Από το «Π»

Το σχέδιο νόμου για τη νομιμοποίηση των αυθαιρέτων που παρουσίασε το «Π» το επεξεργάστηκε ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου ως υπουργός Οικονομικών και εκκρεμεί η κατάθεσή του στη Βουλή κατ΄ εφαρμογή του Μεσοπρόθεσμου, εάν βεβαίως ο νέος υπουργός Οικονομικών και έγκριτος συνταγματολόγος Βαγγέλης Βενιζέλος αποδεχτεί την «κληρονομιά».

Από το «Π»

Το σχέδιο νόμου για τη νομιμοποίηση των αυθαιρέτων που παρουσίασε το «Π» το επεξεργάστηκε ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου ως υπουργός Οικονομικών και εκκρεμεί η κατάθεσή του στη Βουλή κατ΄ εφαρμογή του Μεσοπρόθεσμου, εάν βεβαίως ο νέος υπουργός Οικονομικών και έγκριτος συνταγματολόγος Βαγγέλης Βενιζέλος αποδεχτεί την «κληρονομιά». Ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου, στις πρώτες του δηλώσεις ως υπουργός Περιβάλλοντος ανέφερε ότι δε συνηθίζει όταν αλλάζει υπουργείο να αλλάζει και άποψη…

Σας υπενθυμίζουμε ποιο είναι αναλυτικά το σχέδιο νόμου που βρίσκεται στα συρτάρια του υπουργείου Οικονομικών:

Πολεοδομική «περαίωση»

Χαράσσεται «κόκκινη γραμμή» με την αυθαίρετη δόμηση, προς προστα­σία του περιβαλλοντικού ισοζυγίου

Ι. Εκκαθάριση χρηματικών προστίμων παρελθόντος:

α. Αυθαίρετα προ του 2003 με βεβαι­ωμένα πρόστιμα ανέγερσης και διατή­ρησης ή μη βεβαιωμένα πρόστιμα δια­τήρησης.

Παρέχεται προθεσμία από την ψήφι­ση του νόμου (6-8 μήνες) προκειμένου να πληρωθούν, ή και να δηλωθούν και πληρωθούν, είτε τα βεβαιωμένα, είτε τα μη βεβαιωμένα πρόστιμα, για τα αυ­θαίρετα της κατηγορίας αυτής.

Κίνητρα: Μικρότερα πρόστιμα σε σχέση με την υπουργική απόφαση 9726/2004. Μεγαλύτερο ποσοστό έκ­πτωσης στην περίπτωση που το πρόστιμο ανέγερσης πληρωθεί εφάπαξ. Με­γαλύτερο ποσοστό έκπτωσης σε περί­πτωση που το αυθαίρετο είναι η μονα­δική κατοικία. Παρέχεται δυνατότητα καταβολής των προστίμων σε δόσεις.

 

β. Αυθαίρετα μετά το 2003 με βεβαιωμένα πρόστιμα ανέγερσης και δια­τήρησης ή μη βεβαιωμένα πρόστιμα διατήρησης.

Παρέχεται προθεσμία από την ψήφι­ση του νόμου (6-8 μήνες) προκειμένου να πληρωθούν, ή και να δηλωθούν και πληρωθούν, είτε τα βεβαιωμένα, είτε τα μη βεβαιωμένα και αναλογούνται πρόστιμα για τα αυθαίρετα της κατηγο­ρίας αυτής.

Κίνητρα: Μικρότερα πρόστιμα σε σχέση με την υπουργική απόφαση 9732/2004, αλλά μεγαλύτερα από τα πρόστιμα της προηγούμενης κατηγο­ρίας και μεγαλύτερα από το τέλος που προβλέπεται για τους ημιυπαίθριους με τις πρόσφατες ρυθμίσεις. Μεγαλύ­τερο ποσοστό έκπτωσης στην περίπτω­ση που το πρόστιμο ανέγερσης πληρω­θεί εφάπαξ. Μεγαλύτερο ποσοστό έκ­πτωσης σε περίπτωση που το αυθαίρε­το είναι μοναδική κατοικία. Παρέχεται δυνατότητα καταβολής των προστίμων σε δόσεις.

ΙΙ. Κόκκινη γραμμή με το παρελθόν της αυθαιρεσίας

◆ Ακίνητα που ανεγείρονται μετά την έναρξη ισχύος του νόμου απαγορεύε­ται να μεταβιβάζονται και κάθε μετα­βίβαση είναι αυτοδικαίως άκυρη για το σύνολο του ακινήτου (δηλ. τόσο για το οικόπεδο – γήπεδο όσο και για το κτίσμα) αν αφορούν αυθαίρετο, εν όλω ή εν μέρει, κτίσμα. Ουσιαστικά επεκτείνεται η ισχύουσα διάταξη για αιγι­αλούς – παραλίες και αρχαιολογικούς χώρους, σε όλη την επικράτεια και για κάθε μεταβίβαση θα απαιτείται υπεύθυνη δήλωση μηχανικού είτε ότι δεν υπάρχει κτίσμα, είτε ότι το υπάρχον εί­ναι νόμιμο στο σύνολό του.

