«Το ιδρυτικό 1ο συνέδριο του 1992 ήταν ταυτόχρονα η κατάληξη, ο σταθμός και το νέο ξεκίνημα ενός τμήματος της ελληνικής Αριστεράς, σε μια πορεία με αφετηρία το 1988».

«Το ιδρυτικό 1ο συνέδριο του 1992 ήταν ταυτόχρονα η κατάληξη, ο σταθμός και το νέο ξεκίνημα ενός τμήματος της ελληνικής Αριστεράς, σε μια πορεία με αφετηρία το 1988». Με αυτή την επισήμανση ανοίγει την αφήγηση της 20χρονης και πλέον ιστορίας του ΣΥΝ ο Γιάννης Μπαλάφας στο βιβλίο του «20 χρόνια χρειάστηκαν», όπου καταγράφει το «χρονικό του εγχειρήματος του ΣΥΝ». Ενός εγχειρήματος που σημαδεύτηκε από τη δύσκολη συγκατοίκηση των δύο κυρίαρχων ρευμάτων της ιστορικής Αριστεράς (ευρωκομμουνισμός, κομμουνιστικό ρεύμα) κάτω από την ίδια στέγη.
Η ίδρυση του Συνασπισμού, ο οποίος το 2003 μετονομάστηκε σε Συνασπισμό της Αριστεράς, των Κινημάτων και της Οικολογίας, ήταν αποτέλεσμα μιας δύσκολης και επίπονης «γέννας», καθώς δημιουργήθηκε σε μια εποχή ιστορικών διεθνών εξελίξεων και γεωπολιτικών ανακατατάξεων που σημαδεύτηκαν από την πτώση του «υπαρκτού σοσιαλισμού» και τη συνεπακόλουθη κρίση στο διεθνές κομμουνιστικό κίνημα.
Παράλληλα, στο εσωτερικό της χώρας η πολιτική σκηνή κινούνταν στους ρυθμούς του σκανδάλου Κοσκωτά προκαλώντας την πρώτη σοβαρή κρίση στο εσωτερικό του ώς τότε κραταιού (κυβερνώντος) ανδρεοπαπανδρεϊκού ΠΑΣΟΚ.

Πρόπλασμα ο ενιαίος ΣΥΝ 
Η περιπετειώδης διαδρομή του ξεκινά από τη συγκρότηση του ενιαίου ΣΥΝ στα τέλη του 1988 από το ΚΚΕ, την ΕΑΡ (Ελληνική Αριστερά), το ΚΟΔΗΣΟ, την Ανανεωτική Αριστερή Κίνηση και ανένταχτους, με πρωτοβουλία των δύο πρώτων.
Οι δύο ηγετικές μορφές της εγχώριας Αριστεράς, ο Χαρίλαος Φλωράκης από το ΚΚΕ και ο Λεωνίδας Κύρκος από το ΚΚΕ εσωτερικού, βρέθηκαν κάτω από την ίδια κομματική στέγη προκειμένου να ενώσουν τις δυνάμεις της απέναντι στον κυρίαρχο δικομματισμό του ΠΑΣΟΚ και της μητσοτακικής Δεξιάς, αν και τελικά βρέθηκαν να συγκυβερνούν με τη δεύτερη με σκοπό την άρση της ασυλίας του Α. Παπανδρέου και την παραπομπή του στο Ειδικό Δικαστήριο για το σκάνδαλο Κοσκωτά.
Από εκεί άρχισε να ξηλώνεται το πουλόβερ του ενιαίου ΣΥΝ με επίκεντρο το ΚΚΕ, το οποίο την ίδια χρονιά έζησε την πρώτη του διάσπαση από μερίδα στελεχών που διαφώνησαν με τη συγκυβέρνηση Τζαννετάκη και την κυβέρνηση Ζολώτα και αποχώρησαν ή διαγράφηκαν συγκροτώντας το Νέο Αριστερό Ρεύμα.
Δύο χρόνια μετά, η έντονη ιδεολογικοπολιτική διαμάχη – και πάλι – στο εσωτερικό του ΚΚΕ προκάλεσε την αποχώρηση 45 ανανεωτικών στελεχών της Κ.Ε. λίγους μήνες μετά το 13ο Συνέδριο του ΚΚΕ και την αποχώρηση του ΚΚΕ από τον Συνασπισμό.
