Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.
Συνέντευξη: ΒΑΛΙΑ ΜΠΑΖΟΥ
Η υιοθέτηση ενός ιδιότυπου μνημονίου για την κλιματική αλλαγή, το οποίο θα έχει διακομματική συναίνεση, απαιτείται, σύμφωνα με τον καθηγητή και ακαδημαϊκό Χρήστο Ζερεφό, προκειμένου να ξεπεραστούν τυχόν πολιτικά εμπόδια που συναντιούνται στη λήψη μέτρων.
Συνέντευξη: ΒΑΛΙΑ ΜΠΑΖΟΥ
Η υιοθέτηση ενός ιδιότυπου μνημονίου για την κλιματική αλλαγή, το οποίο θα έχει διακομματική συναίνεση, απαιτείται, σύμφωνα με τον καθηγητή και ακαδημαϊκό Χρήστο Ζερεφό, προκειμένου να ξεπεραστούν τυχόν πολιτικά εμπόδια που συναντιούνται στη λήψη μέτρων. Η επιτακτική ανάγκη προκύπτει μετά και τις ανακοινώσεις της Επιτροπής Μελέτης των Επιπτώσεων της Κλιματικής Αλλαγής, που συστάθηκε με πρωτοβουλία της Τράπεζας της Ελλάδος, σύμφωνα με τις οποίες η οικονομική ζημιά στη χώρα μας θα ανέλθει στα 700 δισεκατομμύρια ευρώ!
Από τα συμπεράσματα της έκθεσης της Επιτροπής Μελέτης των Επιπτώσεων της Κλιματικής Αλλαγής, που συστάθηκε με πρωτοβουλία της Τράπεζας της Ελλάδος, προκύπτει ότι οι οικονομικές επιπτώσεις για τη χώρα μας από την κλιματική αλλαγή, εάν δεν ληφθούν μέτρα, συνεπάγονται λίγο – πολύ πτώχευση. Πιστεύετε ότι θα πρέπει να υπάρξει «μνημόνιο» για την ανάσχεση της κλιματικής αλλαγής στο οποίο να δεσμευτούν όλες οι πολιτικές δυνάμεις του τόπου;
Αυτό θα ήταν πράγματι μία εξαιρετική ιδέα και μοναδική ευκαιρία να ξεπεραστούν τυχόν πολιτικά εμπόδια που υπάρχουν σήμερα σχετικά με τη συνεργασία των πολιτικών δυνάμεων του τόπου. Η λήψη μέτρων σε όλους τους τομείς που μελετήσαμε είναι απαραίτητα και θα συμβάλουν στην αποφυγή της επίσπευσης αυτού που ονομάζετε εσείς «πτώχευση». Αντιθέτως, εγώ θεωρώ ότι είναι ευκαιρία για νέες θέσεις εργασίας, όπως ήδη έχει συμβεί και σε άλλες χώρες η εφαρμογή νέων τεχνολογιών δόμησης, νέων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, νέας περιβαλλοντικής παιδείας και νέας συμπεριφοράς, με την οποία θα εξοικονομηθούν και οι φυσικοί πόροι αλλά και θα μειωθεί το κόστος της ανθρωπογενούς κλιματικής μεταβολής.
Δεδομένης της οικονομικής κρίσης, πιστεύετε ότι υπάρχει ο κίνδυνος να θεωρηθεί «πολυτέλεια» η λήψη μέτρων για θέματα περιβάλλοντος, όπως αυτό της κλιματικής αλλαγής; Και μάλιστα τη στιγμή που πολλά από τα απαραίτητα μέτρα έρχονται σε σύγκρουση με τη μέχρι σήμερα επιλογή ανάπτυξης αλλά και με μικρά, μεσαία και μεγάλα συμφέροντα;
Εφόσον η λήψη μέτρων εξηγηθεί επαρκώς στους κατοίκους και τους δίδει και κάποιο οικονομικό κίνητρο (π.χ. η γενικότερη εξοικονόμηση ενέργειας μειώνει το αντίστοιχο κόστος του καθενός μας), νομίζω ότι δεν θα θεωρηθεί πολυτέλεια ακόμη και στη σημερινή κακή οικονομική συγκυρία. Ασφαλώς όλα αυτά που λέμε δεν γίνονται χωρίς σύγκρουση με άλλα συμφέροντα. Η πείρα όμως μας έδειξε ότι όπως στο παρελθόν πείσαμε να γίνει και να εφαρμοστεί το Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ, έτσι και σήμερα ο κόσμος θα πειστεί και τα συμφέροντα θα υποχωρήσουν σε αυτό το ζήτημα. Άλλωστε, τα πάσης φύσεως συμφέροντα θα κοιτάξουν να στρίψουν τις δραστηριότητές τους έτσι ώστε να γίνουν φιλικότερες προς το περιβάλλον για να συνεχίσουν να έχουν τα κέρδη τους.
