ΠΑΣΟΚ: Ποιοι θέλουν «swing» με ΝΔ και ανατροπή του συνεδριακού «όχι» – Τα 2 σενάρια, η τρίτη θέση, ο Μητσοτάκης και ο Σαμαράς

Στη Χαριλάου Τρικούπη η επίσημη γραμμή είναι καθαρή: καμία συγκυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ με τη ΝΔ. Ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει χαρακτηρίσει «εκτός πραγματικότητας» τα σχετικά σενάρια, ενώ το συνέδριο του κόμματος υιοθέτησε – ομόφωνα παρακαλώ και μόλις πριν 4 μήνες – το πολιτικό «όχι». Αλλά σε αυτό δεν συμφωνούν όλοι στο ΠΑΣΟΚ. Εξ ου και οι διαρροές που εμφανίζουν στελέχη έτοιμα να θέσουν θέμα αναθεώρησης της τελευταίας συνεδριακής απόφασης, ώστε το κόμμα να ξαναδεί από το «μηδέν» τις συνεργασίες μετά τις εκλογές – να έχει την ευχέρεια να συνεργαστεί και με τη ΝΔ δηλαδή πρακτικά. 

Κι αυτό με το πρόσχημα της… «κάλπης», κατ’ εφαρμογή της μιτερανικής ρήσης – που αρέσει στην Άννα Διαμαντοπούλου – ότι πριν τις εκλογές και μετά τις εκλογές, μεσολαβούν οι… εκλογές.

Και πίσω από τις υπόγειες αυτές διεργασίες – είτε περιλαμβάνουν «απαγορευμένα» γεύματα, είτε απλά νεότευκτες εσωκομματικές συμμαχίες –  διακρίνονται δύο δεξιόστροφες στρατηγικές, οι οποίες… φιλοδοξούν να λειτουργήσουν ως… δυνητικές προοπτικές εάν το ΠΑΣΟΚ τερματίσει τρίτο και η χώρα βρεθεί χωρίς αυτοδύναμη κυβέρνηση.

Το κλειδί είναι και αριθμητικό. Στις τελευταίες μετρήσεις, πριν τη δημοσκοπική  παύση του καλοκαιριού- η ΝΔ εμφανίζεται μετά βίας κοντά στο 30% και το ΠΑΣΟΚ γύρω στο 10%-11%, στην τρίτη θέση – με την ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα να κλειδώνει σχεδόν τη δεύτερη θέση. ΝΔ και ΠΑΣΟΚ μοιάζουν εκτός κεντρικού τους στόχου: Η πρώτη μακριά από την αυτοδυναμία, το δεύτερο μακριά από τη αξιωματική αντιπολίτευση.

Έχει καταστεί σχεδόν αδιαμφισβήτητο ότι εάν το Κίνημα κατακτήσει τη δεύτερη θέση, η συνεργασία με τη ΝΔ γίνεται σχεδόν απαγορευτική: Θα παρέδιδε αμέσως σε άλλον την ηγεσία της αντιπολίτευσης και θα ακύρωνε το αφήγημα της πολιτικής αλλαγής, καταστρέφοντας και την όποια δυναμική να διεκδικήσει αργότερα την εκλογική νίκη ως η πιο ισχυρή εναλλακτική.

Εάν, όμως, μείνει τρίτο, η γοητεία της συγκυβέρνησης μεγαλώνει για ένα τμήμα του ΠΑΣΟΚ, που μάλιστα δεν κρύβει την αδημονία του για μία τέτοια ευκαιρία – η κυρία Διαμαντοπούλου σχεδόν το έχει «σερβίρει» ανοιχτά. Τα υπουργεία, η συμμετοχή στις αποφάσεις και η επιστροφή στο κέντρο του συστήματος μπορεί να παρουσιαστούν ως «ευθύνη», παρότι θα πρόκειται πρωτίστως για παραδοχή στρατηγικής ήττας και παράδοση στις ορέξεις της ΝΔ.

Όμως η κυρία Διαμαντοπούλου αφενός δεν έχει την πολυτέλεια του χρόνου για «μελλοντικές» νίκες και αφετέρου εκμεταλλεύεται την απροθυμία ή αντικειμενική δυσκολία (λόγω και της «μεσσιανικής» λογικής του Αλέξη Τσίπρα) της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ να κοιτάξει προς τα αριστερά. Και πλασάρει το συνοικέσιο με τη ΝΔ ως ρεαλιστική και ενδεδειγμένη στρατηγική, ενώ πρόκειται στην πραγματικότητα για «μήλο» με τη βιβλική ή τη μυθοπλαστική έννοια. 