 
Οι βασικοί «σταθμοί»
• Ιούλιος ’91 – Ιούνιος ’92: ο ΣΥΝ βρίσκεται σε φάση μετεξέλιξης σε ενιαίο πολυτασικό φορέα, υπό την ηγεσία της Μαρίας Δαμανάκη (είχε προταθεί από τον Χαρίλαο Φλωράκη προ διάσπασης), η οποία επανεκλέγεται στην ηγεσία από την ΚΠΕ του 1ου Ιδρυτικού Συνεδρίου (26-28 Ιουνίου). Ακολουθεί μια δύσκολη περίοδος αναζήτησης πολιτικού στίγματος και εσωτερικής διαμάχης μεταξύ απόψεων που υπερασπίζονταν την αυτονομία του κόμματος και άλλων που ήθελαν συνεργασία με το ΠΑΣΟΚ.
• 1993: Στις εκλογές του Οκτωβρίου, που διενεργήθηκαν μέσα στο γενικότερο πολωτικό κλίμα λόγω Μακεδονικού, ο Συνασπισμός μένει εκτός Βουλής, πληρώνοντας εν μέρει τη στάση του απέναντι στο ΠΑΣΟΚ, το οποίο στο μεταξύ επανήλθε στην εξουσία, καθώς δεν καταφέρνει να συγκεντρώσει το όριο του 3% (πανελλαδικό ποσοστό 2,94%). Η Μαρία Δαμανάκη παραιτείται από την ηγεσία. Δυο μήνες μετά διενεργείται Έκτακτο Συνέδριο όπου στον δεύτερο γύρο εκλέγεται πρόεδρος ο Νίκος Κωνσταντόπουλος επικρατώντας του συνυποψηφίου του Αλέκου Αλαβάνου.
• 1993 – 1996: Ακολουθούν τρία χρόνια εκτός Βουλής για τον Συνασπισμό και ο Κωνσταντόπουλος κάνει προσπάθεια σταθεροποίησης του κόμματος. Στις ευρωεκλογές του 1994 ο ΣΥΝ παίρνει ποσοστό 6,29% εκλέγοντας δύο βουλευτές, τον Αλέκο Αλαβάνο και τον Μιχάλη Παπαπαγιαννάκη. Το 1996 ο Κωνσταντόπουλος επανεκλέγεται πρόεδρος του ΣΥΝ. Στις εκλογές του ίδιου έτους (Σεπτέμβριος) ο ΣΥΝ μπαίνει στη Βουλή με το μεγαλύτερο ποσοστό στην ιστορία του (5,1%) εκλέγοντας 10 βουλευτές.
• 1996 – 2000: Η περίοδος διακυβέρνησης Σημίτη και της ηγεμονίας του εκσυγχρονιστικού ΠΑΣΟΚ και το σημιτικό «στοίχημα» της ένταξης της χώρας στην ΟΝΕ δημιουργούν πιεστικές συνθήκες στον ΣΥΝ, τροφοδοτώντας έντονες διαμάχες στο εσωτερικό του μεταξύ των τάσεων, που εκδηλώνονταν με αφορμή όλα τα κρίσιμα ζητήματα της περιόδου (Οτζαλάν, Γιουγκοσλαβία, ΟΝΕ, επίσκεψη Κλίντον κ.λπ.) και κυρίως τη στάση απέναντι στο ΠΑΣΟΚ. Στις βουλευτικές εκλογές του 2000 ο ΣΥΝ κατέβηκε με την ΑΚΟΑ (κομμάτι της διάσπασης του ΚΚΕ εσ.) δίνοντας μάχη επιβίωσης (πήρε 3,2%). Μετά τις εκλογές μερίδα στελεχών υπό τον Νίκο Μπίστη αποχώρησε από το κόμμα συγκροτώντας νέο φορέα (ΑΕΚΑ) αναζητώντας συνεργασία με το ΠΑΣΟΚ.
