Με καθυστέρηση που παραδέχονται ακόμη και υπηρεσιακά στελέχη, το υπουργείο Οικονομικών φέρνει αλλαγές στο καθεστώς των προστίμων για εκπρόθεσμες δηλώσεις, επιχειρώντας να διορθώσει στρεβλώσεις που για χρόνια επιβάρυναν δυσανάλογα επαγγελματίες και επιχειρήσεις. Το πολυνομοσχέδιο που βρίσκεται στη Βουλή αναδιατάσσει το πλαίσιο, αλλά αφήνει ανοιχτά ερωτήματα ως προς την πρακτική εφαρμογή και την ισονομία.

Η πιο προβεβλημένη παρέμβαση αφορά τις μηδενικές και πιστωτικές δηλώσεις ΦΠΑ. Εκεί όπου μέχρι σήμερα επιβάλλονταν πρόστιμα 250 ή 500 ευρώ, πλέον το ποσό πέφτει στα 100 ευρώ, δηλαδή έως και 80% χαμηλότερα. Η ρύθμιση μάλιστα έχει αναδρομική ισχύ από τις 19 Απριλίου 2024, κάτι που οδηγεί σε ακυρώσεις ή επανυπολογισμούς πράξεων που έχουν ήδη εκδοθεί. Στην πράξη, αυτό σημαίνει νέο κύκλο διοικητικής δουλειάς για τις υπηρεσίες, αλλά και πιθανές επιστροφές ή συμψηφισμούς για όσους έχουν ήδη πληρώσει.

Το ερώτημα που τίθεται είναι γιατί η παρέμβαση έρχεται τώρα, όταν η στρέβλωση ήταν γνωστή εδώ και χρόνια. Επιχειρήσεις καλούνταν να πληρώνουν υψηλά πρόστιμα ακόμη και όταν δεν προέκυπτε φόρος, γεγονός που λειτουργούσε περισσότερο τιμωρητικά παρά εισπρακτικά. Η διόρθωση αναγνωρίζει το πρόβλημα, αλλά δεν απαντά για το κόστος που ήδη έχει επιβαρύνει την αγορά.

Παράλληλα, εισάγεται όριο «ανοχής» 100 ευρώ για δηλώσεις παρακρατούμενων φόρων. Κάτω από αυτό το ποσό δεν επιβάλλεται πρόστιμο σε περίπτωση καθυστέρησης, μια πρόβλεψη που επιχειρεί να αποσυνδέσει τις μικρές αποκλίσεις από βαριές κυρώσεις. Αντίστοιχες εξαιρέσεις επεκτείνονται σε τροποποιητικές δηλώσεις και σε περιπτώσεις όπου η επιπλέον φορολογική επιβάρυνση δεν ξεπερνά το ίδιο όριο.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ενιαία. Για δηλώσεις από τις οποίες προκύπτει φόρος προς καταβολή, τα πρόστιμα παραμένουν στα ίδια επίπεδα: 250 ευρώ για απλογραφικά βιβλία και 500 ευρώ για διπλογραφικά. Η διαφοροποίηση αυτή διατηρεί μια σαφή γραμμή ανάμεσα σε «τυπικές» και «ουσιαστικές» παραβάσεις, χωρίς όμως να λείπουν περιπτώσεις όπου το ύψος του προστίμου εξακολουθεί να θεωρείται δυσανάλογο σε σχέση με την παράβαση.

Το νέο πλαίσιο επιχειρεί επίσης να βάλει τάξη σε επιμέρους ζητήματα, όπως οι δηλώσεις στοιχείων ακινήτων. Προβλέπεται ότι όταν υποβάλλονται πολλαπλές δηλώσεις Ε9 για διαφορετικά έτη με τις ίδιες μεταβολές, επιβάλλεται ένα μόνο πρόστιμο. Πρόκειται για μια τεχνική διόρθωση που περιορίζει τη συσσώρευση κυρώσεων, χωρίς ωστόσο να αλλάζει τη βασική λογική του συστήματος.

Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για δηλώσεις που αφορούν ανηλίκους, όπου καταργούνται πλήρως τα πρόστιμα σε περίπτωση εκπρόθεσμης υποβολής. Η ρύθμιση καλύπτει τόσο δηλώσεις που υποβάλλονται στο όνομα των ανηλίκων όσο και εισοδήματα που ενσωματώνονται στις δηλώσεις των γονέων. Αν και κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, έρχεται να καλύψει ένα κενό που είχε ήδη αναδειχθεί από πλήθος περιπτώσεων στην πράξη.

Πίσω από τις επιμέρους παρεμβάσεις, το βασικό ζητούμενο παραμένει η συνοχή του συστήματος. Οι διαδοχικές αλλαγές, οι αναδρομικές ισχύες και οι εξαιρέσεις δημιουργούν ένα πλέγμα κανόνων που δεν είναι πάντα εύκολο να αποκωδικοποιηθεί, ιδιαίτερα για μικρές επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες. Ταυτόχρονα, η ανάγκη επανεξέτασης παλαιών πράξεων αυξάνει τον φόρτο για τη φορολογική διοίκηση, η οποία ήδη λειτουργεί υπό πίεση.

Το υπουργείο επιχειρεί να εμφανίσει τις ρυθμίσεις ως εξορθολογισμό. Σε ένα βαθμό, πράγματι περιορίζονται ακραίες περιπτώσεις επιβαρύνσεων. Ωστόσο, η καθυστερημένη παρέμβαση, η επιλεκτική διατήρηση υψηλών προστίμων και η πολυπλοκότητα των εξαιρέσεων δείχνουν ότι το πρόβλημα δεν αντιμετωπίζεται συνολικά. Το αποτέλεσμα είναι ένα σύστημα πιο «ελαφρύ» σε ορισμένα σημεία, αλλά όχι απαραίτητα πιο απλό ή πιο προβλέψιμο για τον φορολογούμενο.

Διαβάστε επίσης:

Πολύ μικρή η επιβάρυνση για τους τραπεζικούς ισολογισμούς

Πετρέλαιο: Ανεβαίνει ξανά η τιμή του για 2η εβδομάδα – «Πονοκέφαλος» για νέες αυξήσεις στην βενζίνη τις επόμενες ημέρες

Λίγοι φορολογούμενοι δικαιώνονται στη ΔΕΔ καθώς οι περισσότερες προσφυγές απορρίπτονται και οδηγούνται στα δικαστήρια

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.