26/08/2019 07:03:22
6.8.2019 / ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΙΜΟΝΟΣ
Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ, τεύχος 2084 στις 1-8-2019

Facebook: Η δημοκρατία δεν προστατεύεται με πρόστιμα

Facebook: Η δημοκρατία δεν προστατεύεται με πρόστιμα - Media

 

Δεν υπάρχει τίποτα που είναι μόνο καλό ή μόνο αρνητικό. Είναι ίσως απολύτως συμβατό με τον άνθρωπο κάθετι που δημιουργεί να έχει και φωτεινή και σκοτεινή πλευρά. Με την ίδια λογική, και το κυρίαρχο οικονομικό σύστημα – αλλά και αυτό που έχασε ως αποτέλεσμα ιστορικής φθοράς –, ο καπιταλισμός, ή αυτό που λένε «η οικονομία της αγοράς», στην προσπάθειά του να διαιωνίσει τον λόγο ύπαρξής του – την απληστία – δεν καταφέρνει να δει ότι συνηγορεί, με τις επιλογές των ιθυνόντων που το στηρίζουν, στην απόλυτη απαξία. 
Όπως η έννοια της φιλανθρωπίας αποτελεί τον ευκολότερο τρόπο για διαιώνιση της αδικίας, έτσι και η επιβολή προστίμων από τα κράτη προς τις εταιρείες είναι  μια ακόμα επιβεβαίωση πως τα πρόστιμα αυτά δεν έχουν ως στόχο την προστασία της δημοκρατίας αλλά της οικονομίας. Το πρόστιμο - μαμούθ στο Facebook, που έχει συνεισφέρει στην απόλυτη «γονιδιακή αλλοίωση της δημοκρατίας» στη Δύση, δεν είναι τίποτα περισσότερο από την απλή λογική ότι κάθε έγκλημα – και σε πολλές περιπτώσεις και η ανθρώπινη ζωή – έχει απλώς μια ονομαστική αξία που λειτουργεί αθωωτικά. Και η προστασία των θεσμών, και η διαιώνιση της πρόθεσης να θυσιαστούν όλα στον βωμό του κέρδους, πώς αντιμετωπίζονται;

Έσφαλα, να πληρώσω…
Φημολογούνταν και τελικά επιβεβαιώθηκε. Η εταιρεία του Ζούκερμπεργκ, το Facebook, θα καταβάλει πρόστιμο-ρεκόρ, ύψους 5 δισ. δολαρίων, για τον διακανονισμό κυβερνητικής έρευνας αναφορικά με την πρακτική του για τα προσωπικά δεδομένα. Παράλληλα, ο κολοσσός των μέσων κοινωνικής δικτύωσης θα αναδιαρθρώσει την προσέγγισή του στα ζητήματα ιδιωτικότητας, όπως ανακοίνωσε η αμερικανική ομοσπονδιακή επιτροπή Εμπορίου (FTC).
H FTC, με τρεις ψήφους υπέρ και δύο κατά, τάχθηκε υπέρ της υιοθέτησης του διακανονισμού, για τον οποίο απαιτείται δικαστική έγκριση, παρόλο που οι Δημοκρατικοί υποστήριξαν ότι ο διακανονισμός δεν ήταν ευρύς και δεν επέβαλε ένα αρκετά υψηλό πρόστιμο.
Το κλειδί βρίσκεται στις λέξεις «διακανονισμός» και στην οριακή πλειοψηφία «3-2». «Παρά τις επανειλημμένες δεσμεύσεις στα δισεκατομμύρια χρηστών της σε όλο τον κόσμο ότι θα μπορούσαν να ελέγχουν το πώς μοιράζονται οι προσωπικές τους πληροφορίες, το Facebook υπονόμευσε τις επιλογές των καταναλωτών», ανέφερε σε ανακοίνωση ο πρόεδρος της FTC και Ρεπουμπλικάνος Τζο Σίμονς.

«Ασυλία το πρόστιμο»
Σε μια ακριβώς διαφορετική προσέγγιση ο Δημοκρατικός και μέλος της επιτροπής Ρόχιτ Τσόπρα, που δήλωσε ότι το πρόστιμο δίνει ασυλία στα υψηλόβαθμα στελέχη του Facebook και «κανέναν πραγματικό περιορισμό στο επιχειρηματικό μοντέλο του Facebook» ενώ «δεν λύνει τα βασικά προβλήματα που οδήγησαν σε αυτές τις παραβιάσεις». Σύμφωνα με την FTC, η πολιτική του Facebook για τα προσωπικά δεδομένα εξαπάτησε «δεκάδες εκατομμύρια» ανθρώπους που χρησιμοποίησαν το εργαλείο αναγνώρισης προσώπου του Facebook και επίσης παραβίασε τους κανόνες ενάντια στις πρακτικές εξαπάτησης, όταν δεν αποκάλυψε ότι οι αριθμοί τηλεφώνου που είχε συγκεντρώσει για την ενεργοποίηση ενός μηχανισμού ασφαλείας θα χρησιμοποιούνταν για διαφημιστικούς λόγους.

