Ραγδαίες είναι οι εξελίξεις στην παγκόσμια γεωπολιτική σκακιέρα, με τις υπερδυνάμεις της Αμερικής, της Ρωσίας και της Κίνας να κορυφώνουν τις κινήσεις τους, μέσα σε συνθήκες έντασης.

Ραγδαίες είναι οι εξελίξεις στην παγκόσμια γεωπολιτική σκακιέρα, με τις υπερδυνάμεις της Αμερικής, της Ρωσίας και της Κίνας να κορυφώνουν τις κινήσεις τους, μέσα σε συνθήκες έντασης.

Λίγες μέρες μετά την κολοσσιαία ενεργειακή συμφωνία αξίας 400 δισ. δολαρίων που υπέγραψαν στις 21.5.2104 Ρωσία και Κίνα, ήρθε η κατηγορία – φιτιλιά των ΗΠΑ ότι το Πεκίνο αποτελεί παράγοντα αποσταθεροποίησης στον Ειρηνικό. Όσο για τις σχέσεις ΗΠΑ – Ρωσίας, αυτές είναι ήδη τεταμένες λόγω της Ουκρανίας.
Έπειτα από πολυετείς διαπραγματεύσεις, λοιπόν, έπεσαν οι υπογραφές κι έτσι η ρωσική Gazprom θα προμηθεύει την κρατική κινεζική CNPC με 38 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου τον χρόνο για διάστημα 30 ετών (2018-2048). Ο Πούτιν, μάλιστα, παρουσία του Κινέζου ομολόγου του Σι Ζινπίγκ, χαρακτήρισε τη συμφωνία ως «τη μεγαλύτερη στην ιστορία της ρωσικής βιομηχανίας φυσικού αερίου».

Το τάιμινγκ

Το ντιλ αποκτά κορυφαία γεωπολιτική σημασία, αφού το τάιμινγκ που κλείστηκε η συμφωνία – έπειτα από διαπραγματεύσεις 15 ετών! –, μόνο τυχαίο δεν είναι. Το μεγάλο κέρδος για το Κρεμλίνο, δηλαδή, είναι ότι θα μπορέσει να μειώσει σχεδόν άμεσα την εξάρτησή του από τις εξαγωγές φυσικού αερίου προς την Ευρώπη. Σημειολογικά, μάλιστα, λειτουργεί ως απόδειξη ότι η Ρωσία είναι σε θέση να βρει συμμάχους στην προσπάθειά της να αμβλύνει τις κυρώσεις της Δύσης για το θέμα της Ουκρανίας.

Από τη μια, λοιπόν, Ρωσία και Κίνα θέλουν να εδραιώσουν τη θέση τους ως περιφερειακές (υπερ)δυνάμεις, ενώ την ίδια στιγμή έχουν και οι δυο τεταμένες σχέσεις με την Αμερική, την οποία κατηγορούν ότι επιχειρεί όχι μόνο να τις φρενάρει, αλλά και να τις απομονώσει.

Κοινός εχθρός

Η Ρωσία θεωρεί την παρουσία του ΝΑΤΟ στα σύνορά της σαν αθέτηση της υπόσχεσης που είχαν δώσει οι ΗΠΑ, όταν είχαν δεσμευτεί να μην προχωρήσουν σε τέτοια εξάπλωση της Ατλαντικής Συμμαχίας, εφόσον η Ρωσία υποστήριζε την επανένωση της Γερμανίας το 1990.

Εντάσεις υπάρχουν και για την Κίνα στη Νότια Κινεζική Θάλασσα. Οι κατηγορίες, άλλωστε, που εξαπέλυσε η Ουάσιγκτον προς το Πεκίνο το περασμένο Σάββατο ήταν για τις προσπάθειες περιχαράκωσης συμφερόντων κι εδαφικών διεκδικήσεων. Με τον Αμερικανό υπουργό Άμυνας Τσακ Χέιγκελ να δηλώνει ότι «τους τελευταίους μήνες η Κίνα έχει προβεί σε αποσταθεροποιητικές, μονομερείς ενέργειες προκειμένου να διασφαλίσει τις επιδιώξεις της στη Νότια Κινεζική Θάλασσα. Οι ΗΠΑ, όμως, δεν πρόκειται να κάνουν τα στραβά μάτια».

Η Κίνα έχει έντονη ναυτική παρουσία στην περιοχή, ενώ συχνά προκαλούνται θερμά επεισόδια με τις Φιλιππίνες, το Βιετνάμ, αλλά και την Ιαπωνία. Στις αρχές Μαΐου, εξάλλου, έγινε διπλωματική κόντρα ύστερα από παρεμβάσεις των ΗΠΑ για την κατασκευή κινεζικής εξέδρας άντλησης πετρελαίου σε γκρίζα ζώνη.

