Η ελληνική επαρχία σε νέα έκδοση

Τίτλος ταινίας: «Αρκουδότρυπα»

Σύνοψη: Δύο νεαρά κορίτσια,  η Αργυρώ και η Αννέτα, ζουν στην ελληνική επαρχία, στην Τύρνα, και ενώ αναπτύσσεται μια σχέση έντονης αγάπης μεταξύ τους, κάποια περιστατικά εμποδίζουν τη συνύπαρξή τους. Ως τη στιγμή που  εμφανίζονται εξωγενείς καταλύτες, που ενισχύουν τον δεσμό τους.

Σκηνοθεσία: Χρυσιάννα Παπαδάκη, Στέργιος Ντινόπουλος

Παίζουν: Πάμελα Οικονομάκη, Χαρά Κυριαζή

Η ίδια η πολλαπλά βραβευμένη ταινία «Αρκουδότρυπα» συστήνεται κάπως σαν νέα άποψη στο βουκολικό ρομάντζο -έτσι αυτοπροσδιορίζεται – κάτι που δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις στον θεατή. Σ’ ένα βουκολικό ρομάντζο, όπως είναι φυσικό, το αυθεντικά πρωταγωνιστικό ρόλο κρατάει η ελληνική επαρχία. Δεν γνωρίζω ακριβώς αν είναι η «Μαρία Πενταγιώτισσα» η «Αστέρω» ή η «Γκόλφω» που εξυπονοούνται  με τη σκηνοθετική αναφορά στο είδος. Μια σχετική ανανέωση δύσκολα  θα ήταν εφικτή, μόνον και μόνον από τον εμπλουτισμό μιας ερωτικής ιστορίας, στο χωριό Τύρνα, με χιούμορ και με αλλαγή της ταυτότητας φύλου των ερωτευμένων, σε δύο γυναίκες, κάτι αδύνατον για τα χρόνια εκείνα. Δίπλα στη μεγαλοστομία του «ανανεωμένου βουκολικού ρομάντζου», βρίσκει κάποιος στοιχεία που θα μπορούσαν να έχουν ενδιαφέρον, με πρώτη και καλύτερη τη χρήση της δημοτικής μουσικής, κάποτε ακόμη και με τζαζ διάθεση.

Πραγματικά, στην ταινία του σκηνοθετικού δίδυμου Παπαδάκη-Ντινόπουλου το πλέον ξεχωριστό στοιχείο είναι η μουσική, αρμονικό ζευγάρι με τη φύση η οποία περιβάλλει τις δύο ηρωίδες. Ερωτευμένες μεταξύ τους, αγωνίζονται να ξεφύγουν από τις απαιτήσεις της επαρχίας, με όλα τα εμπόδια που συναντούν μπροστά τους. Η εγκυμοσύνη της μιας, η πρόσκαιρη φυγή της, οι συγκρούσεις μεταξύ τους και με το ανθρώπινο περιβάλλον, η άγκυρα του τόπου και το ταξίδι των επιλογών. Τίποτα δεν είναι όπως θα το αντιλαμβανόταν μια μέση συνείδηση, αλλά το σινεμά έχει το δικαίωμα να επιλέγει τον τόπο του και να τον διαμορφώνει κατά το δοκούν. Έτσι, ο θεατής διατηρεί το δικαίωμα να δεχτεί και να γοητευτεί από αυτήν την «μεταμοντέρνα» σκηνοθετική αντίληψη της επαρχίας ή να θεωρήσει ότι πρόκειται για μια άτοπη απόπειρα ανανέωσης των κλασικών στοιχείων ενός χώρου. Μια άσκηση υποκρισίας (στα όρια του «δήθεν») και υποκριτικής. Διότι είναι δύσκολο να δεχτούμε ότι η Αργυρώ και η Αννέτα, οι δύο πρωταγωνίστριες, ερμηνεύουν τους ρόλους τους, καταμεσής του ελληνικού χωριού, με τέτοιον «εξαρχειώτικο» τρόπο. Ή πρόκειται για μια άκαιρη πρωτοτυπία ή για μια ερμηνευτική αδυναμία.