Η αρμοδιότητα επιβολής προστίμων και κατεδάφισης αυθαιρέτων παραμέ­νει μεν στους δήμους και στην Αποκε­ντρωμένη Διοίκηση, όπως προβλέπε­ται σήμερα, παρέχεται όμως εξουσι­οδοτημένη στον ΥΠΕΚΑ να αφαιρεί τις αρμοδιότητες αυτές και γενικότερα τις αρμοδιότητες εφαρμογής της πολεο­δομικής νομοθεσίας στο σύνολό τους από τους ΟΤΑ που αμελούν τον έλεγχο της αυθαίρετης δόμησης στα όριά τους ή τη βεβαίωση και την είσπραξη των προστίμων. Η αρμοδιότητα κατεδάφι­σης αυθαιρέτων παρέχεται και σε κε­ντρικό φορέα του ΥΠΕΚΑ (π.χ. στο Πρά­σινο Ταμείου ή αλλού).

ΙΙΙ. Αντιμετώπιση του πολεοδομικού – περιβαλλοντικού προβλήματος της ύπαρξης αυθαιρέτων μέχρι σήμερα. Όροι και προϋποθέσεις «ανοχής» αυ­θαιρέτων επί συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Πρόκειται για εκατοντάδες χιλιάδες ακίνητα. Το πρόβλημα που δημιουρ­γούν δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με την κατεδάφισή τους αφενός μεν για­τί αποτελούν ήδη «κοινωνικό πλούτο», αφετέρου δε γιατί το παρελθόν έχει δείξει ότι εκτεταμένες αυθαιρεσίες αυτού του είδους δεν μπορούν να αντι­μετωπιστούν με «γκρέμισμα». Εν όψει αυτών τα κατά την ημερομηνία εξαγ­γελίας των ρυθμίσεων αποδεδειγμέ­νως ανεγερθέντα αυθαίρετα κατατάσ­σονται σε δύο βασικές κατηγορίες και προτείνονται οι εξής ρυθμίσεις:

Α. Ακίνητα με οικοδομική άδεια.

Εξετάζονται δύο σενάρια για την έκταση της ρύθμισης:

Α1. Χωρίς περιορισμούς (όλα τα αυθαί­ρετα)

Με αίτηση των ιδιοκτητών, που υπο­βάλλεται μέσα σε αποκλειστική προ­θεσμία 6-8 μηνών και συνοδεύεται υποχρεωτικά από αίτηση ρυθμίσεως τυχόν οφειλομένων προστίμων ανέ­γερσης και διατήρησης κατά τα ανω­τέρω εκτεθέντα, αναστέλλεται η κατεδάφιση για χρονικό διάστημα 40 ετών, ανεξαρτήτως πολεοδομικής παραβά­σεως, με υπολογισμό του προστίμου δι­ατήρησης για αυτό το χρονικό διάστη­μα και σημαντική έκπτωση έτσι ώστε το ποσό αυτό να μην είναι απαγορευτικό και υπό την απαραίτητη προϋπόθεση υποβολής μαζί με τα λοιπά δικαιολογη­τικά και βεβαίωσης στατικής επάρκει­ας από υπεύθυνο μηχανικό.

Α2. Με περιορισμούς (όχι τα αυθαίρετα που παραβιάζουν τον ελεύθερο χώρο της πόλης)

Με αίτηση των ιδιοκτητών που υπο­βάλλεται μέσα σε αποκλειστική προ­θεσμία 6-8 μηνών και συνοδεύεται υποχρεωτικά από αίτηση ρυθμίσεως τυχόν οφειλομένων προστίμων ανέ­γερσης και διατήρησης κατά τα ανω­τέρω εκτεθέντα, αναστέλλεται η κατε­δάφιση για χρονικό διάστημα 40 ετών, εφόσον οι πολεοδομικές παραβάσεις έχουν πραγματοποιηθεί εντός του νό­μιμα επιτρεπόμενου ιδεατού στερεού ή σε υπόγεια, με υπολογισμό του προ­στίμου διατήρησης για αυτό το χρονικό διάστημα και σημαντική έκπτωση, έτσι ώστε το ποσό αυτό να μην είναι απαγο­ρευτικό και υπό την απαραίτητη προϋ­πόθεση υποβολής μαζί με τα λοιπά δι­καιολογητικά και βεβαίωσης στατικής επάρκειας από υπεύθυνο μηχανικό.

