Της Δώρας Αμαραντίδου

Όπως ο γιατρός δεν μπορεί να παίζει το ρόλο του δικηγόρου έτσι και ο καλλιτέχνης δεν μπορεί να παίζει το ρόλο του διπλωμάτη σε μια εμπόλεμη ζώνη, όπως έχει μετατραπεί το κέντρο της Αθήνας.

Της Δώρας Αμαραντίδου

Όπως ο γιατρός δεν μπορεί να παίζει το ρόλο του δικηγόρου έτσι και ο καλλιτέχνης δεν μπορεί να παίζει το ρόλο του διπλωμάτη σε μια εμπόλεμη ζώνη, όπως έχει μετατραπεί το κέντρο της Αθήνας. Οι συναυλίες φυλετικής συμφιλίωσης δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την ανύπαρκτη μεταναστευτική πολιτική.

Ήρθε ο καιρός να αναλογιστούμε τα αυτονόητα. Είναι οι συγκυρίες τέτοιες που δεν μας επιτρέπουν να κομματιάζουμε τη ζωή μας και να τη βάζουμε σε διαφορετικά κουτάκια. Όλα επί της ουσίας είναι ένα. Και όλοι μας πρέπει να γίνουμε ένα κι ας φαίνεται δονκιχωτικό, όπως οι περισσότεροι θέλαμε να πιστεύουμε, γιατί έτσι μας βόλευε μέχρι πρότινος. Πολιτική, πολιτισμός, παιδεία, οικονομία, κοινωνία: Όλα στην καθημερινότητά μας είναι ένα.

Δεν μπορείς, για παράδειγμα, να λες ότι σου αρέσει η μουσική της Ανατολής και να μην ανέχεσαι τον γείτονά σου επειδή είναι Πακιστανός. Όπως δεν μπορεί η πολιτική εξουσία να μην κάνει τί-πο-τα για να λύσει το πρόβλημα της αθρόας εγκατάστασης λαθρομεταναστών στο κέντρο της Αθήνας και εκεί στην «Τεχνόπολη», για παράδειγμα, να διοργανώνει ο δήμος φεστιβάλ μουσικής με την αιτιολογία… «to know us better».

«Αγαπώ τη μουσική σου αλλά σε φοβάμαι»

Τριήμερο φεστιβάλ, λοιπόν, με τίτλο «Μεσόγειος η Γειτονιά μας» (26-28/7) διοργανώνει η «Τεχνόπολη» του Δήμου Αθηναίων με σκοπό «η μουσική να αποτελέσει τον οδηγό για ένα ταξίδι στους πολιτισμούς των λαών της περιοχής και που περισσότερο από κάθε άλλη φορά, οφείλει να οριοθετηθεί ως τόπος ειρήνης και πολιτισμού, επαναπροσδιορίζοντας τις κουλτούρες της ανταλλαγής, του διαλόγου και της ανάπτυξης». Είναι αλήθεια ιερός αυτός ο πολιτιστικός σκοπός και υπέροχα ανθρωπιστική η πρόθεση. Όμως, επιλεκτικές πολιτικές δράσεις δεν χωρούν πλέον στη δικής μας «γειτονιά». Διότι δεν μπορεί να βαφτίζεις την Τέχνη πολιτική κίνηση επίλυσης των «διαπροσωπικών» διαφορών μεταξύ «γειτόνων» και να δίνεις ρόλο διπλωμάτη σε μερικούς αξιολογότατους καλλιτέχνες.

Μα πώς να πεις «πάω να ακούσω τις μουσικές των γειτόνων μου», όταν στην καθημερινότητα της ζωής σου γίνεσαι αποδέκτης (και εν πολλοίς θύμα) μιας άναρχης κοινωνίας, όπου η πείνα και η απελπισία οδηγεί τους «μεν» σε παραβατικές συμπεριφορές που πλήττουν τους «δε». Οι «μεν» και οι «δε» – ακόμα και στη βάση μιας ψυχρής λογικής- θα πρέπει να γίνουν αληθινά καλοί γείτονες, μέσα από απτές πολιτικές, παιδαγωγικές και οικονομικές στρατηγικές. Η Τέχνη, και δη η μουσική, συνεπικουρεί στην ολοκλήρωση μιας πανανθρώπινης συνείδησης. Αλλά η Τέχνη δεν δίνει τη λύση στο υπαρκτό, μέγα πρόβλημα της καλής γειτονίας, όταν η γειτονιά έχει μετατραπεί σε ζούγκλα και οι κάτοικοί της πρέπει να περπατούν… με τα μάτια στην πλάτη.

