Το δίλημμα «Δύση ή Μόσχα» ξαναφουντώνει τον εθνικό διχασμό στην Ουκρανία. Το Βερολίνο… πρώτο τραπέζι πίστα

Λείπει ο Μάρτης από τη Σαρακοστή; Το ίδιο ισχύει και για το Βερολίνο στην Ευρώπη: Όπου μπάχαλο και πολιτικό αδιέξοδο, όπου οικονομική κρίση και κοινωνικό δράμα, τσουπ νάσου και οι Γερμανοί κάπου στο βάθος. Κάπως έτσι συμβαίνει και στην Ουκρανία… όπου, την ώρα που ξαναφουντώνει ο εθνικός διχασμός στη βάση τού «Δύση ή Μόσχα», το Βερολίνο προσπαθεί να πιάσει θέση για την επόμενη μέρα.

Όλα ξεκίνησαν την 21η Νοέμβρη, όταν ο Ουκρανός πρόεδρος Βίκτορ Γιανουκόβιτς ανακοίνωσε την πρόθεσή του να παγώσει τις συνομιλίες με την Ε.Ε. λίγο πριν από την υπογραφή του Συμφώνου Συνεργασίας ανάμεσα στις δύο πλευρές. Χιλιάδες κόσμου κατέβηκε στους δρόμους να διαμαρτυρηθεί καταλαμβάνοντας, μεταξύ άλλων, την πλατεία Ανεξαρτησίας στο Κίεβο. Αρχικά το κίνημα – το οποίο βαφτίστηκε EuroMaidan (Ευρω-Πλατεία) –, που στηρίζουν τρία κόμματα της αντιπολίτευσης, αλλά δεν έχει ξεκάθαρη πολιτική «ηγεσία», διαδήλωνε ειρηνικά και υποβαθμίστηκε τόσο από τον Γιανουκόβιτς όσο και από τη Μόσχα, της οποίας, παρεμπιπτόντως, ο ρόλος στην ευρωπαϊκή κωλοτούμπα της Ουκρανίας υπήρξε σίγουρα καθοριστικός.

Μετά το πέρας όμως και της Συνόδου στο Βίλνιους (28-29 Νοέμβρη), κατά την διάρκεια της οποίας επισφραγίστηκε η άρνηση του Γιανουκόβιτς στην υπογραφή του Συμφώνου με την Ε.Ε… τα πράγματα ξέφυγαν. Το πλήθος αγρίεψε και ζητούσε πλέον την παραίτηση του Ουκρανού προέδρου. Η ουκρανική κυβέρνηση του Γιανουκόβιτς, από την πλευρά της, έστειλε τις δυνάμεις καταστολής να επαναφέρουν την «τάξη». Μάταια.

Πορτοκαλί αντιδράσεις

Με πρωτοστάτες τους φοιτητές, το κίνημα συνεχίζει να συγκεντρώνει χιλιάδες Ουκρανούς στις πλατείες των πόλεων. Στο πλευρό τους έχουν σπεύσει μεταξύ άλλων πολλοί απογοητευμένοι της «Πορτοκαλί Επανάστασης» ενώ επισήμως τους στηρίζουν τρεις ετερόκλητες πολιτικές παρατάξεις: η Συμμαχία Μπατκιβτσίνα της φυλακισμένης πρώην πρωθυπουργού Γιούλια Τιμποσένκο, οι υπερ-εθνικιστές ακροδεξιοί Σβόμποντα και το κόμμα Ουντάρ του οποίου ηγείται το… ανερχόμενο αστέρι της ουκρανικής πολιτικής σκηνής: ο πρώην μποξέρ Βιτάλι Κλίτσκο.

Το μοναδικό στοιχείο που ενώνει τα τρία αυτά κόμματα είναι τα εχθρικά τους αισθήματα έναντι της Ρωσίας… η οποία έκανε επίδειξη ισχύος τον περασμένο Αύγουστο όταν, κατά τη διάρκεια διαπραγματεύσεων Κιέβου – Ε.Ε., έκλεισε τα σύνορά της στις ουκρανικές εξαγωγές πυροδοτώντας πανικό στην ουκρανική αγορά. Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, η Μόσχα επιθυμεί να εντάξει την Ουκρανία στην τελωνειακή ένωση που προωθεί με το Καζακστάν και τη Λευκορωσία, και το φλερτ του Κιέβου με τη Δύση την έχει κουράσει.

