Το ελληνικό Δημόσιο στην υπηρεσία του… κόμματος

Η πλατεία Κλαυθμώνος στο κέντρο της πόλης των Αθηνών χρωστά το όνομα της στον συγγραφέα και ακαδημαϊκό Δημ. Γ. Καμπούρογλου. Σε ένα χρονογράφημα του το 1878 στην «Εστία», ο Καμπούρογλου περιέγραφε τη «θεσμική» πλέον θρηνωδία των δημοσίων υπαλλήλων, οι οποίοι μαζεύονταν στην εν λόγω πλατεία γιατί εκεί στεγαζόταν το υπουργείο Εσωτερικών και με κλαυθμούς ζητούσαν την επαναπρόσληψή τους στον ελληνικό δημόσιο τομέα. Η ιστορία αυτή κρατούσε και κρατά, με μερικές ελάχιστες βελτιώσεις, από συστάσεως του νεοελλη­νικού κρατιδίου. Πρώτη μέριμνα κάθε κόμ­ματος μόλις ελάμβανε την εξουσία, ήταν να βολέψει τα δικά του παιδιά, με άλλα λόγια τα πιστά κομματόσκυλα, στις πάντα ζηλευτές θέσεις του Δημοσίου.

Η πλατεία Κλαυθμώνος στο κέντρο της πόλης των Αθηνών χρωστά το όνομα της στον συγγραφέα και ακαδημαϊκό Δημ. Γ. Καμπούρογλου. Σε ένα χρονογράφημα του το 1878 στην «Εστία», ο Καμπούρογλου περιέγραφε τη «θεσμική» πλέον θρηνωδία των δημοσίων υπαλλήλων, οι οποίοι μαζεύονταν στην εν λόγω πλατεία γιατί εκεί στεγαζόταν το υπουργείο Εσωτερικών και με κλαυθμούς ζητούσαν την επαναπρόσληψή τους στον ελληνικό δημόσιο τομέα. Η ιστορία αυτή κρατούσε και κρατά, με μερικές ελάχιστες βελτιώσεις, από συστάσεως του νεοελλη­νικού κρατιδίου. Πρώτη μέριμνα κάθε κόμ­ματος μόλις ελάμβανε την εξουσία, ήταν να βολέψει τα δικά του παιδιά, με άλλα λόγια τα πιστά κομματόσκυλα, στις πάντα ζηλευτές θέσεις του Δημοσίου.

«Τα δικά μας παιδιά» είναι έκφραση που ακούστηκε πρόσφατα στο ελληνικό Κοινοβούλιο από κοινοβουλευτικά κύμβαλα – της δεξιάς παρατάξεως – δίχως ντροπή και κυρίως δίχως έλεος απέναντι στον κοινοβου­λευτισμό, τη δημοκρατία και την πατρίδα. Παρόμοια πολιτικά ανδρείκελα η χώρα μας αλλά και οι πολίτες της εξακολουθούν να επι­βραβεύουν με την ανοχή και την ψήφο τους στέλνοντας τα στο Κοινοβούλιο να δράσουν… εναντίον των πάντων και υπέρ των στενών προσωπικών και κομματικών συμφερόντων τους.

Αυτή η χυδαία εμμονή σε αυτή την κατά­σταση οδήγησε τη χώρα στη χρεωκοπία, στην επαιτεία, στην επιτήρηση, στον εξευτελισμό. Με αυτή τη λογική πορεύονται μαζί πολιτεία και πολίτες ώς τις μέρες μας και, παρά τις έντονες πλέον αντιδράσεις, αυτό το παρά φύση καθεστώς φαίνεται να είναι πιο ισχυρό από κάθε έννοια δικαίου που έχει επιβιώσει σε αυτή τη χώρα.

Οι αλήθειες είναι πικρές, καθώς συνηθίζε­ται να λέγεται, και γι’ αυτό κάθε κυβέρνηση προσπαθεί να αποφύγει αυτό το ποτήρι, που έχει ξεχειλίσει πολλές φορές, δίχως να συγκι­νείται όμως κανείς.