Μέσα αρμονία, έξω παραφωνία

Εκεί στη γειτονιά της «Τεχνόπολης» στο Κεραμεικό, αλλά και σε όλες τις μικρές γειτονιές στο κέντρο της Αθήνας, βλέπεις άθλια στην όψη οικήματα, όπου ζουν στοιβαγμένοι κάτω από απάνθρωπες συνθήκες «άνθρωποι ενός κατώτερου Θεού», δίπλα σε περιποιημένα σπίτια αυτοχθόνων τα οποία μοιάζουν με καλά σφαλισμένα φρούρια. Και ως… λύση συχνά- πυκνά έρχονται οι λεγόμενες επιχειρήσεις- σκούπα της Αστυνομίας, λες και αυτοί οι άνθρωποι είναι σκουπίδια που τα μαζεύουν απ’ το σαλόνι και τα πάνε στον κάδο ανακύκλωσης… Δεν μιλάμε από τη θέση του ειδικού αλλά από τη θέση του πάσχοντα. Ζητάμε απ’ το γιατρό να μας κάνει καλά και δεν θέλουμε ο γιατρός να μας πει «άκου τη μουσική που σου αρέσει για να ηρεμήσεις…»

Και τι απέδωσε η περιβόητη συναυλία στο εσωτερικό της εκκλησίας του Αγίου Παντελεήμονα, τον περσινό χειμώνα; Όλα καλά και… άγια μέσα, την ώρα που έξω γίνεται σφαγή, για να λέμε πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος της Τέχνης για την εξομάλυνση των διαφορών. Μα για ποια εξομάλυνση μιλάμε; Όταν πριν, κατά τη διάρκεια και, κυρίως, πολλούς μήνες μετά από την εν λόγω συναυλία σημειώθηκαν απώλειες ανθρώπινων ζωών. Και τι θα απέδιδαν οι συναυλίες συμπαράστασης στους μετανάστες- απεργούς πείνας που είχαν κάνει κατάληψη στο κτήριο της Νομικής; Ακόμα μεγαλύτερη πόλωση των θερμοκέφαλων και των δύο «στρατοπέδων», εάν δεν δινόταν η λύση, έστω και στην ύστατη στιγμή, λίγο πριν θρηνήσουμε θύματα από τους αρμόδιους για τη μεταναστευτική πολιτική.

Δεν βάλουμε κατά των καλλιτεχνών. Τουναντίον. Λέμε ότι μπορούν να προσφέρουν την παρηγοριά σε ένα μυαλό θολωμένο, μια ψυχή οργισμένη. Αλλά μόνο με την παρηγοριά, χωρίς θεραπεία, δεν γίνεται τίποτα σωστά. Αργοπεθαίνει η έννοια της «γειτονιάς» κι εμείς καμωνόμαστε ότι είμαστε πολιτιστικά ανοιχτόμυαλοι. Αργοπεθαίνει η έννοια της πολυ-πολιτιστικής, προοδευτικής κοινωνίας κι εμείς καυχιόμαστε ότι έχουμε στη δισκοθήκη μας σπάνιους δίσκους ethnic μουσικής.

Καλά κάνουν και γίνονται, λοιπόν, μουσικά τριήμερα με θέμα την ανταλλαγή ηχοχρωμάτων και τεχνοτροπιών μεταξύ μουσικών από τις γείτονες χώρες, αλλά ας μην μπλέκουν οι διοργανωτές το ρόλο της Τέχνης με αυτόν της Πολιτείας. Διότι έτσι υποβαθμίζεται αδίκως η ίδια η αξία του καθενός από αυτούς τους καλλιτέχνες.

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.