Επισημάνσεις

950 σελίδες σε 12 ώρες! / Ζωή στα όρια / Οικεία σχέση / Γοητευτική απελπισία / Ψηφιακός τρόμος / Κρίση στο φασόν

950 σελίδες σε 12 ώρες!

Όσοι βρεθήκαμε στην Πειραιώς 260 το περασμένο Σάββατο για τους «Δαίμονες» του Πέτερ Στάιν δεν μπορούσαμε να μην αισθανθούμε ελαφρώς… δαιμονισμένοι. Γιατί ποιος άνθρωπος με σώας τας φρένας ξυπνάει στις οχτώμισι το πρωί αργίας προκειμένου να πάει να κλειστεί δώδεκα ώρες σε μια πρώην αποθήκη-νυν προχωρημένη θεατρική στέγη; Και να παρακολουθήσει ένα από τα πυκνότερα σε πλοκή και μεγαλύτερα σε διάρκεια (950 σελίδες) μυθιστορήματα να ζωντανεύει επί σκηνής από Ιταλούς ηθοποιούς τα λεγόμενα των οποίων μετέφραζαν υπέρτιτλοι; Κι όμως το πείραμα –του σκηνοθέτη με τον Ντοστογιέφσκι αλλά και των θεατών με τις αντοχές τους– αποδείχθηκε μάλλον πετυχημένο. Οι ώρες κύλησαν ευχάριστα, όπως θα κυλούσαν αν παρακολουθούσε κανείς ένα καλοφτιαγμένο σίριαλ στην τηλεόραση και είχε αγωνία να δει τι θα συμβεί από επεισόδιο σε επεισόδιο. Όλες οι σύνθετες κοινωνικές δυνάμεις και πολιτικές ιδεολογίες που συγκρούονται στη Ρωσία στα τέλη του 19ου αιώνα ενσαρκώνονται μέσα από τους βασικούς ήρωες της δράσης, ενώ γίνεται εμφανές πως ο συγγραφέας αντιμετωπίζει με κριτικό μάτι τόσο τους αριστερούς ιδεαλιστές –των οποίων οι ιδέες και πράξεις παρουσιάζονται ως «δαιμονικές»– όσο και το συντηρητικό κατεστημένο που αδυνατεί να αντιμετωπίσει τις ιδέες αυτές και τις καταστρεπτικές συνέπειές τους. Ο Στάιν απέδωσε με χιούμορ και σατιρική διάθεση την πολιτική σαθρότητα και γελοιότητα ενώ ταυτόχρονα δημιούργησε ιδιαίτερα συγκινητικές στιγμές στα τελευταία μέρη της παράστασης όταν οι δολοφονικές ενέργειες κορυφώνονται και οι ήρωες καλούνται να αναμετρηθούν με τους δαίμονες γύρω τους και μέσα τους. Λιτά σκηνικά (ένα χαλί, ένας καναπές, ένα φτωχικό κρεβάτι, ξύλινες καρέκλες καφενείου, ένα σαμοβάρι), κοστούμια εποχής αλλά όχι φορτωμένα, κλασική μουσική περιστασιακά στο πιάνο και έμφαση στις ερμηνείες ήταν ο δρόμος που ακολούθησε ο διάσημος σκηνοθέτης. Και αν κρίνουμε από το γεγονός ότι ελάχιστοι θεατές εγκατέλειψαν τον χώρο του θεάτρου, θα λέγαμε πως κέρδισε το στοίχημα. Το Φεστιβάλ πάλι μάλλον το έχασε αν λάβουμε υπόψη τις τεράστιες ουρές στις οποίες έπρεπε να περιμένει κανείς για να πιει έναν καφέ στο διάλειμμα. Είπαμε, η τέχνη θέλει θυσίες αλλά κι ένας καφές πόσο δύσκολο είναι να πωλείται σε δύο ή τρία διαφορετικά σημεία στο προαύλιο;