Ο Πούτιν, λοιπόν, επιβεβαιώνει τις αμερικανικές ανησυχίες για ενίσχυση της συμμαχίας Ρωσίας – Κίνας. Στις δηλώσεις του στα κινεζικά ΜΜΕ χαρακτήρισε την Κίνα ως τον «αξιόπιστο φίλο της Ρωσίας» και συνέχισε λέγοντας ότι «η μεταξύ μας συνεργασία είναι στο υψηλότερο σημείο της σε όλη τη μακραίωνη ιστορία της».
Οι εμπορικοί δεσμοί Ρωσίας – Κίνας γιγαντώνονται. Το κινεζο-ρωσικό εμπόριο έφτασε στα 90 δισ. δολάρια για το 2013, με τις δυο χώρες να κάνουν λόγο για (τουλάχιστον) διπλασιασμό μέχρι το 2020.

Κοινή ατζέντα

Και η Κίνα, όμως, επιθυμούσε για τους δικούς της λόγους το κλείσιμο της συμφωνίας, αφού χρειάζεται πρακτικά όλη την ενέργεια που μπορεί να βρει διαθέσιμη. Και η Ρωσία διαθέτει σε αφθονία φυσικούς πόρους. Το ντιλ επιτρέπει στην Κίνα να αποκτήσει μια εναλλακτική ενεργειακή διαδρομή και να μην εξαρτάται μόνο από τα Στενά της Μάλακα στη Νότια Κινεζική Θάλασσα. Επίσης, θα μπορέσει να μειώσει την καύση άνθρακα που προκαλεί σε μεγάλο βαθμό την απίστευτη ρύπανση του αέρα στις μεγαλουπόλεις της.

Ρωσία και Κίνα έχουν υιοθετήσει κοινή ατζέντα και στα γεωπολιτικά. Η Κίνα απείχε από το συμβούλιο του ΟΗΕ τον Μάρτιο για το δημοψήφισμα της Κριμαίας και άσκησε μαζί με τη Ρωσία βέτο στις προσπάθειες του Συμβουλίου Ασφαλείας για την παραπομπή του Άσαντ της Συρίας στη Χάγη. Έχουν κρατήσει, εξάλλου, παρόμοια στάση και στα ζητήματα που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Πάνω απ’ όλα, οι δύο χώρες επιθυμούν διακαώς την ελευθερία κινήσεων στη δική τους «γειτονιά», μια ελευθερία που θεωρούν ότι απειλείται από το bullying των ΗΠΑ. Αναλυτές επισημαίνουν, πάντως, ότι στην ανανεωμένη ρωσο-κινεζική σχέση οι όροι δεν είναι ίσοι και θεωρούν ότι η Κίνα έχει τελικά το πάνω χέρι. Και μόνο το γεγονός ότι οι διαπραγματεύσεις για την ενεργειακή συμφωνία κράτησαν πάνω από μια δεκαετία κι «έκλεισε» τώρα που στριμώχθηκε ο Πούτιν στην Ουκρανία, λέει πολλά. Οι Κινέζοι έκαναν σκληρό παζάρι, με ευνοϊκούς γι’ αυτούς όρους, γνωρίζοντας πόσο πολύ ο Ρώσος ήθελε να γυρίσει από τη Σανγκάη έχοντας τις υπογραφές στα χέρια του.

Εδώ, όμως, προκύπτει κι ένα παράδοξο που αποδεικνύει τη ρευστότητα των πραγμάτων:

◆ Ενώ και οι δύο χώρες στέκονται ενωμένες ενάντια στην Αμερική, συνεχίζουν να τη χρειάζονται ως αγορά, αλλά και ως παράγοντα παγκόσμιας σταθεροποίησης.
◆ Παράλληλα, εξάλλου, με τη σύμπλευσή τους σε κάποια θέματα, Ρωσία και Κίνα διαγκωνίζονται για μεγαλύτερη επιρροή στην κεντρική Ασία.
◆ Τα αχανή ρωσο-κινεζικά σύνορα, τέλος, είναι μια πηγή διαρκούς εκατέρωθεν δυσπιστίας.
Και μόνο ότι πολλά από τα πυρηνικά όπλα της Ρωσίας παραμένουν στραμμένα προς την Κίνα είναι κλασικό δείγμα… λυκοφιλίας. Η συμμαχία από τη διαμάχη είναι πολύ κοντά…

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.