Το 2026 η κυβέρνηση θα σηκώσει ψηλά το τρόπαιο. «Το χρέος πέφτει στο 138% του ΑΕΠ. Γυρίσαμε στο 2010. Τέλος η κρίση». Μόνο που έξω από τα υπουργεία, η πραγματικότητα λέει κάτι άλλο. Άδεια ψυγεία, εξαντλημένοι μισθοί, νοσοκομεία χωρίς προσωπικό, σχολεία που επιβιώνουν από το φιλότιμο. Η χώρα μπορεί να επιστρέφει αριθμητικά στο 2010, αλλά η κοινωνία έχει κολλήσει σε μια μόνιμη κατάσταση φτώχειας.

Το κόλπο με τα ποσοστά

Το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ μειώνεται. Ωραία.Το χρέος ως πραγματικό ποσό όμως παραμένει ένα βουνό 360 δισεκατομμυρίων ευρώ. Αυτό που αλλάζει δεν είναι το βάρος, είναι ο τρόπος που το παρουσιάζουμε.

Η κυβέρνηση αποφάσισε να δώσει 8,8 δισ. ευρώ για πρόωρη αποπληρωμή δανείων του πρώτου μνημονίου. Οι αγορές χειροκροτούν. Οι οίκοι αξιολόγησης χαμογελούν. Η κοινωνία όμως πληρώνει τον λογαριασμό.Γιατί αυτά τα χρήματα δεν πάνε στα νοσοκομεία που καταρρέουν,στα σχολεία που υπολειτουργούν,στους μισθούς που εξανεμίζονται πριν τελειώσει ο μήνας.

Είναι σαν να πληρώνεις τη δόση του στεγαστικού του 2030, ενώ σήμερα δεν έχεις λεφτά για ρεύμα.Η τράπεζα σε επαινεί. Η οικογένεια πεινάει. Μας λένε ότι έχουμε ένα «μαξιλάρι ασφαλείας» 30–40 δισ. ευρώ. Ακούγεται καθησυχαστικό. Στην πράξη όμως είναι παγωμένο χρήμα, πληρωμένο με κοινωνικό αίμα.

Το μαξιλάρι γεμίζει από υπερφορολόγηση μέσω ακρίβειας,υποεκτέλεση κοινωνικών δαπανών,δανεικά από νοσοκομεία, δήμους και ταμεία. Και μετά χρησιμοποιείται για να πληρώνονται πρόωρα χρέη, όχι για να προστατευθεί η κοινωνία σε μια νέα κρίση. Δανειζόμαστε ακριβά για να κρατάμε λεφτά ακίνητα. Αυτό δεν είναι «νοικοκυροσύνη». Είναι οικονομικός παραλογισμός.

Η Ευρώπη μπαίνει σε κούρσα εξοπλισμών. Δανείζεται μαζικά. Τα επιτόκια ανεβαίνουν. Οι μονάδες βάσης γίνονται θηλιά. Κάθε +1% στα επιτόκια σημαίνει δισεκατομμύρια επιπλέον τόκους κάθε χρόνο. Λεφτά που δεν θα πάνε ποτέ στην Υγεία, στην Παιδεία, στην ενίσχυση των εισοδημάτων. Θα πάνε εκεί που πάνε πάντα στους τόκους και στους δανειστές.

Ο «κόφτης» το τέλειο άλλοθι

Με το νέο Σύμφωνο Σταθερότητας, ο κόφτης δεν κοιτάει αν έχεις έσοδα. Κοιτάει μόνο αν τολμάς να ξοδέψεις για την κοινωνία. Ακόμα κι αν το κράτος μαζεύει περισσότερα από ποτέ, η απάντηση είναι έτοιμη.« Θα θέλαμε, αλλά δεν μας αφήνει η Ευρώπη».Κι έτσι η λιτότητα συνεχίζεται  χωρίς μνημόνιο, χωρίς τρόικα, αλλά με τα ίδια αποτελέσματα.

Αν η κυβέρνηση αποφάσιζε να φορολογήσει π.χ. τα υπερκέρδη των τραπεζών ή να αυξήσει τον φόρο στα μερίσματα των πλουσίων (που είναι μόνο 5%), τότε νομιμοποιείται να αυξήσει και τις δαπάνες για την κοινωνία. Όμως, η κυβέρνηση επιλέγει να μην το κάνει(το χουν κάνει άλλες χώρες στην ΕΕ), προτιμώντας να κρατά τις δαπάνες χαμηλά.

Αυτό που ζούμε δεν είναι επιτυχία. Είναι καλοστημένη βιτρίνα. Στα χαρτιά πλεονάσματα, μείωση χρέους,επενδυτική βαθμίδα. Στην πραγματικότητα παγωμένοι μισθοί,υποχρηματοδοτημένο κράτος,κοινωνία στα όρια της αντοχής. Το χρέος μπορεί να μειώνεται λογιστικά,αλλά το κοινωνικό χρέος μεγαλώνει.

Το ερώτημα είναι

Μπορεί μια κοινωνία να αντέξει 40 χρόνια πειθαρχίας, όταν η αγοραστική της δύναμη είναι τελευταία στην Ευρώπη;Μπορείς να κυβερνάς μόνο με αριθμούς, όταν οι άνθρωποι δεν βγαίνουν οικονομικά; Γιατί χωρίς κοινωνία όρθια, κανένα χρέος  όσο «βελτιωμένο» κι αν είναι στα χαρτιά,δεν είναι πραγματικά βιώσιμο.

Η Ιωάννα Λιούτα είναι Πολιτική και Οικονομική Αναλύτρια

Διαβάστε επίσης

Η ωμή αμερικανική παρέμβαση και η νέα εποχή του «δικαίου του ισχυρότερου»

Τεχνητή Νοημοσύνη: Το παιχνίδι αλλάζει το 2026

Ο επικίνδυνος Ντόναλντ Τραμπ: Ανάμεσα στον δήθεν ειρηνοποιό και τον πολεμοχαρή εισβολέα