Μια αλήθεια για τα ψέματα

Η αλήθεια αποτελεί την πιο δογματική εκδοχή της πραγματικότητας. Κι αυτό, διότι για να την ορίσεις, πρέπει να δογματίσεις, να ξεκινήσεις από μια ανώτερη και αδιαμφισβήτητη αρχή. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος για τον οποίο την επικαλούνται οι θρησκείες και οι ολοκληρωτικές ιδεολογίες που έχουν έτοιμες λύσεις ζωής για τον κόσμο και για το πώς πρέπει αυτός να είναι.

Η αλήθεια αποτελεί την πιο δογματική εκδοχή της πραγματικότητας. Κι αυτό, διότι για να την ορίσεις, πρέπει να δογματίσεις, να ξεκινήσεις από μια ανώτερη και αδιαμφισβήτητη αρχή. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος για τον οποίο την επικαλούνται οι θρησκείες και οι ολοκληρωτικές ιδεολογίες που έχουν έτοιμες λύσεις ζωής για τον κόσμο και για το πώς πρέπει αυτός να είναι. Αντίθετα, στις πραγματικές δημοκρατικές ή ανοιχτές κοινωνίες, η αλήθεια είναι μια πολύ διακριτική έννοια, η οποία εμφανίζεται σπανίως και ακόμα σπανιότερα διεκδικεί τα… δικαιώματά της. Στο όνομα της αλήθειας και προς χάριν της έχουν λεχθεί τα μεγαλύτερα ψέματα, τόσο στη δημόσια όσο και στην ιδιωτική ζωή.

Απλά και μόνο, φανταστείτε μια ημέρα που θα ξεκινούσε από το πρωί και θα διατυπώνονταν μόνο αλήθειες· στεγνές αλήθειες.

Για παράδειγμα:

◆Πώς τα πέρασες χθες, αγάπη μου;

◆Υπέροχα! Βγήκα με μια φοβερή γκόμενα και πήγαμε σ’ ένα ξενοδοχείο… πού να στα λέω!

◆Α! τέλεια, τέλεια, πόσο χαίρομαι που πέρασες καλά. Με κάνεις ευτυχισμένη…

Όλες σχεδόν οι σχέσεις της καθημερινότητάς μας βασίζονται σε κατά συνθήκη ψεύδη, τα οποία συγκροτούν σχετικές αλήθειες. Δεν λες κατάμουτρα στον προϊστάμενό σου πόσο μαλάκα τον θεωρείς κι ας αποτελεί αυτό μια βασική σου πεποίθηση· όπως δεν λέει στους ψηφοφόρους του ο πολιτευτής ότι προφανώς και δεν μπορεί να κάνει όσα υπόσχεται, γιατί αν το πει αυτό, καλύτερα είναι να αλλάξει επάγγελμα… Το ίδιο συμβαίνει και με τον έμπορο· δεν μπαίνεις σε ένα κατάστημα να αγοράσεις ένα προϊόν κι έρχεται ο καταστηματάρχης να σου πει: «Συγγνώμη καλέ μου, αλλά αυτό που αγοράζεις είναι κακής ποιότητας και το έχω υπερτιμολογήσει κι από πάνω!». Είναι προφανές ότι όλα παίρνουν το σχήμα που μας βολεύει μέσα σ’ έναν κόσμο σχετικό, όπου όλοι πρέπει να βρουν τη χρυσή τομή για να υπάρξουν. Εκεί, λοιπόν, στον στίβο της καθημερινότητας, δεν υπάρχουν μοναδικές αλήθειες, όσο κι αν αυτές αποτελούν ένα τυπικό ιδανικό πάνω στο οποίο κτίζεται η αποδεκτή συνείδηση. Τι συμβαίνει ωστόσο και ενώ όλοι μας ζούμε σε μια τεράστια και ολοφάνερη συνθήκη ψεύδους, κοπτόμεθα για τον περί αληθείας λόγο; Η απάντηση πρέπει να είναι απλή, όπως και η αλήθεια. Είναι προφανές ότι στη μείζονα και ελάσσονα καθημερινότητά μας θέτουμε ως σημείο αναφοράς την αλήθεια, μόνο και μόνο για να λάβουμε τις απαραίτητες αποστάσεις μας από αυτή.

Αλήθεια, ποιος απ’ τους ανθρώπους αποδέχεται την ιδέα της θνητότητάς του; Όλοι ελπίζουν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο… και αυτός είναι ο λόγος που οι θρησκείες, οι σημαντικότεροι διαχειριστές της μοναδικής αλήθειας, κάνουν χρυσές δουλειές καθώς εμπορεύονται την αθανασία, την άλλη ζωή και τη δευτέρα παρουσία… Το παραμύθι κι ο μύθος καθώς και στη σύγχρονη εποχή η διαφήμιση αποτελούν την πιο αδιάσειστη απόδειξη για το πόσο ζήτηση έχουν τα ψεύδη. Οι πιο απεχθείς και υποκριτικές κοινωνίες είναι εκείνες που απαιτούν επίμονα την αλήθεια από την κοινότητα, έχοντας ορίσει εκ των προτέρων τι πρέπει να ομολογηθεί ως αλήθεια και τι όχι, παραβιάζοντας τις περισσότερες φορές την ανθρώπινη φύση. Έτσι έχουμε φαινόμενα, όπως αυτά της Αμερικής, όπου όλοι είναι τρομερά ευαίσθητοι για το αν ο πρόεδρος είπε ψέματα στην αποστειρωμένη και ξινή του σύζυγο, και παγερά αδιάφοροι για το αν ο πρόεδρος τους λέει τρομακτικά ψέματα για τους δολοφονικούς και ληστρικούς πολέμους που εξάγει η χώρα συστηματικά. Το απεχθέστερο είδος των πολιτών μιας κοινωνίας είναι όλοι εκείνοι που ηθικολογούν, όλοι εκείνοι που υπερασπίζονται υπέρτατες και αδιαμφισβήτητες αξίες. Έτσι, στις δημοκρατίες παρατηρείται συνωστισμός ψευτών, ενώ στα ολοκληρωτικά συστήματα συνωστίζονται στυγνοί δολοφόνοι.

Η αλήθεια, της οποίας το πρόσωπο είναι αποτρόπαιο και αβάσταχτα σκληρό, αποτελεί το κοινό μυστικό του ψεύδους μέσα στο οποίο ζούμε ως άλλοι, κι όχι ως οι εαυτοί μας.

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.