«Ο εγκέφαλος των παιδιών μας και των εφήβων μας δεν είναι προς πώληση. Τα συναισθήματά τους δεν είναι εμπορεύσιμα, ούτε αντικείμενο χειραγώγησης ούτε από αμερικανικές πλατφόρμες, ούτε από κινεζικούς αλγορίθμους».

Η φράση ανήκει στο Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Mακρόν και ειπώθηκε λίγο πριν από την ιστορική ψηφοφορία στην γαλλική εθνοσυνέλευση στις 27 Ιανουαρίου όπου αποφασίστηκε η απαγόρευση των social media σε νέους κάτω των 15 ετών.

Λίγες μέρες αργότερα ο Ισπανός πρωθυπουργός Σάντσες ανακοίνωνε από την παγκόσμια σύνοδο κορυφής των κυβερνήσεων στο Ντουμπάι την πρόθεσή του να απαγορευτούν στην Ισπανία τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε παιδιά κάτω των 16 ετών, πρωτοβουλία που θα συζητηθεί στην ισπανική Βουλή αυτή την εβδομάδα. Η τοποθέτηση του ήταν εξίσου αιχμηρή: «τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν γίνει ένα αποτυχημένο κράτος, ένα μέρος όπου οι νόμοι αγνοούνται και το έγκλημα γίνεται
ανεκτό, όπου η παραπληροφόρηση αξίζει περισσότερο από την αλήθεια και οι μισοί χρήστες υποφέρουν από ρητορική μίσους».

Η Αυστραλία είχε δώσει ήδη πρώτη το παράδειγμα το 2024 με τον νόμο social media minimum age με την καθολική απαγόρευση των κοινωνικών δικτύων σε ηλικίες κάτω των 16 ετών. Τις επόμενες μέρες και ο Ελληνας πρωθυπουργός αναμένεται με μήνυμα του να ανακοινώσει την απαγόρευση των
social media σε παιδιά κάτω των 15 ή των 16 ετών, καθώς δεν έχει κλειδώσει ακόμη η τελική ηλικία, και στην Ελλάδα.

Το τεχνικό κομμάτι είναι ήδη έτοιμο με το Kids Wallet που ενεργοποιήθηκε και λειτουργεί από τον περασμένο Νοέμβριο. Ειναι η πρώτη κρατικά υποστηριζόμενη εφαρμογή για την επαλήθευση ηλικίας καθώς η ταυτοποίηση γίνεται μέσω επίσημων κρατικών εγγράφων και όχι απλά δηλώνοντας μια
ψεύτικη ημερομηνία γέννησης. Το νομικό κομμάτι βρίσκεται στην φάση της τελικής επεξεργασίας και ολοκλήρωσης στο Μέγαρο Μαξίμου και αφορά το πως θα λειτουργήσει η πρωτοβουλία σε συνεργασία με τις πλατφόρμες των social media αλλά και την ευρύτερη ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Σύμφωνα με πληροφορίες μόλις ψηφιστεί η σχετική νομοθεσία οι πλατφόρμες θα κληθούν να κλειδώσουν τους λογαριασμούς των social media σε χρήστες των ηλικιών που θα προβλέπει ο νόμος, ηλικίες που μπορούν να εντοπιστούν με βάση το περιεχόμενο αλλά και τους φίλους των χρηστών και θα τις ξεκλειδώνουν μόνον εφόσον μέσω του Kids Wallet επιβεβαιώνεται η ηλικία του χρήστη.

Η συμμαχία των ψηφιακά προθύμων

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, είχε ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2025 στη γενική συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη ανοίξει τα χαρτιά του. Σε εκδήλωση για την προστασία των παιδιών, είχε δηλώσει ξεκάθαρα ότι η Ελλάδα εξετάζει το μοντέλο της Αυστραλίας για απαγόρευση σε παιδιά κάτω των 16.

Αυτό ήταν το πρώτο σινιάλο προς τις πλατφόρμες ότι πρέπει να ετοιμάζονται. Η Ελλάδα μαζί με την Δανία, την Πορτογαλία, την Ισπανία και την Γαλλία είναι έτοιμες να σχηματίσουν την συμμαχία των
ψηφιακά προθύμων με στόχο τον συντονισμό της διασυνοριακής ρύθμισης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Η πρωτοβουλία που αναμένεται να πάρει η ελληνική κυβέρνηση φαίνεται πως έχει ήδη θετική ανταπόκριση στην συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών. Στην τελευταία δημοσκόπηση της Alco
για το κεντρικό δελτίο του Alpha το 80% των ερωτηθέντων συμφωνεί με την επιβολή περιορισμών στα social media και την απαγόρευση της πρόσβασης σε παιδιά κάτω των 15 ετών ενώ
μόλις το 10% απαντά αρνητικά.

Τι λένε οι ψυχολόγοι

Η ελληνική πρωτοβουλία θα στηριχθεί και στα δεδομένα που προκύπτουν από ψυχολόγους γύρω από την χρήση των social media από τους εφήβους. Η επιστήμη εκπέμπει SOS καθώς όπως αναφέρεται ο προμετωπιαίος φλοιός, το κέντρο λήψης αποφάσεων και ελέγχου των παρορμήσεων, δεν ολοκληρώνεται πριν τα 25 έτη.