Πολλοί – ακόμα και πολιτικοί – όταν ακούν για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής το 2050 ή το 2100, κουνούν συγκαταβατικά το κεφάλι, αφού λίγο – πολύ θεωρούν ότι πρόκειται για σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Τι τους απαντάτε;
Το ίδιο μας έλεγαν και για την αραίωση του στρώματος του όζοντος και όπως είδατε και τα μέτρα πάρθηκαν και η βιομηχανία βρήκε υποκατάστατα και η οικονομία που είχε αναπτυχθεί γύρω από τις ουσίες που το καταστρέφουν αύξησε τα κέρδη της. Δεν έπαθε ζημιά. Αποτέλεσμα είναι ότι όσοι πολιτικοί είχαν τότε τις επιφυλάξεις τους, σήμερα να σπεύδουν ποιος θα φανεί πιο κοντά σε εμάς.
Ένα άλλο θέμα που επίσης αμφισβητείται από ορισμένους είναι εάν στην Ελλάδα έχουμε ήδη επιπτώσεις από την κλιματική αλλαγή. Υπάρχουν στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η κλιματική αλλαγή ήδη επηρεάζει σημαντικούς τομείς;
Δεν είναι απόλυτα σαφές εάν οι μεταβολές που έχουμε δει μέχρι τώρα στην Ελλάδα είναι αποτέλεσμα της ανθρωπογενούς συνιστώσας της κλιματικής αλλαγής. Υπάρχουν όμως σοβαρές ενδείξεις, όπως η αύξηση των ακραίων τιµών θερµοκρασίας και βροχής, η οποία οδεύει προς αυτήν την κατεύθυνση. Το ζήτηµα είναι να µη φθάσουµε στο σηµείο να θεωρήσουµε ως συνήθη κατάσταση τον καύσωνα του 2007, τη βροχή του 2002-2003 ή την ξηρασία του 1989-90.
Είσαστε από τους πρώτους επιστήµονες στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη που εδώ και πάρα πολλά χρόνια προειδοποιείτε για την κλιµατική αλλαγή και τις σαρωτικές ανατροπές που συνεπάγεται. Πιστεύετε ότι τελικά θα εισακουστείτε; Πιστεύετε ότι τα µέτρα για την ανάσχεση της κλιµατικής αλλαγής θα µπουν στην κεντρική πολιτική ατζέντα;
Εγώ, όπως ξέρετε, είµαι φύσει αισιόδοξος και αυτή η αισιοδοξία µου δικαιώθηκε στα περισσότερα από 30 χρόνια που ασχολούµαι µε αυτά τα θέµατα, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Και το Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ το πετύχαµε και λειτουργεί και άρχισαν τα πρώτα δείγµατα της ανάκαµψης του στρώµατος του όζοντος αλλά και µία σειρά άλλων δράσεων υλοποιήθηκαν και γι’ αυτό τον λόγο η δική µας η γενιά µπορεί να υπερηφανεύεται ότι αναγνώρισε τα λάθη που έκανε, άθελά της, και πήρε µέτρα. Νοµίζω ότι και η επόµενη γενιά πολιτικών θα βάλει ψηλά στην ατζέντα τα ζητήµατα της αντιµετώπισης των επιπτώσεων από την κλιµατική αλλαγή, γιατί η σύµπτωση της οικονοµικής κρίσης µε την περιβαλλοντική κρίση που ζούµε και θα ζήσουµε δεν τους δίνει πολλά περιθώρια αναβολών.
Τα βασικά σημεία της μελέτης
Oι έρευνες των επιστημόνων που συμμετέχουν στην Επιτροπή Μελέτης των Επιπτώσεων της Κλιματικής Αλλαγής, επιτροπή που συστάθηκε με πρωτοβουλία του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιώργου Προβόπουλου, διήρκησαν 26 μήνες και για πρώτη φορά εκτιμήθηκε το κόστος της κλιματικής μεταβολής για την ελληνική οικονομία, το κόστος των μέτρων προσαρμογής, καθώς και το κόστος της μετάβασης προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, στο πλαίσιο της παγκόσμιας προσπάθειας για μετριασμό της κλιματικής αλλαγής.
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα των επιστημόνων, επικεφαλής των οποίων ήταν ο καθηγητής και ακαδημαϊκός Χρήστος Ζερεφός, το οικονομικό κόστος της κλιματικής αλλαγής περιγράφεται ως εξής:
♦ Ζημιά 701 δισεκατομμυρίων ευρώ, δηλαδή ποσό ισοδύναμο με το τριπλάσιο του σημερινού ετήσιου ΑΕΠ της χώρας, αν η κλιματική αλλαγή εξελιχθεί με την ένταση που αναμένεται έως το 2050 και το 2100 χωρίς παγκόσμια προσπάθεια μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
♦ Ζημιά 294 δισεκατομμυρίων ευρώ σωρευτικά έως το 2100, εάν ληφθούν δραστικά μέτρα για τον περιορισμό των αρνητικών επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Τα μέτρα για τη δραστική μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα εκτιμάται ότι θα φτάσουν τα 113 δισεκατομμύρια ευρώ μέχρι το 2050 και συνολικά τα 142 δισεκατομμύρια ευρώ μέχρι το 2100, δηλαδή το ποσό ισοδυναμεί με περισσότερο από το ήμισυ του σημερινού ετήσιου ΑΕΠ. Το όφελος για την οικονομία θα είναι όμως πολλαπλάσιο, γιατί ο μετριασμός της κλιματικής αλλαγής, αν η μείωση των εκπομπών γίνει σε παγκόσμιο επίπεδο, θα περιορίσει το κόστος των αρνητικών συνεπειών της κλιματικής αλλαγής για την ελληνική οικονομία σχεδόν κατά 60%.
