Της Φωτεινής Μπάρκα

Οι φετινές θεατρικές επιχορηγήσεις προκάλεσαν – για άλλη μια φορά – έντονες αντιδράσεις. Ο πρόεδρος της Γνωμοδοτικής Επιτροπής Θεάτρου του ΥΠΠΟΤ καθηγητής Δημήτρης Τσατσούλης μιλάει για τα κριτήρια και απαντά στους επικριτές του.

Της Φωτεινής Μπάρκα

Οι φετινές θεατρικές επιχορηγήσεις προκάλεσαν – για άλλη μια φορά – έντονες αντιδράσεις. Ο πρόεδρος της Γνωμοδοτικής Επιτροπής Θεάτρου του ΥΠΠΟΤ καθηγητής Δημήτρης Τσατσούλης μιλάει για τα κριτήρια και απαντά στους επικριτές του.

«Ήταν σαφές, όχι μόνο για τα μέλη της επιτροπής, αλλά και για όσους υπέβαλαν αίτηση για επιχορήγηση ότι δεν κρίναμε την ιστορία τους. Κρίναμε μόνο την παραγωγή, ποσοστό της οποίας επιχορηγούμε. Δεν δίνουμε χρήματα για το θέατρο ή τις κτηριακές εγκαταστάσεις. Πρέπει να αλλάξει η νοοτροπία μας. Ένας θίασος που ζητάει επιχορήγηση δεν θα πρέπει να στηρίζεται στο όνομά του, στη συνεισφορά του. Δεν μπορεί το κράτος να συνταξιοδοτεί δημιουργούς επειδή κάποτε η προσφορά τους υπήρξε σημαντική». Με αυτά τα λόγια, ο Δημήτρης Τσατσούλης απαντά στις όποιες διαμαρτυρίες συνόδευσαν την ανακοίνωση των θεατρικών επιχορηγήσεων της περιόδου 2011-12. Περισσότερο, όμως, τον ενδιαφέρει να εξηγήσει τη διαδικασία που ακολούθησε η 7μελής επιτροπή, τη σύνθεση της οποίας χαρακτηρίζει «πολύ επιτυχημένη». Αναπληρωτής καθηγητής του τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πατρών, κριτικός θεάτρου και συγγραφέας ο ίδιος, είναι η δεύτερη φορά που συμμετέχει σε επιτροπή επιχορηγήσεων. Την πρώτη φορά, διετέλεσε μέλος, με πρόεδρο τον Ηρακλή Λογοθέτη. Αξίζει να θυμίσουμε ότι η συγκεκριμένη επιτροπή εφάρμοσε για πρώτη φορά το νέο πλαίσιο που έθεσε (μετά την περσινή ηχηρή διαβούλευση) ειδική επιτροπή με πρόεδρο τον Θωμά Μοσχόπουλο.

«Χρειάζονται αλλαγές»

Δουλεύοντας στην πράξη προέκυψαν χρήσιμες παρατηρήσεις για αλλαγές, τις οποίες συμπεριέλαβαν στο υπόμνημα που παρέδωσαν στον υπουργό Παύλο Γερουλάνο. Όπως μας εξηγεί ο Δημήτρης Τσατσούλης, αρχικά οι «δυσκολίες προέκυψαν από τις ίδιες τις απαντήσεις των ομάδων στο ερωτηματολόγιο. Σε πολλά σημεία επαναλαμβάνονταν. Τριάντα ερωτήσεις για την κάθε παράσταση είναι πολλές. Προτείναμε πολύ λιγότερες και πιο περιεκτικές». Επιπλέον υπάρχουν ερωτήσεις που αφορούν μόνο τους θιάσους που διαθέτουν μόνιμη έδρα. «Πώς είναι δυνατόν να ζητάς πρόσβαση για ΑμεΑ από ομάδες που δεν ξέρουν πού θα βρουν να νοικιάσουν για να παίξουν»; Πρότειναν επίσης στον υπουργό την επίσπευση της διαδικασίας επιλογής. «Να ξεκαθαριστεί μέσα από μια πρωτοβάθμια, ας πούμε, επιλογή πολύ πιο γρήγορα ποιες ομάδες διαθέτουν τα τυπικά και τα ουσιαστικά προσόντα. Εφαρμόζεται και στην Αγγλία υπό τη μορφή short list. Τους θιάσους της short list προτείνουμε να τους καλούμε για να μιλάμε μαζί τους επί της ουσίας της πρότασής τους, ώστε να σχηματίζουμε μια πιο ολοκληρωμένη άποψη». Έτσι θα μπορούν να εξακριβώσουν και τη φερεγγυότητα της πρότασης. Γιατί δεν έλειψαν και τα παρατράγουδα. «Υπήρξαν ομάδες που δήλωσαν ορισμένα από τα μέλη της επιτροπής ως συντελεστές και πέσαμε από τα σύννεφα… Ίσως σκέφτηκαν ότι, αν έπαιρναν τα χρήματα, θα μας ειδοποιούσαν…».

