Έξοδος υψηλού ρίσκου

Όταν είχε υπογραφεί το μνημόνιο του δανεισμού των 110 δισ. ευρώ – αλλά και παλαιότερα –, η κυβέρνηση υποστήριζε ότι δεν έχουν καμία σημασία τα υψηλά σπρεντ, καθώς η χώρα δεν θα έβγαινε να ζητήσει χρήματα. Την ίδια λογική ακολούθησε άλλωστε από τις 5 Οκτωβρίου 2009, με αποτέλεσμα τα σπρεντ των δεκαετών ομολόγων να ξεπεράσουν κατά τι τις 1.000 μονάδες.

Όταν είχε υπογραφεί το μνημόνιο του δανεισμού των 110 δισ. ευρώ – αλλά και παλαιότερα –, η κυβέρνηση υποστήριζε ότι δεν έχουν καμία σημασία τα υψηλά σπρεντ, καθώς η χώρα δεν θα έβγαινε να ζητήσει χρήματα. Την ίδια λογική ακολούθησε άλλωστε από τις 5 Οκτωβρίου 2009, με αποτέλεσμα τα σπρεντ των δεκαετών ομολόγων να ξεπεράσουν κατά τι τις 1.000 μονάδες. Τώρα, για να «ρολάρει» απλώς τον παλιό δανεισμό σε έντοκα γραμμάτια (λήγουν παλιά γραμμάτια), θα ζητήσει την ερχόμενη εβδομάδα κεφάλαια μέχρι 4 δισ. ευρώ, με μια διαδικασία αμφιβόλου αποτελεσματικότητας και υψηλού ρίσκου για τη χώρα.

Το μνημόνιο επιτρέπει τον βραχυπρόθεσμο δανεισμό, ωστόσο τα επιτόκια που έχει να αντιμετωπίσει το Δημόσιο είναι υψηλά (6,5%) και πρέπει να πάρει χρήματα κάτω από αυτό το σημείο, προκειμένου να πιστέψουν οι αγορές ότι η Ελλάδα έχει αρχίσει τη δημοσιονομική της εξυγίανση. Όμως τα σπρεντ δεν υποχωρούν ούτε εν όψει της ψήφισης του ασφαλιστικού ούτε από τις ανακοινώσεις ιδιωτικοποίησης.

Είναι υψηλά διότι διεθνώς κυριαρχεί το σενάριο της αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους. Παραμένουν υψηλά καθώς υπάρχουν μόνο πωλητές με έναν ή 16 αγοραστές: Την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και τις υπόλοιπες κεντρικές τράπεζες της Ευρώπης. Γιατί λοιπόν το Δημόσιο ρισκάρει και θα επιχειρήσει να βγει στις αγορές με ένα επιτόκιο υψηλότερο του πακέτου;

Πώς πωλούνται τα ομόλογα

Η διαδικασία πώλησης των ομολόγων είναι απλή: Για να πετύχει η έκδοση, οι αγοραστές ποντάρουν ότι οι εκδότες θα τους αποπληρώσουν ομαλά κεφάλαιο και τόκους. Όταν το ρίσκο του εκδότη (Ελλάδα) είναι υψηλό, τότε απαιτούν υψηλότερο επιτόκιο. Τότε η χώρα που εκδίδει το ομόλογο, αν θεωρήσει ότι το επιτόκιο είναι υψηλό, εκδίδει χαμηλότερο ποσό απ’ ό,τι αρχικά είχε ανακοινώσει.

Και στις δυο περιπτώσεις οι εκδόσεις θα θεωρηθούν αποτυχημένες: στην πρώτη, επειδή θα είναι υψηλό το επιτόκιο, στη δεύτερη, διότι δεν θα συγκεντρωθεί το ποσό. Και όποιος από τον Οργανισμό Διαχείρισης Χρέους θεωρεί ότι ένα επιτόκιο – έστω 5,8% – για γραμμάτια 13 – 26 – 52 εβδομάδων είναι καλό, τι θα μπορεί να πει όταν θα διαπραγματεύεται στο 6%-7% ύστερα από λίγες ημέρες. Δεν πρόκειται για ένα φανταστικό deal, όπως λένε στελέχη της αγοράς ομολόγων.