Άνοδος στάθμης θάλασσας
Η ελληνική παράκτια ζώνη είναι η μεγαλύτερη ανάμεσα σ’ εκείνες των ευρωπαϊκών χωρών, με το συνολικό της μήκος να ισούται περίπου με 16.200 χλμ., ενώ 12 από τις 13 περιφέρειές της είναι παράκτιες. Επιπρόσθετα, η παράκτια ζώνη έχει ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική οικονομία, καθώς πολλές από τις παραγωγικές δραστηριότητες που συνεισφέρουν σημαντικά στην αύξηση του ΑΕΠ υλοποιούνται εκεί. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι μόνο ο παράκτιος τουρισμός συνεισφέρει κατά 15-18% στο ΑΕΠ. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το κόστος των επιπτώσεων της μακροχρόνιας ανόδου της στάθμης της θάλασσας ισούται σε παρούσες αξίες από 25 έως 45 δισεκατομμύρια ευρώ αν η άνοδος είναι ίση με 0,5 μέτρα και έως 265 δισεκατομμύρια ευρώ εάν η άνοδος είναι ίση με 1 μέτρο.
Δάση
Προβλέπεται ότι η ικανότητα δέσμευσης του διοξειδίου του άνθρακα από τα δασικά οικοσυστήματα θα περιοριστεί από 23% με 45% έως το έτος 2100. Η συνολική άμεση ζημία σε υλικά αγαθά ανέρχεται σε 250-500 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο, ενώ στα άυλα είναι πολλαπλάσια. Η παραγωγή προϊόντων ξύλου θα μειωθεί 27% – 35%, ενώ με την άνοδο της στάθμης της θάλασσας θα κατακλυστεί έως και το 15% της έκτασης των παράκτιων υγροτόπων.
Τουρισμός
Η συνολική αύξηση του κόστους λειτουργίας λόγω των αναγκαίων προσαρμογών στην κλιματική αλλαγή εκτιμάται σε 70-90 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο, περίπου το 5% – 7% του κόστους λειτουργίας τους. Για παράδειγμα, για τους θερινούς μήνες της δεκαετίας 2091-2100 εκτιμάται μείωση των εισπράξεων κατά 370 και 280 εκατ. ευρώ το έτος για την Κρήτη και τα Δωδεκάνησα αντίστοιχα.
Δομημένο περιβάλλον
Στον κτηριακό τομέα, το ποσοστό του επιπλέον κόστους λόγω της κλιματικής αλλαγής κυμαίνεται μεταξύ 7,6% και 10,3% του συνολικού κόστους ανακαίνισης του κτηριακού αποθέματος, ανάλογα με τη γεωγραφική περιφέρεια. Ο μέσος όρος στο σύνολο της χώρας είναι 9%, δηλαδή η πρόσθετη δαπάνη που θα προκαλέσει στον τομέα των κτηρίων η κλιματική μεταβολή έως το 2050 εκτιμάται περί τα 20 δισεκατομμύρια ευρώ.
Υγεία
H αύξηση της θερμοκρασίας κατά 1 βαθμό Κελσίου αναμένεται να επιφέρει αύξηση της θνησιμότητας στις ευρωπαϊκές χώρες κατά 1% έως 4%. Όσον αφορά στην Ελλάδα, και συγκεκριμένα την Αττική, κατά τη δεκαετία 2091-2100 προβλέπονται 1.620 επιπλέον θάνατοι ανά έτος. Παράλληλα, οι οικονομικές επιπτώσεις που οφείλονται στην κλιματική αλλαγή θα ανέλθουν στα 95 εκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Μεταφορές
Το ετήσιο κόστος συντήρησης ή ανακατασκευών στο σύστημα των Μεταφορών της χώρας στην περίπτωση που δεν ληφθεί κανένα μέτρο θα ανέρχεται περίπου στα 250 εκατομμύρια ευρώ και 4 δισ. ευρώ για αρχικές ανακατασκευές (άπαξ). Οι οικονομικές επιπτώσεις λόγω καθυστερήσεων ή αναβολών δρομολογίων στο σύστημα των Μεταφορών από μια μέση ετήσια αύξηση της θερμοκρασίας από 2 με 4 βαθμούς Κελσίου εκτιμώνται σε περίπου 10 δισεκατομμύρια ευρώ το έτος.
Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.
Το topontiki.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Οι χρήστες που παραβιάζουν τους κανόνες συμπεριφοράς θα αποκλείονται. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.