Σενάριο πρώτο: Κυβέρνηση με Μητσοτάκη και ευρωπαϊκό περιτύλιγμα

Ωστόσο, ακόμα και με τα διλήμματα της ακυβερνησίας να είναι πιεστικά, το ΠΑΣΟΚ δεν έχει εύκολη απάντηση τη συνεργασία. Η απάντηση μάλιστα θα κριθεί και από τη θέση του Κυριάκου Μητσοτάκη στο σκηνικό της επόμενες ημέρας. Και δω είναι που κυκλοφορούν δύο σενάρια.

Το πρώτο είναι με τον νυν πρωθυπουργό στον κεντρικό ρόλο: Εάν δηλαδή η ΝΔ καταγράψει ποσοστό πάνω από τη ζώνη του 30%-32%, είτε στην πρώτη, είτε σε δεύτερη κάλπη. Το ποσοστό αυτό δεν χαρίζει αυτοδυναμία, προσφέρει όμως στον Κυριάκο Μητσοτάκη το επιχείρημα ότι παραμένει ο αδιαμφισβήτητος νικητής και ότι κανένας τρίτος δεν νομιμοποιείται να ζητήσει την αποχώρησή του. Ο ίδιος έχει ήδη θέσει δημοσίως το δίλημμα: οι πολίτες επιλέγουν και πρωθυπουργό, όχι μόνο κόμμα. Σε συνέντευξή του, μάλιστα, κλήθηκε να απαντήσει ακριβώς στο ενδεχόμενο ενός 30%-32% και εταίρου που θα απαιτούσε άλλον πρωθυπουργό.

Εδώ πιθανόν επιστρατεύεται και η ελληνική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, από τον Ιούλιο έως τον Δεκέμβριο του 2027. Καθώς ο Μητσοτάκης τοποθετεί τις εκλογές την άνοιξη του 2027, η χρονική πίεση θα μπορούσε να μετατραπεί σε πολιτικό όπλο: «Η χώρα δεν μπορεί να μπει ακέφαλη στην ευρωπαϊκή προεδρία».

Έτσι, μια συμφωνία ΝΔ-ΠΑΣΟΚ θα βαφτιζόταν κυβέρνηση σταθερότητας ή «ειδικού σκοπού», με περιορισμένο ορίζοντα και ευρωπαϊκή αποστολή. Η προεδρία, βεβαίως, δεν επιβάλλει συνταγματικά συγκυβέρνηση, αλλά προσφέρει το κατάλληλο περιτύλιγμα για μια υποχώρηση που διαφορετικά θα ήταν δύσκολο να εξηγηθεί στη βάση του ΠΑΣΟΚ.

Το τίμημα ασφαλώς θα ήταν βαρύ – τουλάχιστον στα μάτια του προοδευτικού κόσμου και όχι σε εκείνα ενός στελεχιακού δυναμικού που κυνηγά ρόλους, καριέρες και ντιλ. Ένα κόμμα που κατηγορεί το «σύστημα Μητσοτάκη» για θεσμική εκτροπή, υποκλοπές και αδιαφάνεια θα έπρεπε ξαφνικά να το στηρίξει στο όνομα της ομαλότητας. Και η μνήμη της συγκυβέρνησης 2012-2015 παραμένει δηλητηριώδης: το ΠΑΣΟΚ γνωρίζει ότι όταν γίνεται συμπλήρωμα της ΝΔ, ο μεγαλύτερος εταίρος εισπράττει τη σταθερότητα και ο μικρότερος πληρώνει τον λογαριασμό. Ωστόσο κάποιοι και κάποιες είναι σε πλήρη ετοιμότητα να συζητήσουν ακόμα κι αυτό, παρά τη σθεναρή άρνηση μέχρι τώρα του Νίκου Ανδρουλάκη. Δεν αποκλείεται μάλιστα αυτό να είναι και το επόμενο πεδίο εσωκομματικής σύγκρουσης ανάμεσα στον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ και την φανατική δεξιά πτέρυγα του κόμματος.

