμία για το Υψηλό περνάει μέσα από την απόλυτη παραδοχή της ασημαντότητάς μας. Εδώ στην Ελλάδα δε, ακόμα περισσότερο, αφού ό,τι υψηλό έχει παράγει αυτή η χώρα από αυτή τη φιλοσοφία διακατέχεται και απ’ αυτήν τη στάση ζωής. Ακόμα ακόμα, η φύση της χώρας μας, αυτό μας δίδαξε. Την απίστευτη ομορφιά ενός αγριολούλουδου δίπλα στο αφρισμένο κύμα μιας κατάξερης παραλίας. Όσοι πιστεύουν στον μινιμαλισμό (και είναι πολλοί τελευταία) ας το αναλογιστούν αυτό. Ας αρχίσουμε να μιλάμε για τη μοναξιά μας, για την ελεύθερη πτώση μας, για την αφόρητη μπαναλιτέ μας κι ίσως τότε να κοιτάξουμε τον Άλλον με άλλο βλέμμα.

Δημήτρης Τάρλοου

Ηθοποιός

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.