Ανάμεσα στα ευπρόσδεκτα στοιχεία πρωτοτυπίας του φιλμ, προσμετράται σίγουρα  το παιχνίδι των προσώπων και των σωμάτων με τη φύση, η οποία προσδίδει διαφορετική τονικότητα στην αφήγηση. Από την ωραία σκηνή του κοινού μπάνιου στα νερά μιας βάθρας, ως τις πρωτότυπες σκηνές road movie, στο πλαίσιο του δίπολου φυγή-αναζήτηση, η φύση αφήνει τα ίχνη της. Όχι απλά ως ένα σκηνικό, αλλά ως λειτουργική συμμετοχή στην κεντρική ιστορία. Το μπάνιο, σύμβολο αναβάπτισης, απελευθέρωσης, το νερό-μήτρα της γέννησης.

Μάλιστα, ακόμη πιο ενδιαφέρουσα γίνεται η καταγραφή της φύσης, όταν προσφέρει συνδέσεις με μια μεταφυσική διάσταση του έργου, φτάνοντας ακόμη και στα παγανιστικά στοιχεία, όπως αυτά κατοικούν στην παράδοση και στα σπλάχνα της επαρχίας. Κορυφαία σχετική αναφορά, η ίδια η «Αρκουδότρυπα», το μυστήριο που κουβαλάει, αλλά και η ευθεία αναλογία της, μορφολογικά, με το θηλυκό γεννητικό όργανο. Αποτελεί σίγουρα το καλύτερο οπτικό εύρημα της ταινίας και γύρω του κτίζει η φαντασία αυτήν την τόσο παλιά παράδοση της προσπάθειας του ανθρώπου να συνδέσει τα ανερμήνευτα με τα…υπερφυσικά.

Όταν οι άνθρωποι μπαίνουν στον χορό -κυριολεκτικά- τότε τα πράγματα δυσκολεύουν. Άλλες φορές αδυνατούν να βρουν τα βήματά τους στην εξέλιξη, κάπως σαν αμήχανες φιγούρες, άλλες πάλι ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της «αναπαλαίωσης» των ρόλων: περσόνες που έρχονται από μακριά και πατούν στέρεα στο σήμερα (όπως η μάνα) και άλλες – κυρίως των νέων ανθρώπων- που αδυνατούν να πραγματοποιήσουν αυτήν την χρονική και χωρική υπέρβαση. Μοιάζουν παιδιά της πόλης, που δεν βρίσκουν ρόλο στην ελληνική επαρχία. Άστοχες και άχρηστες ανάσες στον λόγο τους και σκηνοθετικά κενά, που περισσότερο από στιλάτα, φαντάζουν σαν αδυναμία. Μπορεί όλα να τακτοποιούνται τελικά, ώστε να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις ενός βουκολικού ρομάντζου, εκείνο που μένει όμως στη μνήμη είναι η σκηνή του γλεντιού στο χωριό, το γεμάτο πίκρα και παράπονο, όπως τα ηπειρώτικα μοιρολόγια. Όπου οι ηρωίδες ακολούθησαν τα βήματα της μουσικής, δεν βγήκαν χαμένες. Στις σιωπές είναι που σκόνταφταν.

Αξιολόγηση: **

Διαβάστε επίσης:

«Του Αγοριού Απέναντι»: Ένα μιούζικαλ των Ρέππα – Παπαθανασίου με τις μεγαλύτερες επιτυχίες του Μίμη Πλέσσα

Το ΕΜΣΤ αποχαιρετά την Ιδρυτική του Διευθύντρια Άννα Καφέτση

«Όχι Άλλο Κάρβουνο» των Μιχάλη Ρέππα & Θανάση Παπαθανασίου – Περιοδεία σε όλη την Ελλάδα

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.