• 2000 – 2004: Εσωκομματικά αρχίζει να συντελείται «αριστερή στροφή» και μπαίνουν οι βάσεις για τη δημιουργία του ΣΥΡΙΖΑ μέσα από τον Χώρο Διαλόγου και Κοινής Δράσης της Αριστεράς. Το 2004 ο ΣΥΝ σε συνεργασία με μικρότερα κόμματα της Αριστεράς (ΑΚΟΑ, ΚΕΔΑ, ΔΕΑ, Ενεργοί Πολίτες κ.ά.) κατεβαίνουν στις εκλογές ως Συνασπισμός Ριζοσπαστικής Αριστεράς (3,26%), ωστόσο στις ευρωεκλογές, τρεις μήνες μετά, ο ΣΥΝ κατεβαίνει αυτόνομα (4,15%). Στα τέλη του έτους, στο 4ο τακτικό συνέδριο, νέος πρόεδρος του ΣΥΝ εκλέγεται ο Αλέκος Αλαβάνος.
• 2005 – 2008: Ο Αλέκος Αλαβάνος αναθερμαίνει το εγχείρημα του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ προωθεί τη στελεχιακή και ηλικιακή ανανέωση του κόμματος. Στις δημοτικές εκλογές προτείνει ως υποψήφιο του ΣΥΡΙΖΑ τον Αλέξη Τσίπρα και μετά τις εκλογές του 2007, όπου ο ΣΥΡΙΖΑ σημειώνει ποσοστό 5,04%, στις αρχές του 2008 προωθεί τον Τσίπρα και στην ηγεσία του ΣΥΝ (5ο Τακτικό Συνέδριο) κρατώντας για τον εαυτό του τον ρόλο του επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ. Έπειτα από μια πολύμηνη δημοσκοπική έκρηξη του σχήματος, σε συνθήκες κρίσης του ΠΑΣΟΚ, και με την ανανεωτική πτέρυγα να διατηρεί υψηλά τους τόνους για τη «διάχυση του ΣΥΝ στον ΣΥΡΙΖΑ», προς τα τέλη του 2008, σε συνδυασμό και με τα «Δεκεμβριανά», αρχίζει δημοσκοπική πτώση.
• 2009: Στις ευρωεκλογές (από τα δημοσκοπικά 18άρια του 2008 τελικά ο ΣΥΡΙΖΑ καταγράφει 4,7%) εκδηλώνεται ανοιχτά η κρίση στο εσωτερικό του ΣΥΝ με τον Αλέκο Αλαβάνο να αποσύρει με δημόσιες δηλώσεις του τη στήριξή του από τον Αλέξη Τσίπρα και να θέτει εαυτόν εκτός κόμματος. Στις βουλευτικές της 4ης Οκτωβρίου ο Αλαβάνος δεν στηρίζει τον ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος με επικεφαλής τον Αλέξη Τσίπρα σημειώνει 4,6% και εκλέγει 10 βουλευτές.
• 2010: Στο 6ο τακτικό συνέδριο του ΣΥΝ, έναν μήνα μετά την υπαγωγή της χώρας στο μνημόνιο και με έντονη τη διάσταση απόψεων στο εσωτερικό του αναφορικά με τον προσανατολισμό του κόμματος και την ανάλυση για την κρίση που μόλις ξεσπούσε, η πλειοψηφία των στελεχών της ανανεωτικής πτέρυγας υπό τον Φώτη Κουβέλη αποχωρεί συγκροτώντας νέο φορέα (ΔΗΜΑΡ). Διαμορφώνονται νέες ισορροπίες (το Αριστερό Ρεύμα διασπάται στην Αριστερή Ενότητα των σημερινών προεδρικών και το Αριστερό Ρεύμα υπό τον Παναγιώτη Λαφαζάνη).
• 2012: Ο ΣΥΡΙΖΑ, αφού έχει διατρέξει δύο χρόνια «αντιμνημονιακού αγώνα» με έμφαση στην προσέγγιση με τη βάση και στελέχη του «αριστερού ΠΑΣΟΚ» που αποχώρησαν από το Κίνημα, συγκροτεί τον ΣΥΡΙΖΑ – ΕΚΜ και στις εκλογές του Μαΐου και του Ιουνίου γίνεται αξιωματική αντιπολίτευση χάρη στην εξαγγελία για «κυβέρνηση της Αριστεράς».

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.