Αυστηρότερα κριτήρια

Πρότειναν επίσης να μπουν αυστηρότερα κριτήρια στους παραγωγούς που έχουν δικαίωμα να κάνουν αίτηση: «Να έχουν απαραιτήτως καλλιτεχνικό διευθυντή, ο οποίος θα περιγράφει το σκεπτικό του ρεπερτορίου, αλλά και θεατρολόγο. Επιπλέον να αποδεικνύουν ότι θα εκπληρώσουν στο ακέραιο τις οικονομικές τους υποχρεώσεις απέναντι στις ομάδες τις οποίες προτείνουν». Οδηγίες προς ναυτιλλομένους δεν περιέχει το υπόμνημα. Μερικά κριτήρια άλλωστε είναι αντικειμενικά. Οι περιοδείες, για παράδειγμα, στην περιφέρεια ή η προσπάθεια – έστω – επαφής με το εξωτερικό (σε κάποιο φεστιβάλ) αξιολογούνται θετικά. «Πρέπει να αναδιοργανωθούν οπωσδήποτε τα ΔΗΠΕΘΕ» αναφέρει «για να παίξουν ενεργό ρόλο. Να υιοθετούν παραστάσεις, να γίνονται συμπαραγωγοί, συστηματικά, να είναι μέσα στις υποχρεώσεις τους. Υπάρχει και στην περιφέρεια κοινό που είναι ανήσυχο και ενδιαφέρεται για τις νέες, ερευνητικές προσπάθειες». Απαραίτητες κρίνει τις συνεργασίες και τις συμπράξεις και προτείνει να μοριοδοτούνται περισσότερο. «Να συνενωθούν ομάδες και θίασοι, είναι τρομερή η πολυδιάσπαση δυνάμεων. Αφήστε τους μονολόγους πια. Στα αμιγώς καλλιτεχνικά κριτήρια είναι λιγότερο σημαντικό για μένα πόσους ηθοποιούς έχεις. Με ενδιαφέρει η πρόταση, το σκεπτικό, οι μέθοδοι, τα μέσα που θα χρησιμοποιηθούν. Η εμπεριστατωμένη αντίληψη για το πώς θα ανεβεί το έργο. Η έμπνευση, με λίγα λόγια. Όχι η διεκπεραίωση. Αν επιλεγεί ένα έργο που έχει παιχτεί πολλές φορές, θα πρέπει να αποδεικνύεται ότι θα παρουσιαστεί με έναν τελείως διαφορετικό τρόπο. Αν κάποιος προτείνει Παπαδιαμάντη ή Βιζυηνό, δεν μου λέει κάτι καινούργιο. Διαφορετικά αξιολογείται ένα άγνωστο έργο είτε Έλληνα συγγραφέα – που εκτιμάται πάντοτε – είτε ξένου, σύγχρονου ή παλαιότερου. Η επιχορήγηση είναι κρατική δαπάνη που επιτρέπει στον φορολογούμενο να έρθει σε επαφή με παραγωγές υψηλού επιπέδου και με καινούργια πράγματα».

Θέατρα ρεπερτορίου και νέοι

Υπήρξαν και αντιδράσεις από θέατρα ρεπερτορίου, όπως είναι το Θέατρο Τέχνης. «Δεν υπήρχαν χρήματα για να εγκριθούν περισσότεροι θίασοι ρεπερτορίου. Στη συγκεκριμένη κατηγορία επιλέξαμε να προκρίνουμε όσους συγκέντρωσαν πάνω από 200 μόρια σε σύνολο 300. Και σε αυτούς το ποσό δόθηκε μειωμένο. Μόνο οι θίασοι ρεπερτορίου που είχαν συγκεντρώσει τα μόρια θα έπρεπε να πάρουν συνολικά 1,5 εκατ. ευρώ, και ό,τι απέμενε να το μοιραστούν οι θίασοι όλων των υπολοίπων κατηγοριών. Όσοι συγκέντρωσαν μέχρι 200 μόρια επιχορηγήθηκαν για την παράσταση που οι ίδιοι πρότειναν. Αφού αποκλείστηκαν από το ρεπερτόριο, αποφασίσαμε να τους δώσουμε 30.000 ευρώ για μία παράσταση. Το Θέατρο Τέχνης είχε ως πρώτο το έργο “Ο δρόμος περνάει από μέσα” του Ι. Καμπανέλη. Το ίδιο συνέβη και με το θέατρο Πράξη – Μπέτυ Αρβανίτη».

Όσο για τους νέους, «η μεθοδολογία μάς υποχρεώνει να εξετάζουμε ισότιμα τους θιάσους, είτε παλαιούς είτε νέους. Άλλωστε όσους αποκαλούμε νέους έχουν ήδη φτάσει στα 40. Έλεος…».

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.