Χλιαρή επιστροφή καταθέσεων

Ένα απίστευτο παιχνίδι παίζεται τις τελευταίες εβδομάδες μετα­ξύ τραπεζών και αποταμιευτών με έπαθλο τις καταθέσεις, οι οποίες, όπως όλα δείχνουν, συνεχίζουν να μει­ώνονται, καθώς ο εναπομείνας πλού­τος των Ελλήνων σταδιακά εξανεμίζε­ται.

Ένα απίστευτο παιχνίδι παίζεται τις τελευταίες εβδομάδες μετα­ξύ τραπεζών και αποταμιευτών με έπαθλο τις καταθέσεις, οι οποίες, όπως όλα δείχνουν, συνεχίζουν να μει­ώνονται, καθώς ο εναπομείνας πλού­τος των Ελλήνων σταδιακά εξανεμίζε­ται.

Με μια διαφορά: Για να φτάσουμε στα επίπεδα καταθέσεων που είχα­με το 2000-2001 (χρονικό σημείο το οποίο πολλοί θεωρούν ορόσημο πτώ­σης για την ελληνική οικονομία), θα χρειαστεί να «χαθούν» ακόμη 70-80 δισ. ευρώ από τις ελληνικές καταθέ­σεις. Κι αν κάποιοι θεωρούν ότι από την κρίση θα φτάσουμε στα επίπεδα της δεκαετίας του ’80, θα «απαιτηθεί» να φύγουν άλλα 50-60 δισ. ευρώ. Τι θα γίνει όμως με τις καταθέσεις;

Το 2001 οι ελληνικές καταθέσεις έφταναν τα 110 δισ. ευρώ, με τα 90 δισ. να αφορούν ιδιωτικές κατα­θέσεις και τα άλλα 20 επιχειρηματι­κές. Το 2009 οι ιδιωτικές καταθέσεις είχαν φτάσει τα 197 δισ. και οι επι­χειρηματικές 36, με το σύνολο να ανεβαίνει στο δυσθεώρητο ποσό των 238 δισ. Το χρήμα αυτό θεωρήθηκε η οροφή των ελληνικών καταθέσεων και σε μεγάλο βαθμό προήλθε από την ευμάρεια ή τη φούσκα της περιό­δου 2003-2007.

Δεν είναι τυχαίο ότι το 2007-2009 οι ελληνικές καταθέσεις συνέχιζαν να φουσκώνουν, ενώ όλοι οι δείκτες της οικονομίας ήταν αρνητικοί. Και αυτό καθώς η δραστηριότητα των περασμέ­νων ετών συνέχιζε να βγάζει χρήμα.

Αναστροφή της φυγής

Από το ξεκίνημα της κρίσης μέχρι σήμερα από το ελληνικό τραπεζικό σύ­στημα «σηκώθηκαν» 50 (ή 60, αν συ­νυπολογίσουμε και τα επιχειρηματικά) δισ. ευρώ. Τα περισσότερα από αυτά στράφηκαν σε τράπεζες του εξωτε­ρικού, καθώς οι Έλληνες αναζήτησαν ασφάλεια από μια πιθανολογούμενη κατάρρευση της οικονομίας.

Το τελευταίο διάστημα, όμως, η τά­ση δείχνει πως οι καταθέσεις δεν φεύ­γουν στο εξωτερικό, αλλά χρησιμοποι­ούνται για την κάλυψη φορολογικών – κυρίως – υποχρεώσεων αλλά και άλλων πληρωμών για τις οποί­ες πλέον δεν υπάρχει παραγόμενο χρήμα. Οι τραπεζίτες λένε ότι, εκτός από τους φόρους, οι Έλληνες σηκώνουν χρήμα κυρίως για την υγεία και την ιδιωτική εκπαίδευση.

Τον Μάιο του 2010 το σύνολο των καταθέσεων ήταν 220 δισ., αλλά τον Δεκέμβριο του 2010 έπεσαν στα 210 και τον Μάιο του 2011 στα 192. Ιδιαί­τερα εντυπωσιακό το ότι τον επόμενο μήνα (Ιούνιο) οι καταθέσεις των νοικο­κυριών μειώθηκαν στα 156,116 δισ. από 159,321 δισ. ευρώ τον Μάιο… Και η ανεπίσημη εκτίμηση αναφέρει ότι και τον Ιούλιο η πτωτική τάση συνεχί­στηκε με το σύνολο των καταθέσεων στα 186 δισ.