Ιστορία μου, αμαρτία μου, λάθος μου μεγάλο…

Κατά κάποιο τρόπο, η πλατεία Κλαυθμώνος ιστορεί τον νεότερο ελληνισμό και διαλαλεί τη θεμελιωμένη του νοοτροπία, που θέλει το κράτος αιχμάλωτο ενός πρωτόγονου κομμα­τισμού, ο οποίος το χρησιμοποιεί σύμφωνα με τα στενά κομματικά συμφέροντα. Αυτή η νοοτροπία στοιχειοθετεί ένα μοναδικό παράδοξο: όταν το κράτος προσλαμβάνει κατά παράβαση κάθε έννοιας δικαίου και λογικής, κανείς δεν διαμαρτύρεται! Αντίθετα, όταν το κράτος παθαίνει έμφραγμα από την πολυ­θεσία και πρέπει να λάβει δραστικά μέτρα, όλοι διαμαρτύρονται, όχι αποβλέποντας στο δημόσιο συμφέρον, αλλά υπερασπιζόμενοι το ατομικό τους όφελος. Η αλήθεια είναι ότι αυτός ο φαύλος κύκλος πρέπει να σταματήσει να είναι… φαύλος! Οι απολυμένοι του 19ου αιώνα ονομάζονταν «Παυσανίες» σε αντίθεση με τους σύγχρονους απογόνους τους που αποκαλούνται «stagiers».

Ένας νόμος υπό αναίρεση

Σε μια αντιπαραγωγική κοινωνία, το δημο­σιοϋπαλληλίκι αναδείχτηκε σε υπέρτατο θεσμό. Ένας δίκαιος νόμος που θεσμοθε­τήθηκε για να εκσυγχρονίσει το κράτος και να το ελευθερώσει από τα δεσμά της κομματοκρατίας, μετατράπηκε σε αγχόνη που πνίγει τελικά την κοινωνία και το μέλλον της. Η θλιβερή, καθώς αποδείχτηκε, ιστορία της μονιμότητας στην Ελλάδα θεσμοθετήθηκε με νόμο για πρώτη φορά από την κυβέρνηση του Χαριλάου Τρικούπη στη πρωθυπουργική του θητεία κατά τα έτη 1882-1886.

Το προηγούμενο καθεστώς όριζε ατύπως, ωστόσο με συνέπεια, σε κάθε κυβερνητική αλλαγή να αλλάζουν, κατά κανόνα, και οι δημόσιοι υπάλληλοι! Οι απολυμένοι υπάλ­ληλοι μαζεύονταν κάθε 25η Μαρτίου στην πλατεία όπου βρισκόταν τότε το υπουργείο Εσωτερικών και το Νομισματοκοπείο και έκλαι­γαν τη μοίρα τους, ενείδει διαμαρτυρίας…

Ωστόσο, ο νόμος του Χαριλάου Τρικούπη εύκολα θα μπορούσε να αρθεί, έτσι που τα δικαιώματα των δημοσίων υπαλλήλων να μην είναι θεσμικά κατοχυρωμένα, αφού οποιαδή­ποτε Βουλή μπορούσε να τα πλήξει με έναν άλλο νόμο.

Και εγένετο… μόνιμη η μονιμότητα!

Το αποτέλεσμα των εκλογών της 28ης Νοεμβρίου του 1910 αποδείχτηκε αποφασι­στικό για τη διαμόρφωση της νέας πολιτικής φυσιογνωμίας της χώρας. Η επικράτηση του Κόμματος των Φιλελευθέρων του Ελευθερίου Βενιζέλου προσέλαβε χαρακτήρα δημοψη­φίσματος, μια και από το σύνολο των 362 βουλευτικών εδρών κατέλαβε τις 307. Δυο μέρες πριν από τις εκλογές, ο Βενιζέλος στην προεκλογική του ομιλία διακήρυτ­τε την πεποίθηση του για την ανάγκη να οργανωθούν τα κόμματα σε πολιτική και όχι προσωποπαγή βάση, ζητώντας στην ουσία να συγκροτούνται τα κόμματα μέσα από μια ευρύτερη οργανωτική διαδικασία. Από τις 26 Ιανουαρίου του lgn, η νέα κυβέρνηση υπέβαλε στο κοινοβουλευτικό σώμα σχέδιο «Αναθεωρήσεως διατάξεων τινών του εν ισχύι Συντάγματος».