Πού εμπλέκονται όμως μέσα σε όλα αυτά οι Γερμανοί; Σύμφωνα με δημοσιεύματα στον γερμανικό Τύπο, το Βερολίνο έχει ποντάρει στο άλογο που ακούει στο όνομα Κλίτσκο. Και αυτό δεν έγινε τώρα. Η «ζύμωση» έχει ξεκινήσει εδώ και μερικά χρόνια: Μέσα από το ίδρυμα «Κόνραντ Αντενάουερ» του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος (το οποίο λαμβάνει κονδύλια από το Δημόσιο), η παράταξη της Μέρκελ χρηματοδοτεί –περισσότερο από κάθε άλλο γερμανικό κόμμα – πλήθος «προγραμμάτων» στην Ουκρανία με κύριο αντικείμενο την «ένταξη της χώρας στην Ε.Ε.».

Ο στόχος ένταξης στην Ε.Ε. είναι και η πολιτική «σημαία» του Κλίτσκο… ο οποίος μόλις τον Νοέμβριο συμμετείχε σε εκδηλώσεις του ιδρύματος «Αντενάουερ». Το «αγαπημένο παιδί» του Βερολίνου – του οποίου η δημοτικότητα ανεβαίνει μέρα με τη μέρα – ζούσε στη Γερμανία τη δεκαετία του ’90, μιλάει άπταιστα γερμανικά και βραβεύτηκε το 2010 από τη γερμανική ομοσπονδιακή κυβέρνηση για τη «μάχη» που δίνει προκειμένου να βελτιωθούν οι σχέσεις Ουκρανίας – Γερμανίας.

Ωστόσο… το ειδύλλιο Κλίτσκο – Βερολίνου έχει και τα όρια του. Το κόμμα του Κλίτσκο μπορεί μεν να βρίσκεται σε άνοδο και η πλειονότητα των Ουκρανών να επιθυμεί μια «προσέγγιση» με την Ε.Ε., ωστόσο υπάρχει μια μεγάλη μερίδα πολιτών που θεωρεί ότι τα προαπαιτούμενα που ζητάνε οι Βρυξέλλες είναι «απαγορευτικά».
Την ίδια ώρα, το Βερολίνο δεν είναι διατεθειμένο, υπό τις σημερινές οικονομικές συνθήκες, να στηρίξει την όποια αύξηση ευρωπαϊκών κονδυλίων προς την Ουκρανία. Και βέβαια δεν πρέπει να ξεχνάμε κάτι βασικό: Όσο και να επιθυμούν οι Γερμανοί να διασφαλίσουν «ρόλο» στις εξελίξεις στο Κίεβο θα πρέπει να το κάνουν παραμένοντας στο παρασκήνιο αφού το μεγαλύτερο εμπόδιο στα σχέδιά τους είναι ένα: η Ρωσία.

Δεδομένου ότι το Βερολίνο δεν θέλει σε καμία περίπτωση να προκαλέσει τη Μόσχα (τώρα μάλιστα που προχώρησαν στη δημιουργία μεγάλου συνασπισμού με τους Σοσιαλδημοκράτες αναμένεται η στάση της κυβέρνησης να είναι ακόμη πιο «δεκτική» προς τη Ρωσία), το μόνο που απομένει ως «εφικτός στόχος» για τους Γερμανούς δεν τόσο να καθορίσει την «κατεύθυνση» που θα πάρει η Ουκρανία, αλλά να διασφαλίσει ότι το Κίεβο θα διατηρήσει μια «ισορροπία» ανάμεσα στη Δύση και τη Μόσχα, και άρα ότι δεν θα κλείσει οριστικά την πόρτα στην Ε.Ε.

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.