Ζωή στα όρια

Αξίζει πραγματικά να επισκεφθεί κανείς την εγκατάσταση του Κριστόφ Μπύχελ που φιλοξενείται στον χώρο Ε της Πειραιώς 260. Τίτλος αυτής Unplugged (Simply Botiful) και πρόκειται ουσιαστικά για ένα από τα πιο σύνθετα περιβάλλοντα που έχει οικοδομήσει ποτέ καλλιτέχνης πάνω στη γη. Στόχος του να αναπαράγει τους χώρους όπου περνούν την καθημερινότητά τους οι μετανάστες (όλων των εθνικοτήτων): είτε πρόκειται για ένα άθλιο τροχόσπιτο γεμάτο αποτσίγαρα, κουτάκια μπύρας και βρώμικες κουβέρτες είτε για ένα ξεχασμένο υπόγειο γεμάτο πορνοαφίσες κ.ο.κ., ο επισκέπτης μπαίνει στη διαδικασία, έστω για λίγα λεπτά στη ζωή του, να ταυτιστεί με το τι σημαίνει να ζεις σαν αρουραίος ενώ είσαι άνθρωπος. Εκατοντάδες, ίσως και χιλιάδες αντικείμενα απαρτίζουν αυτή την αναπαράσταση και είναι απορίας άξιο πως στήνεται κάθε φορά από την αρχή. Το έργο εκτίθεται ύστερα από παραχώρηση ιδιώτη –του συλλέκτη Δημήτρη Δασκαλόπουλου– και εύχεται κανείς αυτή η πρωτοβουλία του Φεστιβάλ (που δεν κοστίζει και τίποτε) να έχει συνέχεια.

Ψηφιακός τρόμος

«Εσείς μπήκατε στην ψηφιακή εποχή;» είναι το αγωνιώδες ερώτημα που μας υποβάλλει το διαφημιστικό σποτ εν είδει πλύσης εγκεφάλου εδώ και αρκετό καιρό, με έμφαση τις τελευταίες μέρες, μιας και πρέπει επιτέλους να σοβαρευτούμε και να προμηθευτούμε τον απαραίτητο αποκωδικοποιητή. Σε περίπτωση λοιπόν που έχετε σκοπό να γυρίσετε επιδεικτικά την πλάτη στις ψηφιακές αγορές και να μείνετε προσκολλημένοι στον αναλογικό κόσμο, ένα έχουμε να σας πούμε: ο αποκωδικοποιητής ισοδυναμεί με την καλύτερη κουτσομπόλα του χωριού. Διότι, το πρώτο πράγμα που προσέχεις όταν κάνεις αυτή τη μετάβαση, είναι το μακιγιάζ, το οποίο παραπέμπει πλέον σε ταινία τρόμου. Μπορεί η τεχνολογία να καλπάζει, οι μακιγιέρ όμως μοιάζουν προσκολλημένοι στην παλιά σχολή και στην παλιά tv. Έτσι, το μόνο που προσέχεις όταν εισέρχεσαι στη νέα εποχή, είναι οι ατέλειωτες στρώσεις μέηκ-απ, ω ναι, το σωβάτισμα των επωνύμων μοιάζει πιο τρισδιάστατο από ποτέ. Ακόμη και τηλεπερσόνες με εμφανή φωτογένεια όπως η Σίσσυ Χρηστίδου, χάνουν πλέον στα (λιπαρά) σημεία. Για να μη μιλήσουμε για κάτι νεκραναστημένες παρουσιάστριες που πασχίζουν να κάνουν δεύτερη καριέρα… Πάντως, οφείλουμε να ομολογήσουμε, ότι ο μόνος άψογα προετοιμασμένος στο μακιγιάζ της νέας εποχής είναι ο κριτής του Greek Idol, Κώστας Καπετανίδης. Τι κι αν στην αναλογική τηλεόραση το λουκ του παρέπεμπε σε κακό πάρτυ μασκέ; Φαίνεται ότι ως φρόνιμο παιδί είχε προνοήσει και τώρα πλέον, την ώρα που όλοι οι άλλοι βγαίνουν σα φασουλήδες, εκείνος είναι ξαφνικά ο καλύτερος του χωριού. Έχει ο καιρός γυρίσματα…

