24/09/2018 07:59:39
16.9.2015 / ΤΟ ΠΟΝΤΙΚΙ
Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ, τεύχος 1881 στις 10-09-2015

Η Ελλάδα του χτες στο σήμερα...

Η Ελλάδα του χτες στο σήμερα... - Media
 
«Γράμματα στη Γερμανία», μια ποιητική αλληγορία στις φετινές Νύχτες Πρεμιέρας διά χειρός Αντώνη Μποσκοΐτη 
 
Στο φετινό Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας , Νύχτες Πρεμιέρας, που πήρε μια μικρή παράταση λόγω εκλογών (θα διεξαχθεί από τις 23 Σεπτεμβρίου έως τις 4 Οκτωβρίου), μία ελληνική ταινία που αναμένεται με ζωηρό ενδιαφέρον είναι τα μικρού μήκους «Γράμματα στη Γερμανία» του Αντώνη Μποσκοΐτη, που θα προβληθεί στις 2 Οκτωβρίου στο «Ιντεάλ», στις 5 το απόγευμα,
 
Το σενάριο. Βασισμένο σε διήγημα της συγγραφέως Τούλας Μπούτου από τη βραβευμένη συλλογή «Το ρετιρέ» (εκδόσεις Θουκυδίδης, 1987), ήταν αυτό που ώθησε τον διακεκριμένο ντοκιμαντερίστα να στραφεί στη μικρού μήκους μυθοπλασία. Ένα στόρι εξαιρετικά επίκαιρο, προφητικό σχεδόν, για τη σημερινή κατάσταση που βιώνει η Ελλάδα ολόκληρη με τονισμένα τα στοιχεία της μετανάστευσης και της απώλειας. Ένας νεαρός φεύγει μετανάστης στη Γερμανία, αφήνοντας πίσω τον γέρο πατέρα του και την κοπέλα του. Όταν ο ταχυδρόμος λίγο καιρό μετά θα παραδώσει ένα δέμα στον πατέρα, η προσωπική του τραγωδία θα ξεκινήσει. Στο τέλος, πατέρας και γιος θα χαθούν οριστικά ενωμένοι στο βαλς του θανάτου υπό τους ήχους της Ελένης Καραΐνδρου σε μία υπέροχη ποιητική σκηνή. 
 
Η προσέγγιση. Τα «Γράμματα στη Γερμανία» δεν είναι ακόμη μία μικρού μήκους ελληνική ταινία. Τα στατικά κάδρα με την ασπρόμαυρη φωτογραφία του Δημήτρη Θεοδωρόπουλου, αλλά κυρίως η σκηνοθετική άποψη του Μποσκοΐτη να μην υπάρχει κανένας διάλογος μεταξύ των χαρακτήρων, συστήνουν μία παράδοξα όμορφη και γλυκιά ποιητική αλληγορία, η οποία παραπέμπει στο «The Artist» και στο σινεμά του Θόδωρου Αγγελόπουλου. 
 
Ο πρωταγωνιστής. Είναι ένας βετεράνος ηθοποιός, ο Μανώλης Δεστούνης, εμφανώς αδικημένος από τον χώρο που υπηρετεί εδώ και 55 χρόνια. Οι περισσότεροι τον θυμούνται από δεύτερους ρόλους σε κωμωδίες του παλιού κινηματογράφου, ελάχιστοι όμως γνωρίζουν πως στην ξένη παραγωγή «Βασιλιάς Οιδίποδας» (1968) του Φίλιπ Σαβίλ έπαιξε δίπλα στον Όρσον Ουέλς και τον Ντόναλντ Σάδερλαντ. Ήταν πρόκληση και για τους υπόλοιπους ηθοποιούς να παίξουν δίχως ατάκες, παρά μόνο με τα πρόσωπα και την κίνησή τους. 
 
Οι ηθοποιοί. Η συγκεκριμένη ερμηνευτική ιδιαιτερότητα του πρωταγωνιστή μάλιστα ώθησε τη Λίλα Μπακλέση να αποδεχτεί τον ρόλο της νεαρής νύφης του Δεστούνη, καταθέτοντας ένα από τα πιο μελαγχολικά γυναικεία βλέμματα που είδαμε στη μεγάλη οθόνη. Τον ρόλο του γιου κρατάει ο Απόλλων Μπόλλας, ενώ στον σύντομο ρόλο του ταχυδρόμου εμφανίζεται ο καλός τραγουδιστής Παντελής Θεοχαρίδης. 
 
