Ποσά ενοικίων που δεν ανταποκρίνονται ούτε κατ’ ελάχιστο στην πραγματικότητα εντόπισε η ΑΑΔΕ κατά τους πρόσφατους ελέγχους της, φέρνοντας στο φως δηλώσεις που προκαλούν έκπληξη. Σε αρκετές περιπτώσεις μεγάλα και σύγχρονα σπίτια εμφανίζονται να μισθώνονται με τιμές που θυμίζουν άλλες δεκαετίες, όπως 5 ή 10 ευρώ τον μήνα, γεγονός που έχει σημάνει συναγερμό στις φορολογικές αρχές. Τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν μέσω των ηλεκτρονικών μισθωτηρίων δείχνουν ότι το φαινόμενο της υποδήλωσης είναι πολύ πιο εκτεταμένο απ’ όσο αρχικά υπολογιζόταν.

Η ΑΑΔΕ συγκεντρώνει τώρα πρόσθετα στοιχεία και προετοιμάζει νέο κύμα διασταυρώσεων για τις αρχές του επόμενου έτους, δίνοντας τελευταία ευκαιρία σε όσους δήλωσαν λανθασμένα ποσά να προχωρήσουν σε διορθώσεις. Ο στόχος είναι να εντοπιστούν οι περιπτώσεις όπου το δηλωμένο ενοίκιο δεν αντανακλά την πραγματικότητα, ούτε συμφωνεί με δεδομένα τραπεζών ή των συνολικών δαπανών διαβίωσης των ενοικιαστών.

Ωστόσο, πίσω από τα ευρήματα των ελέγχων κρύβεται μια πολύ πιο σκοτεινή εικόνα: η ανεξέλεγκτη ασυδοσία στην αγορά κατοικίας. Είναι πλέον κοινό μυστικό ότι μεγάλος αριθμός ιδιοκτητών ζητά υπέρογκα ποσά για μισθώσεις και διαπραγματεύεται μέρος του ενοικίου «μαύρα», επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τους ενοικιαστές που ήδη δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις συνθήκες της στεγαστικής κρίσης. Η πραγματική αγορά λειτουργεί σε δύο επίπεδα: ένα επίσημο, χαμηλό και ένα ανεπίσημο, πολύ υψηλότερο. Και όσο η πολιτεία αδυνατεί να παρέμβει ουσιαστικά, η στρέβλωση παγιώνεται.

Τα παραδείγματα που εντόπισαν οι αρχές δείχνουν πόσο βαθιά έχει ριζώσει το πρόβλημα. Σπίτι 107 τ.μ. στα Χανιά δηλώθηκε ότι νοικιάζεται για 5 ευρώ. Γκαρσονιέρα 30 τ.μ. στον Άγιο Δημήτριο εμφανίζεται να αποφέρει 10 ευρώ τον μήνα. Στην Ηλιούπολη, διαμέρισμα 133 τ.μ. φαίνεται ότι νοικιάζεται έναντι 20 ευρώ, ενώ στο Χαλάνδρι καταχωρίστηκε μίσθωση 199 τ.μ. με μόλις 30 ευρώ. Παρόμοια παραδείγματα έχουν εντοπιστεί σε Αιγάλεω, Αμπελόκηπους Θεσσαλονίκης, Ίλιον, Γαλάτσι και Περιστέρι, όπου κατοικίες 60 έως 110 τ.μ. δηλώθηκαν με ενοίκια μεταξύ 10 και 25 ευρώ.

Πρόκειται για ποσά που όχι μόνο δεν έχουν σχέση με την πραγματική αγορά, αλλά καταδεικνύουν την έκταση της υποδήλωσης. Υπολογίζεται ότι χιλιάδες μισθώσεις στηρίζονται ακόμη σε παλιά, ανενεργά ή εικονικά μισθωτήρια, τα οποία συνεχίζουν να εμφανίζουν τιμές που δεν αντανακλούν ούτε κατ’ ελάχιστο τις συνθήκες που επικρατούν σήμερα.

Η πολιτεία, παρά τις ανακοινώσεις και τις εξαγγελίες, εξακολουθεί να παρακολουθεί την κατάσταση παρά να την ελέγχει. Οι παρεμβάσεις που έχουν γίνει είναι αποσπασματικές, ενώ οι μηχανισμοί εποπτείας λειτουργούν με καθυστέρηση. Η αγορά αφήνεται να αυτορρυθμιστεί – κάτι που, στην πράξη, σημαίνει ότι ρυθμίζεται από τους ισχυρότερους.

Από την Πρωτοχρονιά του 2026 προβλέπεται ότι κάθε μίσθωμα θα πρέπει να περνά υποχρεωτικά από το τραπεζικό σύστημα, ώστε να περιοριστούν οι «μαύρες» πληρωμές. Όμως ακόμη και αυτό το μέτρο αναγνωρίζεται ότι δεν θα εξαλείψει πλήρως τη φοροδιαφυγή, απλώς θα δυσκολέψει το φαινόμενο. Όσοι δεν χρησιμοποιούν τράπεζες θα μένουν εκτός επιδοτήσεων, οι ιδιοκτήτες θα χάνουν την έκπτωση 5% στο εισόδημα, ενώ οι επιχειρήσεις δεν θα μπορούν να εκπέσουν μισθώματα που πληρώνονται σε μετρητά.

Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: μπορεί μια αγορά που έχει ήδη εκτροχιαστεί να επανέλθει σε συνθήκες ομαλότητας μόνο με διαδικαστικά μέτρα; Ή απαιτείται μια συνολική, δομική πολιτική για στέγη – κάτι που μέχρι σήμερα η πολιτεία δείχνει να μην τολμά;

Διαβάστε επίσης

Στο στόχαστρο 770 μεταβιβάσεις και δωρεές – Η ΑΑΔΕ ψάχνει πιθανές καταχρήσεις αφορολόγητων

Έκρηξη έως 57% στην τιμή μοσχαρίσιου κρέατος φέτος τα Χριστούγεννα

Πιερρακάκης στο roadshow της Morgan Stanley: «Η ενοποίηση των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων ανοίγει τον δρόμο για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων»