Την κατάργηση των προανακριτικών επιτροπών περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, η κυβερνητική πρόταση για τη συνταγματική αναθεώρηση που βάζει τέλος στο αποκλειστικό δικαίωμα της Βουλής στη δίωξη πολιτικών και διαγράφει οριστικά «αναχρονιστικών άρθρων».

Σύμφωνα με πληροφορίες του «Βήματος της Κυριακής», στο προτεινόμενο από την κυβέρνηση σχέδιο για αναθεώρηση θα περιληφθεί ειδική διάταξη για τις περιπτώσεις σύγκλησης του Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών από τον ΠτΔ, αλλά και διάταξη για τον τρόπο επιλογής επικεφαλής σε Ανεξάρτητες Αρχές.

Δεν καταργείται το «86», αλλάζει

Όπως αναφέρεται στο ρεπορτάζ της εφημερίδας, το πολυσυζητημένο άρθρο 86 για την ποινική ευθύνη των υπουργών δεν πρόκειται να καταργηθεί με την επικείμενη συνταγματική αναθεώρηση. Προβλέπονται ωστόσο -αναφέρει το Βήμα- ουσιαστικές αλλαγές που μεταβάλλουν καθοριστικά το τοπίο της ποινικής ευθύνης για τα πολιτικά πρόσωπα, καθώς η κυβερνητική πρόταση περιλαμβάνει ρυθμίσεις που «σπάνε» το μονοπώλιο που είχε ως τώρα η Βουλή στις έρευνες και τις διώξεις των πολιτικών.

Ειδικότερα, σύμφωνα με πληροφορίες:

• Συγκροτείται δικαστικός σχηματισμός από ανώτατους εισαγγελείς και δικαστές που θα ελέγχουν την κατηγορία κατά πολιτικού προσώπου διενεργώντας έρευνα και υποβάλλοντας πόρισμα στη Βουλή. Η Βουλή θα καλείται να αποφανθεί επί του δικαστικού πορίσματος, καθώς δύσκολα η οποιαδήποτε κυβερνητική πλειοψηφία θα μπορεί να απορρίψει ένα δικαστικό πόρισμα θεμελιωμένο για ένα πολιτικό πρόσωπο ή να αποφανθεί αλλιώς, εκτός και αν προκύπτουν δεδομένα που μπορεί να αξιολογηθούν διαφορετικά.
• Ο έλεγχος από δικαστικό σχηματισμό μάλιστα ανώτατων δικαστών των ενδεχόμενων κατηγοριών για πολιτικούς αναθέτει στην ουσία στη Δικαιοσύνη την έρευνα και τη δίωξή τους και αφήνει μόνο στη Βουλή ουσιαστικά την επικύρωση των όσων η Δικαιοσύνη έχει κρίνει.
• Κατά τα άλλα, διατηρούνται σε ισχύ τα προβλεπόμενα και σήμερα περί παραπομπής του πολιτικού στη Δικαιοσύνη (Δικαστικό Συμβούλιο και Ειδικό Δικαστήριο) αν τελικά κριθεί ότι πρέπει να δικαστεί.
• Η σύνθεση του Ειδικού Δικαστηρίου δεν αλλάζει, θα συνεχίσουν να μετέχουν σε αυτό ανώτατοι δικαστικοί από τον Άρειο Πάγο κατά πλειοψηφία και από το Συμβούλιο της Επικρατείας, όλοι με κλήρωση από τη Βουλή.

Μεταξύ άλλων, εξετάζεται και το αν πρέπει να αλλάξει και η απαγόρευση που υπάρχει σήμερα στη Δικαιοσύνη να ερευνά πολιτικούς στο πλαίσιο μιας υπόθεσης που χειρίζεται. Το λεγόμενο «αμελλητί», δηλαδή η υποχρέωση της Δικαιοσύνης να αφήνει κάτω το μολύβι όταν βρίσκεται αντιμέτωπη με πολιτικό και να στέλνει αμέσως τον σχετικό φάκελο στη Βουλή.

Η κυβερνητική πρόταση κινείται στο να θεσμοθετηθεί η υποχρέωσή των δικαστικών αρχών να αξιολογούν τον σχετικό φάκελο πριν τον στείλουν στη Βουλή. Με άλλα λόγια, να στέλνουν στη Βουλή μόνο όσες υποθέσεις αξίζει να ερευνηθούν και όχι όλες όπως γίνεται σήμερα.