Β. Ακίνητα χωρίς οικοδομική άδεια εντός σχεδίου υπάγονται σε ένα από τα ανωτέρω δύο σενάρια.

Τα ακίνητα εντός σχεδίου χωρίς άδεια εκδίδουν κατ’ αρχήν άδεια και για τη δόμηση που δεν μπορεί να καλυ­φθεί νομίμως από την άδεια, εντάσσο­νται στις ρυθμίσεις της προηγούμενης περίπτωσης.

Γ. Ακίνητα χωρίς οικοδομική άδεια εκτός σχεδίου.

Με αίτηση των ιδιοκτητών που υπο­βάλλεται μέσα σε αποκλειστική προθε­σμία 6-8 μηνών και συνοδεύεται υπο­χρεωτικά από αίτηση ρυθμίσεως τυχόν οφειλομένων  προστίμων   ανέγερσης και διατήρησης κατά τα ανωτέρω εκτεθέντα, των ακινήτων αυτών, αναστέλ­λεται η κατεδάφιση για χρονικό διά­στημα 30-40 ετών, με υπολογισμό του προστίμου διατήρησης για αυτό το χρο­νικό διάστημα, σημαντική έκπτωση έτσι ώστε το ποσό αυτό να μην είναι απαγο­ρευτικό και υπό την απαραίτητη προϋ­πόθεση υποβολής μαζί με τα λοιπά δι­καιολογητικά και βεβαίωσης στατικής επάρκειας από υπεύθυνο μηχανικό.

Δ. Κίνητρα εντάξεως αυθαιρέτων στις προτεινόμενες ρυθμίσεις

Αναστολή κατεδάφισης, για το χρονι­κό διάστημα που ορίζεται ανωτέρω.

Δυνατότητα μεταβιβάσεως, με πράξη εν ζωή ή αιτία θανάτου, του ακινήτου.

Δεν επιβάλλεται ΕΤΑΚ ή ΦΜΑΠ για τα αυθαίρετα, εφόσον αυτά δεν είχαν δηλωθεί και υπάγονται στις φορολογικές διατάξεις περί Κεφαλαίου από τον χρό­νο δηλώσεώς τους και εφεξής.

Απαλλαγή από ασφαλιστικές εισφο­ρές για την ανέγερση, εφόσον το ΙΚΑ δεν έχει εκδώσει πράξη επιβολής ει­σφορών μέχρι την υποβολή της αίτησης υπαγωγής στη ρύθμιση. Έναντι αυτού θα μπορούσε να προβλεφθεί στο συνολικό ποσό που υπολογίζεται κατά τα ανωτέρω προσαύξηση 3-5%, η οποία αποδίδεται στο ΙΚΑ από το Δημόσιο.

Ε. Διατάξεις που καθιστούν τις ρυθμί­σεις συνταγματικώς συμβατές

Από τις ρυθμίσεις που προτείνονται, εξαιρούνται τα μεγάλης περιβαλλοντι­κής επιβάρυνσης αυθαίρετα (δηλ. τα ευρισκόμενα σε ρέματα, βιότοπους, παραλιακά δημόσια κτήματα, αρχαιο­λογικούς χώρους, δάση και αναδασωτέες εκτάσεις).

Με απόφαση του ΥΠΕΚΑ μπορεί να εξαιρεθούν από την εφαρμογή των διατάξεων περιοχές ή κτίσματα, για λό­γους ασφαλείας ή λόγους προστασίας του πολιτιστικού ή φυσικού περιβάλ­λοντος.

Εξαιρούνται επίσης οι αυθαίρετες αλλαγές χρήσης, τόσο στα εντός όσο και στα εκτός σχεδίου, που δεν επιτρέ­πονται στην περιοχή του αυθαιρέτου.

Σε περίπτωση εφαρμογής πολεοδο­μικού σχεδιασμού «το πρόστιμο» διατήρησης κατά τα ανωτέρω, συνιστά πρόσθετη εισφορά σε χρήμα του ακι­νήτου και δεν επιστρέφεται στον ιδιο­κτήτη του.

Οι ρυθμίσεις για το περιβαλλοντι­κό ισοζύγιο που θεσμοθετήθηκαν για τους ημιυπαίθριους εφαρμόζονται και στις παρούσες ρυθμίσεις.

Τα έσοδα από όλες τις παρούσες ρυθμίσεις περιέρχονται στο Δημόσιο και με κοινή απόφαση ΥΠΟΙΚ – ΥΠΕΚΑ σημαντικό ποσοστό αποδίδεται στο Πράσινο Ταμείο για περιβαλλοντικές δράσεις και την ολοκλήρωση του πολε­οδομικού σχεδιασμού της Χώρας μέσα στην επόμενη πενταετία.