Ειρήνη Σαγιά

Οικεία σχέση

Στον αντίποδα της ομάδας blitz η ομάδα Sforaris: από τη μία η φόρμα, το εύρημα, η διάθεση αιφνιδιασμού του θεατή, από την άλλη η εμμονή με τον ποιητικό λόγο, με τη μυστική ζωή των ηρώων, με το ανείπωτο που έρχεται απρόσμενα στο φως. Το «Cinemascope» γοήτευσε ως πρωτότυπη ιδέα της ομάδας Πασσαλή-Παπούλια-Βαλαή αλλά και επειδή κατάφερε να ενσωματώσει την πόλη και τους ανθρώπους της σε ένα θεατρικό πείραμα. Οι «Παραλογές ή Μικρές καθημερινές τραγωδίες» που παρουσίασε ο Γιάννης Καλαβριανός και η ομάδα του στο Γκαράζ της Πειραιώς 260 (και τα δύο στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών) μπορεί να μην ήταν τόσο καινοφανές σκηνοθετικά, έλαμψε όμως επειδή κατάφερε να εναρμονίσει δύο διαφορετικά είδη: τις παραλογές (αφηγηματικά λαϊκά τραγούδια) με τη σύγχρονη ποίηση (επιλογές από ποιήματα του Τάσου Λειβαδίτη). Από τα ανατριχιαστικά εγκλήματα των πρώτων στην υπαρξιακή μελαγχολία του δεύτερου η μετάβαση υπήρξε όχι μόνο ομαλή αλλά αποκαλυπτική: σαν να ανοίξαμε μια πόρτα και βρήκαμε ξαφνικά μέσα στο δωμάτιο έναν φίλο από τα παλιά που τον θεωρούσαμε χαμένο. Και η σχέση μας θερμάνθηκε ξανά, εκ νέου.

Στέλλα Σιδερή

Γοητευτική απελπισία

Ο Ένκε Φεζολάρι γεννήθηκε στην Αλβανία αλλά ζει στην Ελλάδα 17 χρόνια τώρα. Τον μάθαμε ως ηθοποιό, κυρίως μέσα από τη μεγάλη επιτυχία του Θεάτρου του Νέου Κόσμου, το «Ένας στους δέκα», που ανέβηκε το 2008 στο Δώμα. Και να που τώρα, δύο χρόνια μετά, ο Ένκε μας επεφύλασσε μία ακόμη έκπληξη: έχει ταλέντο και στη σκηνοθεσία, όπως είχαν την ευκαιρία να διαπιστώσουν όσοι βρέθηκαν σε μία από τις δύο παραστάσεις που δόθηκαν την περασμένη εβδομάδα στον ίδιο χώρο (το Δώμα) βασισμένες στο πρώτο μυθιστόρημα της Μαργαρίτας Καραπάνου «Η Κασσάνδρα και ο λύκος». Ένα no budget story η παραγωγή, με τρεις ηθοποιούς (έξοχη η Λουίζα Κωστούλα στον ρόλο της κεντρικής ηρωίδας) και ελάχιστα σκηνικά αντικείμενα, κατάφερε να αποδώσει όλη τη μεθυστική απελπισία και παραφορά της συγγραφέως που περιγράφει τη ζωή της ως παιδί και έφηβη. Ελπίζουμε η παράσταση που ανέβηκε τώρα δοκιμαστικά να ανέβει ξανά του χρόνου κανονικά.

Κρίση στο φασόν

Ποια κρίση; Έσκισαν η Μόνικα στον Λυκαβηττό και ο Κωστής Μαραβέγιας στο θέατρο Βράχων, καθώς επίσης και ο Σωκράτης Μάλαμας (σταθερά sold out… εδώ και χρόνια) στον ίδιο χώρο. Η κρίση είναι πρώτα από όλα κρίση πολιτισμού. Τα πολιτιστικά υπο-προϊόντα έχουν λόγο να φοβούνται αυτή τη στιγμή. Όταν ο Έλληνας δεν έχει να ξοδέψει, τη φασόν διασκέδαση θα κόψει. Όταν όμως οι καλλιτέχνες έχουν κάτι να του προτείνουν, οι εμφανίσεις τους συνεχίζουν να αποτελούν πόλο έλξης για το κοινό. Η κρίση είναι κρίση των βολεμένων. Αυτοί είναι που σηκώνονταν από την πολυθρόνα, έβαζαν το παχυλό πορτοφόλι στην τσέπη και το πούρο στο στόμα και πήγαιναν να ρίξουν λουλούδια στους Πετρέληδες. Οι άλλοι, που φορούσαν το τζινάκι και το T-shirt, έβαζαν ένα εικοσάρικο στην τσέπη και ανέβαιναν στο λόφο, συνεχίζουν να το κάνουν. Όποιος έχει τζιπ έχει πρόβλημα να γεμίσει το ρεζερβουάρ του. Εκείνος που κυκλοφορούσε με το μετρό και το λεωφορείο, συνεχίζει να κόβει εισιτήριο και να κατεβαίνει στην κοντινότερη στάση, στο δρόμο προς τις συναυλίες.

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.