Η επιλογή στην ηγεσία της Δικαιοσύνης

Σε ό,τι αφορά την επιλογή ηγεσίας στη Δικαιοσύνη, η κυβερνητική πρόταση κινείται στη λογική να παραμείνει η αρμοδιότητα στο Υπουργικό Συμβούλιο για την επιλογή ανώτατων δικαστών, όμως με περιορισμό της αρμοδιότητας αυτής.

Ειδικότερα, σύμφωνα με το «Βήμα» να θεσμοθετηθεί στο Σύνταγμα η δυνατότητα της Βουλής αλλά και των ανώτατων δικαστηρίων, που σήμερα προβλέπεται σε νόμους, να προτείνουν λίστα με ανώτατους δικαστικούς προς επιλογή.

Ανεξάρτητες Αρχές

Στο πλαίσιο της επικείμενης αναθεώρησης, η κυβέρνηση κατατείνει σε αλλαγή των κοινοβουλευτικών πλειοψηφιών που απαιτούνται σήμερα για να επιλεγούν οι πρόεδροι των Ανεξάρτητων Αρχών, προκειμένου να καθίσταται εφικτή η επιλογή για την εύρυθμη λειτουργία των Αρχών αυτών, βασικών παραγόντων για τη δημοκρατική ομαλότητα και τον έλεγχο κάθε κρατικής δράσης.

Στο πλαίσιο της αναθεώρησης, η κυβέρνηση θα προτείνει διάταξη σύμφωνα με την οποία αν δεν μπορούν να επιτευχθούν οι αρχικές κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες των τριών πέμπτων για την επιλογή επικεφαλής σε Ανεξάρτητες Αρχές, η τρίτη ψηφοφορία θα μπορεί να απαιτεί μικρότερο αριθμό ψήφων, πάντως όχι μόνο 151, για να μην αποφασίζει μόνη της μια κυβέρνηση.

Για τις κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες για τις Ανεξάρτητες Αρχές, η κυβέρνηση έχει καταλήξει στην αλλαγή τους, ακόμα όμως δεν έχει κλείσει το πόσες ψήφοι θα τεθούν για την τρίτη ψηφοφορία.

Συμβούλιο πολιτικών αρχηγών

Στο προτεινόμενο από την κυβέρνηση σχέδιο για αναθεώρηση θα περιληφθεί ειδική διάταξη που προβλέπει σε συνταγματικό επίπεδο τη δυνατότητα και το πότε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα έχει την αρμοδιότητα σύγκλησης του Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών.

Μέχρι τώρα η προεδρική αυτή δυνατότητα είναι σε νόμο και σε κάθε περίπτωση κρίνεται ότι πρέπει να μπει και στο Σύνταγμα, ορίζοντας πλέον συγκεκριμένα τις προϋποθέσεις άσκησής της σε ό,τι αφορά ποικίλα θέματα που μπορεί να προκύπτουν σχετικά με κρίσιμα ζητήματα της πολιτικής ζωής, όπου οι πολιτικές συγκλίσεις και οι συναινέσεις κρίνονται απαραίτητες.

Ωστόσο, για την παροχή και άλλων αρμοδιοτήτων στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας το σχέδιο της κυβέρνησης δεν φαίνεται να περιλαμβάνει κάτι περισσότερο, εκτός κι αν τεθεί και ο Πρόεδρος, κάτι που συζητείται, ως πολιτειακός παράγοντας στην επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης.

Σύμφωνα με το «Βήμα», στο Σύνταγμα θα μπουν γενικές διατάξεις, ενώ θα υπάρξουν και καταργήσεις άρθρων σε περισσότερες από 15 διατάξεις.

Διαβάστε επίσης:

Μητσοτάκης για συνταγματική αναθεώρηση: Τα κόμματα να προσέλθουν στον διάλογο χωρίς δογματισμούς – Μηδενική ανοχή στους διακινητές μεταναστών

Απαγόρευση των social media σε ανήλικους: Όλο το σχέδιο, τα φίλτρα και οι οδηγίες των ψυχολόγων

ΠΑΣΟΚ: Καθαρές διαχωριστικές με τη ΝΔ και συνέδριο με… αλγόριθμο