Ο μύθος

Ένας άλλος μύθος που διακινείται ακόμη και από ανθρώπους που γνωρίζουν καλά τα ομόλογα, είναι ότι οι ελληνικές τράπεζες θα σπεύσουν να αγοράσουν τα γραμμάτια. Ακόμη όμως και αν δανειστούν με 1% από την ΕΚΤ, δεν μπορούν να τα αγοράσουν διότι δεν μπορούν να συμπεριληφθούν αργότερα στο χαρτοφυλάκιο ομολόγων προς διακράτηση. Με άλλα λόγια, τα λεγόμενα T-bills επίσης δεν είναι ένα φανταστικό deal ούτε για τις ελληνικές τράπεζες. Συνεπώς, όταν κάτι δεν είναι ελκυστικό ούτε για τους ξένους επενδυτές ούτε για τις ελληνικές τράπεζες, ποιος είναι ο λόγος για τον οποίο θα γίνει η έξοδος στις αγορές;

Η κίνηση είναι απλώς για να ρολάρει το χρέος, όπως ακριβώς συνέβη και με την πρώτη δόση του δανεισμού από τον μηχανισμό. Έχει κυρίως ψυχολογικό στόχο, διότι, αν βγει ένα επιτόκιο κάτω από 5% του μηχανισμού, τότε το Δημόσιο θα σπεύσει να πανηγυρίσει με εφόδια την ψήφιση του ασφαλιστικού, την αύξηση των εσόδων κατά 7% και τη μείωση του ελλείμματος κατά 41,5%.

Όμως, ο υφυπουργός Οικονομικών Φ. Σαχινίδης πιέζει τις τράπεζες να αγοράσουν τα έντοκα γραμμάτια και οι τράπεζες δεν μπορούν να κάνουν αλλιώς όταν κινδυνεύουν να βρεθούν με το ένα πόδι στο Δημόσιο. Τι νόημα, όμως, έχουν όλα αυτά όταν το Δημόσιο θα καλύψει την έκδοση μόνο με τις ελληνικές τράπεζες; Σίγουρα τότε δεν θα πρόκειται για εμπιστοσύνη των διεθνών αγορών.

Η αναδιάρθρωση

Πάνω από 40 δισ. ευρώ ελληνικά ομόλογα έχει συγκεντρώσει η ΕΚΤ, ενώ έχει παράσχει ρευστότητα στις ελληνικές τράπεζες ύψους 90 δισ. ευρώ – με εγγυήσεις και ελληνικά ομόλογα, τα οποία έχουν υποστεί μια μείωση της αξίας τους κατά 20%-25%. Αν συνυπολογιστεί ότι γαλλικές και γερμανικές τράπεζες διαθέτουν ακόμη 90-100 δισ., τότε μαζί με τα 47 δισ. των ελληνικών τραπεζών υπάρχει ένα ποσό περί τα 190 δισ. ελληνικού χρέους σε «φίλιες» δυνάμεις.

Αν κάποιοι θελήσουν, μπορεί να επιτευχθεί μια αναδιάρθρωση με επιμήκυνση της διάρκειας και διαφορετικό επιτόκιο. Σ’ αυτήν την περίπτωση και οι ζημιές για τις ξένες τράπεζες θα είναι ελεγχόμενες. Δεν είναι τυχαίο ότι τα ξένα μέσα ενημέρωσης – με κύριο πρωταγωνιστή τους «Financial Times» – προβάλλουν υπέρ το δέον τη λύση της αναδιάρθρωσης. Όταν, όμως, δεν το διαψεύδουν ως πιθανότητα ούτε ο αρμόδιος επίτροπος Όλι Ρεν ούτε ο επικεφαλής του ΔΝΤ Ντομινίκ Στρος – Καν, τότε σίγουρα κάτι υπάρχει.

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.