Τα γυρίσματα. Ένα άλλο ατού της ταινίας είναι τα γυρίσματα στο εξωτερικό. Τον περασμένο Μάιο ο σκηνοθέτης Αντώνης Μποσκοΐτης μαζί με τον οπερατέρ Δημήτρη Θεοδωρόπουλο και τους ηθοποιούς Μανώλη Δεστούνη, Απόλλωνα Μπόλλα ταξίδεψαν μέχρι το Λουξεμβούργο, προκειμένου να γυριστούν οι σκηνές της Γερμανίας. Εκεί τους βοήθησαν τα μέλη της δραστήριας Ελληνικής Κινηματογραφικής Λέσχης Λουξεμβούργου, παρέχοντάς τους φιλοξενία, αλλά και έχοντας κάνει όλη την απαραίτητη προεργασία. Σε ένα παλιό μπαρ, που έπρεπε να γυριστεί μία σκηνή, ο Φλαμανδός ιδιοκτήτης του ήταν σαφής: «Λεφτά από Έλληνες αυτή την εποχή, και μάλιστα καλλιτέχνες, δεν θα έπαιρνα ποτέ». Εκεί, στο Λουξεμβούργο, μέσα σε ένα παλιό γοτθικό νεκροταφείο γυρίστηκε η τελευταία σεκάνς του φιλμ. Το σπάνιο ντεκόρ, το υγρό κλίμα, τα ρούχα των δύο ηθοποιών οδήγησαν τον σκηνοθέτη να τους βάλει να χορέψουν βαλς, σε μία σκηνή που δεν υπήρχε στο σενάριο. Την ίδια ώρα ο καθολικός ιερέας, νέος στην ηλικία, έμπαινε με το αυτοκίνητό του για να λειτουργήσει στον ναό του νεκροταφείου. Σταμάτησε όμως για να παρακολουθήσει το γύρισμα της σκηνής. Όταν τον πλησίασαν για να τον... ηρεμήσουν από το θέαμα δύο αντρών να χορεύουν βαλς ανάμεσα στους πέτρινους τάφους, ήταν κι εκείνος σαφής: «Συνεχίστε ελεύθερα, είναι τόσο όμορφο αυτό που βλέπω»! 
 
Το δυνατό χαρτί. Η πιο απρόσμενη όμως έκπληξη γι’ αυτή τη μικρού μήκους ταινία είναι ότι το σάουντρακ υπογράφει η σπουδαία Ελένη Καραΐνδρου. Όταν ο Μποσκοΐτης της παρέδωσε το σενάριο της Μπούτου δεν φανταζόταν πως η Καραΐνδρου θα αποδεχόταν την πρότασή του. Λίγες εβδομάδες μετά, του τηλεφώνησε, συναντήθηκαν και είδε πως πάνω στο σενάριο υπήρχαν γραμμένες σημειώσεις της: Α σκηνή = θέμα για κλαρινέτο, Β σκηνή = θέμα για φλάουτο κ.ο.κ. Τελικά η ταινία «ενδύθηκε» δέκα μικρά μουσικά θέματα της Καραΐνδρου όλο λυρισμό και ευαισθησία με τη σύμπραξη των κορυφαίων μουσικών της. 
 
Η παρέα. Για τον σκηνοθέτη τα «Γράμματα στη Γερμανία» σηματοδοτούν την επιστροφή του στη μικρού μήκους ταινία και τον πειραματισμό του με τη μυθοπλασία, έχοντας στις αποσκευές του τη δημιουργία των βραβευμένων ντοκιμαντέρ για τη Φλέρυ Νταντωνάκη, τον Νίκο Κούνδουρο, το ελληνικό ροκ και την Κατερίνα Γώγου. Για την Τούλα Μπούτου, που εκτός από συγγραφέας υπήρξε η πρώτη ιατρός αναισθησιολόγος στην Ελλάδα, η ταινία αυτή είναι η πρώτη μεταφορά έργου της στον κινηματογράφο. Και για τον Μανώλη Δεστούνη είναι επίσης η πρώτη φορά που γίνεται πρωταγωνιστής στα 79 του χρόνια. Τα υγρά του μάτια στη μεγάλη οθόνη λένε πολλά! Τα «Γράμματα στη Γερμανία» ξεκινούν το ταξίδι τους στα φεστιβάλ του εξωτερικού με πρώτο σταθμό τις Νύχτες Πρεμιέρας της Αθήνας στο επίσημο διαγωνιστικό τμήμα. 
 
«Χάθηκε ο χρόνος»
 
«Ήταν μεγάλη η εμπειρία της κατασκευής αυτής της ταινίας, όπως και των γυρισμάτων στο εξωτερικό», λέει ο Αντώνης Μποσκοΐτης. «Κυρίως το ότι στην ουσία γυρίσαμε μία βουβή ταινία, κάτι που σε κάνει να χάνεις την αίσθηση του φιλμικού χρόνου εν ώρα γυρίσματος. Πριν μπούμε στο μοντάζ, λέγαμε πως δεν θα έχουμε πάνω από 7 λεπτά ωφέλιμου υλικού. Τελικά η ταινία βγήκε όπως τη σχεδιάζαμε, στα 14 λεπτά, ενώ υπήρξαν και πλάνα που έμειναν εκτός. Τόσο οι ηθοποιοί, ο Δεστούνης, η Μπακλέση και ο Μπόλλας, όσο και ο διευθυντής φωτογραφίας, ο Δημήτρης Θεοδωρόπουλος, έδωσαν τα πάντα και τους είμαι ευγνώμων».
 
Αντιγόνη Βαντίκη

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.