Όταν ένα παιδί 13 ετών εκτίθεται στο Instagram ή το TikTok βλέπει εξιδανικευμένες, φιλτραρισμένες ζωές που το κάνουν να νιώθει ανεπαρκές, το άγχος της αποσύνδεσης δημιουργεί μόνιμη υπερδιέγερση. Η θυματοποίηση ακολουθεί το παιδί μέσα στο δωμάτιό του, κάθε στιγμή. Οι ειδικοί μιλούν για μια γενιά που παρουσιάζει πρωτοφανή ποσοστά κατάθλιψης, άγχους και διαταραχών ύπνου, άμεσα συνδεδεμένα με τον χρόνο οθόνης.

Τι έχουν δείξει τα πρώτα στοιχεία στην Αυστραλία

Τα στατιστικά από την eSafety Commissioner της Αυστραλίας δείχνουν μια ξεκάθαρη πτώση της χρήσης των social media.

Μείωση Ενεργών Χρηστών: Παρατηρήθηκε πτώση της τάξης του 60-70% στους ενεργούς ημερήσιους χρήστες ηλικίας 10-15 ετών στις μεγάλες πλατφόρμες (TikTok, Instagram).

Μείωση Χρόνου Οθόνης: Ο μέσος ημερήσιος χρόνος χρήσης social media για αυτή την ηλικιακή ομάδα έπεσε από τις 3,5 ώρες (2024) στη 1 ώρα (2025/26), κυρίως λόγω της δυσκολίας
πρόσβασης.

Κοινωνικοποίηση: Οι διευθυντές σχολείων στη Νέα Νότια Ουαλία και τη Βικτώρια αναφέρουν αύξηση της φυσικής δραστηριότητας και του παιχνιδιού στα διαλείμματα κατά 80%.
Τα παιδιά ξαναβγήκαν στις αυλές.

Συγκέντρωση: Αναφέρεται βελτίωση της προσοχής στην τάξη, καθώς μειώθηκε το «ψηφιακό hangover» (η κόπωση από το ξενύχτι στο TikTok).

Μείωση Περιστατικών Βίας για Likes: Σχεδόν εξαλείφθηκαν τα φαινόμενα όπου μαθητές έστηναν καυγάδες στο προαύλιο μόνο και μόνο για να τους βιντεοσκοπήσουν και να γίνουν viral.

Μείωση του FOMO: Το πιο ενδιαφέρον εύρημα είναι η μείωση του άγχους. Επειδή κανένας (ή σχεδόν κανένας) συμμαθητής δεν είναι online, το παιδί δεν νιώθει ότι «χάνει κάτι». Η συλλογική απαγόρευση λειτούργησε λυτρωτικά.

Εικόνα Σώματος: Καταγράφεται μια ήπια μείωση στα περιστατικά διατροφικών διαταραχών που συνδέονται με τα social media, αν και αυτό θα χρειαστεί περισσότερο χρόνο για να επιβεβαιωθεί στατιστικά.

Τι θα κρίνει την επιτυχία του ελληνικού εγχειρήματος

1) Επαλήθευση ηλικίας με ελαχιστοποίηση δεδομένων: όσο πιο «βαρύ» το σχήμα, τόσο πιο ισχυρές οι αντιδράσεις και τόσο μεγαλύτερο το κίνητρο παράκαμψης.

2) Καθαρός ορισμός του τι θεωρείται «social media»: αλλιώς θα δημιουργηθεί ένας νομικός κουβάς που θα μπλέκει μηνύματα, gaming communities και εκπαιδευτικές εφαρμογές.

3) Παράλληλα μέτρα: ψηφιακή ανθεκτικότητα στα σχολεία, πρακτικός οδηγός για γονείς, και λειτουργικές υπηρεσίες αναφοράς και στήριξης για cyberbullying, σεξουαλικό εκβιασμό
και παρενόχληση.

4) Δείκτες αξιολόγησης: όχι μόνο «πόσα μπλοκαρίστηκαν», αλλά αλλαγές σε ύπνο, σχολική
λειτουργικότητα, αναφορές περιστατικών, ζήτηση γραμμών βοήθειας.

Όπως αναφέρουν στελέχη του Μεγάρου Μαξίμου η πρωτοβουλία που θα πάρει η ελληνική κυβέρνηση δεν είναι πόλεμος κατά της τεχνολογίας. Είναι πόλεμος υπέρ της παιδικής ηλικίας. Στόχος πρέπει να είναι να είναι η καθυστέρηση της εισόδου των παιδιών στον ψηφιακό στίβο μέχρι να αναπτύξουν τις ψυχικές αντοχές για να τον διαχειριστούν. Αν η Ελλάδα εφαρμόσει σωστά αυτό το πλαίσιο, θα δούμε μακροπρόθεσμα οφέλη: μείωση του διαδικτυακού εκφοβισμού, βελτίωση της συγκέντρωσης μέσα στην τάξη και, κυρίως, παιδιά που μαθαίνουν ξανά να κοιτάζουν ο ένας τον άλλον στα μάτια και όχι μέσα από μια οθόνη.

Διαβάστε επίσης:

Δένδιας από το Νέο Δελχί: «Στόχος μας είναι οι συνέργειες και συνεργασίες της αμυντικής βιομηχανίας»

Ανδρουλάκης στο TikTok για την GenRent: «Πάνω απ’ όλα άνθρωποι και πάνω απ’ όλα οι άνθρωποι»

Μαρία Καρυστιανού: Εξηγήσεις για τον όρο «εισβολές» – «Δεν θα μπορούσα να ταχθώ υπέρ του θανάτου και μάλιστα παιδιών»