Εκείνη η Βουλή, λοιπόν, πριν από ιοο περίπου χρόνια κατοχύρωσε συνταγματικά τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων, μια μονιμότητα που στην ιστορία ενός αιώνα έκανε πολλούς να αγανακτήσουν ενώ ετέθη υπό ηχηρή αμφισβήτηση η αποτελεσματι­κότητα της. Η μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων καθιερώθηκε και συνταγματικά το ΐ9ΐι με την αναθεώρηση του Συντάγματος του 1864. Από τότε δε μέχρι και σήμερα, η μονιμότητα εξακολουθεί να προστατεύεται συνταγματικά και κανένας απλός νόμος δεν μπορεί να την καταργήσει…

Εξελίξεις εν όψει

Οι εξελίξεις στο ζοφερό παρόν που δια­νύουμε δεν μας κάνουν αισιόδοξους για το άμεσο μέλλον, όχι κυρίως για την τραγική κατάσταση που οδηγήσαμε τη πατρίδα, όσο για την πεισματική μας άρνηση να αλλάξουμε νοοτροπία, να ακούσουμε προσεκτικά τις επικρίσεις, να πάψουμε να είμαστε επιτέλους τόσο εύθικτοι, σαν πραγματικοί επαρχιώτες.

Ύστερα από 100 χρόνια δημόσιου γλεντιού και ασυδοσίας, κατά τα οποία απωλέσαμε κυρίως την αίσθηση του δικαίου αλλά και απαξιώσαμε την άσκηση κάθε συνδικαλιστικού δικαιώματος, το οποίο θυσιάσαμε κι αυτό στον βωμό του κομματισμού (ώστε να παρατηρείται το γελοίο θέαμα διαφορετικών διαδηλώσεων), είμαστε δέσμιοι μιας ανίατης πνευματικής διαφθοράς που μας αποτρέπει από τη λογική και γενικότερα από τον ορθό λόγο. Δημιουργώντας έναν υδροκέφαλο και εν πολλοίς παράνομο και παράλογο δημόσιο τομέα, με ανθρώπους που εισάγονταν από τα παράθυρα και τις πίσω πόρτες του, εξευ­τελίσαμε με περισσή υποκρισία κάθε έννοια συνδικαλισμού και συμβάλαμε στην αποδυ­νάμωση του.

Σήμερα, 100 χρόνια μετά τη συνταγματική κατοχύρωση της μονιμότητας στον δημόσιο τομέα, έχουμε καταφέρει να κάνουμε όλους τους Έλληνες να ανατριχιάζουν στο άκουσμα του, να συμφωνούν σε σχέση με την εγκλη­ματική αναποτελεσματικότητα του, αλλά να βολεύονται μέσα σ¹ αυτή την οχληρότητα και την παρακμή, για να μη θιγούν τα αλλοιωμένα πλέον από τις πολλές παρερμηνείες «συνδικα­λιστικά» δικαιώματα!

Μέσα στη γενικότερη χρεωκοπία του συστήματος των ελεύθερων αγορών που ευνοούν την κερδοσκοπική αλητεία, δεν αποτελεί άλλοθι η δική μας χρεωκοπία. Τα δικαιώματα μας είναι που παραβιάστηκαν πέρα από κάθε όριο, κάθε αρχή δικαίου από μια συνένοχη σχέση πολίτη – κράτους, στην οποία και εμείς συνηγορήσαμε, είτε ενεργητι­κά είτε παθητικά.

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.