Σενάριο δεύτερο: ΝΔ χωρίς Μητσοτάκη, με καταλύτη τον Σαμαρά

Η δεύτερη διαδρομή είναι πιο σύνθετη, αλλά πολιτικά ευκολότερη να «πουληθεί» στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ. Η συνεργασία δεν αποκλείει τη ΝΔ ως κόμμα, αλλά αποκλείει τον Μητσοτάκη ως πρωθυπουργό. Εάν η ΝΔ κινηθεί αισθητά χαμηλότερα, εάν αποτύχει και δεύτερη εκλογική απόπειρα ή εάν η κοινοβουλευτική αριθμητική απαιτήσει ευρύτερη πλειοψηφία, θα μπορούσε να αναζητηθεί άλλο πρόσωπο: κορυφαίο στέλεχος της ΝΔ ή προσωπικότητα ευρύτερης αποδοχής. Ήδη το ενδεχόμενο μιας κυβέρνησης της ΝΔ χωρίς τον Μητσοτάκη έχει αρχίσει να εμφανίζεται στη δημόσια συζήτηση.

Εδώ εισέρχεται ο Αντώνης Σαμαράς, όχι ως υποψήφιος πρωθυπουργός αλλά ως ρυθμιστής. Η σκληρή σύγκρουσή του με τον Μητσοτάκη, κυρίως για τα εθνικά και τη λειτουργία των θεσμών, τον καθιστά πιθανή γέφυρα ανάμεσα σε δυσαρεστημένους νεοδημοκράτες και σε στελέχη του ΠΑΣΟΚ που θα ήθελαν αλλαγή κυβέρνησης χωρίς νέα προσφυγή στις κάλπες, αλλά και χωρίς τον νυν πρωθυπουργό και πρόεδρο της ΝΔ. Οι θετικές νύξεις του για επιμέρους στάσεις του ΠΑΣΟΚ στα εθνικά μπορούν να αξιοποιηθούν ως πολιτικό σινιάλο – να και όχι ακόμα ως απόδειξη προγραμματικής σύγκλισης. Οι αφετηρίες τους παραμένουν διαφορετικές.

Σε αυτό το σχήμα, η Χαριλάου Τρικούπη θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι πέτυχε τον βασικό στόχο: «έφυγε ο Μητσοτάκης». Πρόκειται όμως για πολιτικό λεκτικό ξέπλυμα. Διότι θα συγκυβερνούσε με τον κορμό της ΝΔ, ενδεχομένως και με μια σαμαρική δύναμη δεξιότερα της σημερινής κυβέρνησης, έχοντας αλλάξει μόνο το πρόσωπο στην κορυφή.

Αυτή είναι τελικά η παγίδα. Η δεύτερη θέση προσφέρει στο ΠΑΣΟΚ προοπτική εξουσίας ως αυτόνομο πόλο, όμως η τρίτη το μετατρέπει – όπως δείχνουν και οι  επιδιώξεις της δεξιάς του πτέρυγας – σε διαθέσιμο κυβερνητικό συμπλήρωμα.

Η γοητεία της συγκυβέρνησης είναι πραγματική, επειδή η εξουσία λειτουργεί ως ισχυρό αναισθητικό μετά από μια εκλογική αποτυχία. Αλλά και στις δύο εκδοχές το ερώτημα θα παραμένει αμείλικτο: Θέλει το ΠΑΣΟΚ να ξαναγίνει κυβέρνηση σε μία πραγματικά προοδευτική προοπτική, αυτόνομα ή και ως μέρος της κεντροαριστεράς ή υποκύπτει στον πειρασμό της «γρήγορης» και «εύκολης» εξουσίας, αποδεχόμενο να γίνει απλώς η εφεδρεία και το πολιτικό υποπόδιο της ΝΔ;

Διαβάστε επίσης:

Κυριάκος Μητσοτάκης: Εθνική επιτυχία η πρόωρη αποπληρωμή του χρέους – Λιγότερες επιβαρύνσεις για τους πολίτες και κυρίως τους νέους

Μαρία Καρυστιανού για τις αποχωρήσεις από την Ελπίδα: Απομακρύναμε τα βαρίδια

Κυπριακά ΜΜΕ: Χριστοδουλίδης, Μητσοτάκης και Μακρόν ξεκινούν τις εργασίες για το καλώδιο, με navtex και γαλλικά πλοία για έρευνα

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.