Τι προβλέπει o διακανονισμός
Βάσει του διακανονισμού, το συμβούλιο του Facebook, εκτός από το πρόστιμο – που είναι το 1/3 των κερδών του 2018 – θα συστήσει και μια ανεξάρτητη επιτροπή προσωπικών δεδομένων που θα αφαιρεί τον «απεριόριστο έλεγχο από τον διευθύνοντα σύμβουλο του Facebook Μαρκ Ζούκερμπεργκ αναφορικά με τις αποφάσεις που επηρεάζουν την ιδιωτική ζωή των χρηστών».
Ο Τσόπρα καθώς και η – επίσης Δημοκρατική και μέλος της επιτροπής – Ρεμπέκα Σλότερ, που ήταν κατά του διακανονισμού, δήλωσαν ότι το πρόστιμο των 5 δισ. δολαρίων ίσως είναι χαμηλότερο από τα κέρδη που άντλησε το Facebook παραβιάζοντας τα προσωπικά δεδομένων των χρηστών, το οποίο έχει και οικονομική αλλά κυρίως πολιτικά οφέλη με ανυπολόγιστο κόστος για τους δημοκρατικούς θεσμούς σε ΗΠΑ και παγκοσμίως. 
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι όταν ξέσπασε το σκάνδαλο της Cambridge Analytica, στις 26 Ιουλίου 2018, η εταιρεία έχασε περισσότερα από 109 δισ. δολάρια μετά την ξαφνική κατάρρευση της μετοχής της κατά 18%. Από τα 109 δισ., τα 14,5 δισ. αντλήθηκαν από την προσωπική περιουσία του Μαρκ Ζούκερμπεργκ.

Το colpo grosso 
Η Cambridge Analytica συνεργάστηκε με την Global Science Research (GSR), η οποία έστησε ένα κουίζ με ονομασία «thisiyourdigitallife» και το διαφήμισε ως «κοινωνικό πείραμα που χρησιμοποιούν ψυχολόγοι». Περίπου 270.000 χρήστες ασχολήθηκαν με την εφαρμογή-κουίζ, η οποία έδωσε άμεσα πρόσβαση στην Cambridge Analytica σε πληροφορίες που αφορούσαν τον τόπο κατοικίας, τις λίστες με τους φίλους τους και τα likes που έχουν κάνει. Η όλη λογική συνιστά τεράστια παραβίαση των κανόνων που έχει θέσει το Facebook για τους developers. Οι χρήστες νόμιζαν ότι απλώς έπαιρναν μέρος σε ένα κουίζ και χωρίς να το γνωρίζουν έδιναν πρόσβαση σε όλα αυτά τα δεδομένα που χρησιμοποιήθηκαν για πολιτικούς σκοπούς.

«Μάτι» σε 50 εκατ. λογαριασμούς 
Από τις λίστες των φίλων αυτών των 270.000 χρηστών, υπήρξε μια αύξηση με γεωμετρική πρόοδο στα δεδομένα που έφτασαν στα χέρια της Cambridge Analytica που έφτασε στα 50.000.000 λογαριασμούς. Αν τώρα, ενώσουμε τα σημεία του puzzle υπάρχει η εξής πορεία:
- Ρωσικά συμφέροντα σχεδίασαν έναν ψηφιακό δούρειο ίππο.
- Μια εταιρεία που χρηματοδοτήθηκε από το βαθύ κράτος της alt right, η Cambridge Analytica, συγκέντρωσε τα στοιχεία και τα πούλησε στην καμπάνια Trump.
- O δούρειος ίππος αυτός αποτέλεσε το απόλυτο εργαλείο παραπληροφόρησης, που ωφέλησε τον υποψήφιο που αγόρασε – και άρα είχε πρόσβαση στα στοιχεία χρηστών, εν αγνοία τους.
Και εδώ γεννάται το κρίσιμο ερώτημα: Μπορεί το πρόστιμο να αποτρέψει παρόμοιο συμβάν; Μπορεί η δομική των θεσμών να προστατευθεί με πρόστιμα; Είναι τα κράτη ανεξάρτητα και «θωρακισμένα» να αποτρέψουν τη διείσδυση παικτών με μύχιους στόχους; Και τελικά, πού ελέγχει τους ελεγχόμενους και ποιος μπορεί να ελέγξει τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στον αδηφάγο καπιταλισμό που «καταπίνει» τις ελευθερίες στο όνομα της αγοράς; Κάθε απάντηση είναι προβληματική αλλά επιτακτική. 

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.