Σε όλες τις περιόδους που οι Έλλη­νες σήκωναν χρήμα βασικός ρυθμι­στής ήταν η ψυχολογία. Κάθε φορά δηλαδή που στις ειδήσεις «παιζόταν» το ενδεχόμενο μιας χρεοκοπίας οι Έλ­ληνες σήκωναν χρήμα. Αρχικά, όπως είπαμε, για να το στείλουν στο εξωτε­ρικό, αλλά τους τελευταίους μήνες και για να το κρατήσουν στα σπίτια τους, καθώς η γενίκευση της κρίσης διαμόρ­φωσε κλίμα ολοκληρωτικής ανασφά­λειας.

Επομένως, οι απώλειες που σημει­ώθηκαν τον Ιούνιο και τον Ιούλιο είναι πολύ λογικές, λαμβανομένης υπόψη της γενικότερης κατάστασης…

Θα μείνουν ή θα χαθούν;

Οι τραπεζίτες, για τους οποίους η πτώση των καταθέσεων είναι κεφαλαιώδους σημασίας (απειλεί την ύπαρξη των τραπεζών για την ακρίβεια), ανα­φέρουν από την πλευρά τους – ανε­πίσημα πάντα – ότι η τάση φυγής των καταθέσεων άρχισε να χαλιναγωγεί­ται μετά τη σύνοδο κορυφής της 21ης Ιουλίου. Και λένε ότι ο λόγος για τον οποίο συνέβη αυτό είναι ότι η σύνοδος άρχισε να διαμορφώνει ένα περιβάλ­λον μεγαλύτερης εμπιστοσύνης για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα.

Παράλληλα, τα γεγονότα στην Κύ­προ, με την έκρηξη στη ναυτική βά­ση και την υποβάθμιση της οικονο­μίας, άρχισαν να διαμορφώνουν μια χλιαρή τάση επιστροφής καταθέσεων προς την Ελλάδα. Όπως λένε, μάλιστα, στην Ελλάδα τον τελευταίο μήνα γύρι­σαν κάπου 1,5 – 2 δισ. ευρώ. Τα στοι­χεία δεν έχουν επιβεβαιωθεί, αλλά για να το λένε οι τραπεζίτες… κάτι θα ξέ­ρουν.

Την κίνηση επιστροφής ενισχύουν το Δημόσιο, αλλά και οι ίδιες οι τρά­πεζες. Κατ’ αρχάς έδωσαν υψηλά επι­τόκια για τις καταθέσεις που μπαίνουν τώρα στα συρτάρια τους και μια μεγά­λη γκάμα προγραμμάτων προς όφελος όσων φέρνουν το χρήμα τους στη χώ­ρα. Από την άλλη φρόντισαν να υπερ-προβάλουν μέσω των δικτύων τους τόσο την «ασφάλεια» που παρέχει σή­μερα το ελληνικό σύστημα όσο και τα προβλήματα της Κύπρου ή ακόμα και της… Ελβετίας.

Το χρήμα είναι πολύτιμο για τις τρά­πεζες, όχι μόνο για τη δική τους ρευ­στότητα, που εδώ και μήνες βρίσκεται σε μια ευαίσθητη ισορροπία, αλλά και για την κάλυψη άλλων βασι­κών αναγκών. Τις αμέσως επόμενες ημέρες, για παράδειγμα, το Δημό­σιο πρέπει να καλύψει ένα ομόλογο 6 δισ. Με διαθέσιμα που δεν ξεπερνούν τα 10-12 δισ. είναι προφανές ότι και οι καταθέσεις του Δημοσίου θα πέσουν σημαντικά. Επομένως και οι τράπεζες θα πρέπει να έχουν ζεστό χρή­μα για να μην επωμιστούν την απώλεια.

Έχοντας χάσει σχεδόν το 21% των καταθέσεων που είχαν από την έναρξη της κρίσης οι τράπεζες έχουν και ένα… καλό νέο: η μείωσή τους μει­ώνει αντίστοιχα και τους τόκους που δίνουν. Έτσι οι τράπεζες έδωσαν 1,5 δισ. λιγότερους τόκους σε ετήσια βάση. Παρ’ όλα αυτά οι τραπε­ζίτες θα προτιμούσαν να μην είχαν χά­σει το χρήμα των καταθετών…

Σε κάθε περίπτωση οι επόμενες εβδομάδες και κυρίως το δίμηνο Σε­πτεμβρίου – Οκτωβρίου, οπότε οι Έλ­ληνες θα αρχίσουν να πληρώνουν τα σχολεία και την έκτακτη φορολογία, θα δείξει αν η χλιαρή επιστροφή κατα­θέσεων θα συνεχιστεί ή αν είναι χρή­μα που γύρισε αναγκαστικά στα γκισέ για να ξοδευτεί και να χαθεί στον βω­μό της κρίσης…

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.