Το 2025 καταγράφηκε ρεκόρ αιτήσεων συνταξιοδότησης προς τον ΕΦΚΑ, καθώς υποβλήθηκαν συνολικά 225.803 αιτήσεις, αριθμός που αποτελεί την υψηλότερη επίδοση για τα τελευταία 9 χρόνια, δηλαδή στο μεγαλύτερο επίπεδο από το 2017, όταν ξεκίνησε η λειτουργία του φορέα. Το μέγεθος αυτό ξεπερνά και το 2021, όταν είχαν κατατεθεί 212.151 αιτήσεις, ενισχύοντας την εκτίμηση ότι η αυξημένη «έξοδος» από την αγορά εργασίας θα παραμείνει έντονη και τα επόμενα χρόνια.

Στελέχη του υπουργείου Εργασίας και του ΕΦΚΑ, όπως και ειδικοί στην κοινωνική ασφάλιση, αποδίδουν την αυξημένη ροή αιτήσεων κυρίως σε τρεις παράγοντες. Πρώτον, στην ανησυχία ασφαλισμένων για πιθανές μελλοντικές αλλαγές στα όρια ηλικίας λόγω της σύνδεσης με το προσδόκιμο ζωής μετά τα 65 έτη, εξέλιξη που ωθεί αρκετούς να «κλειδώσουν» δικαιώματα που έχουν ήδη θεμελιώσει. Από την πλευρά του, το υπουργείο Εργασίας έχει ξεκαθαρίσει ότι, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, δεν προκύπτει αναπροσαρμογή ορίων εντός της επόμενης τριετίας, ενώ τυχόν αλλαγές αναμένεται να εξεταστούν το 2029, με προοπτική να αφορούν σταδιακά τους σημερινούς 55άρηδες από το 2030 και μετά. Ωστόσο, παρά τις διευκρινίσεις, η τάση κατοχύρωσης δικαιώματος εκτιμάται ότι θα συνεχιστεί και το 2026-2027.

Δεύτερον, καθοριστικό ρόλο παίζουν οι ευνοϊκότερες ρυθμίσεις για την απασχόληση συνταξιούχων, που επιτρέπουν εργασία χωρίς περικοπή σύνταξης, καθιστώντας την αποχώρηση οικονομικά πιο ελκυστική για όσους μπορούν να συνδυάσουν σύνταξη και εισόδημα. Οι συνταξιούχοι που δηλώνουν εισόδημα από εργασία εκτιμώνται σε 255.000. Από αυτούς, περίπου 135.000 λαμβάνουν το σύνολο της σύνταξής τους και προβλέπεται να λάβουν προσαύξηση όταν διακόψουν την πρόσθετη απασχόληση, ενώ περίπου 120.000 εντάσσονται σε ειδικές κατηγορίες εξαιρέσεων που προβλέπει η νομοθεσία (όπως, μεταξύ άλλων, αγρότες συνταξιούχοι που συνεχίζουν αγροτική δραστηριότητα, πολύτεκνοι κ.ά.).

Τρίτος παράγοντας είναι ο φόβος νέων παρεμβάσεων στο ασφαλιστικό, παρά τις διαψεύσεις του υπουργείου. Στη δημόσια συζήτηση επανέρχονται κατά καιρούς σενάρια για «διορθωτικές» αλλαγές, όπως στα πλασματικά έτη (κόστος εξαγοράς και στάθμιση στο τελικό ποσό σύνταξης), τα οποία ωστόσο διαψεύδονται κατηγορηματικά από το υπουργείο Εργασίας. Παρ’ όλα αυτά, η αβεβαιότητα που δημιουργεί η ίδια η συζήτηση λειτουργεί για μέρος των ασφαλισμένων ως κίνητρο επίσπευσης της εξόδου.

Παρά τη μαζική υποβολή αιτήσεων, ο ΕΦΚΑ το 2025 κατέγραψε και μια κρίσιμη επίδοση στο σκέλος της απονομής, καθώς εκδόθηκαν 236.637 νέες συντάξεις, δηλαδή περισσότερες από τις αιτήσεις που κατατέθηκαν. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση του αποθέματος των εκκρεμών αιτήσεων, εξέλιξη που αποτρέπει –τουλάχιστον για την ώρα– τη δημιουργία νέας «ουράς» στο σύστημα, μετά την περίοδο μεγάλων καθυστερήσεων που είχε ταλαιπωρήσει ασφαλισμένους τα προηγούμενα χρόνια.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία από το σύστημα «Άτλας», οι περισσότερες αιτήσεις υποβλήθηκαν και το 2025 τον Σεπτέμβριο, μήνα κατά τον οποίο αποχωρούν κατά κανόνα οι εκπαιδευτικοί. Ακολουθούν ο Ιούλιος και ο Ιανουάριος, που προτιμώνται συχνότερα από μισθωτούς. Ενδεικτικό της έντασης είναι ότι τον Σεπτέμβριο σημειώθηκε νέο μηνιαίο υψηλό με 20.552 αιτήσεις, ενώ και τον Οκτώβριο τα αιτήματα διατηρήθηκαν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα (18.135), αποτυπώνοντας ότι το κύμα δεν περιορίστηκε σε μια «εποχική» κορύφωση.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το μεγάλο στοίχημα των επόμενων ετών είναι διπλό: αφενός να διατηρηθούν οι ρυθμοί απονομής χωρίς να επανεμφανιστούν εκκρεμότητες, αφετέρου να απορροφηθεί η δημογραφική πίεση χωρίς υπέρμετρη επιβάρυνση των δημόσιων οικονομικών. Στο βάθος παραμένει το διαρθρωτικό πρόβλημα της γήρανσης του πληθυσμού και της επιδείνωσης της αναλογίας εργαζομένων προς συνταξιούχους, καθώς κάθε νέο κύμα συνταξιοδοτήσεων αυξάνει τη δαπάνη και μειώνει τα περιθώρια του συστήματος σε ένα περιβάλλον χαμηλής γεννητικότητας και περιορισμένης εισροής νέων ασφαλισμένων.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο ΟΟΣΑ κατατάσσει την Ελλάδα μεταξύ των χωρών που αναμένεται να αντιμετωπίσουν έντονα φαινόμενα γήρανσης και μείωσης του εργατικού δυναμικού τις επόμενες δεκαετίες. Ειδικότερα, έως το 2050 εκτιμάται ότι στην Ελλάδα θα αντιστοιχούν 70 άτομα άνω των 65 ετών ανά 100 εργαζόμενους, όταν ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ θα είναι 52, γεγονός που εντείνει τον προβληματισμό για τη μελλοντική ισορροπία του ασφαλιστικού συστήματος.

Διαβάστε επίσης:

Συντάξεις Φεβρουαρίου 2026: Ανατροπή με τις πληρωμές για χιλιάδες δικαιούχους – Πότε θα πάνε στα ATM

Πώς «κλειδώνει» η έκπτωση έως 20% στον ΕΝΦΙΑ για ασφαλισμένα σπίτια – οι προθεσμίες και οι παγίδες

Τέλος τα χάρτινα τιμολόγια: Υποχρεωτικά τα ηλεκτρονικά στις επιχειρήσεις από 2 Φεβρουαρίου