Η αμυντική «τρύπα» της τριετίας: Η Ελλάδα δηλώνει «πάνοπλη» το 2026 – Πότε όμως θα λειτουργήσουν πραγματικά οι εξοπλισμοί;

Η Ελλάδα βρίσκεται στη μέση της μεγαλύτερης αναδιάρθρωσης των Ενόπλων Δυνάμεων των τελευταίων δεκαετιών. Φρεγάτες νέας γενιάς, μαχητικά F-35, αναβαθμισμένα F-16 Viper, Rafale, ιταλικές FREMM και ένα πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας και αντιπυραυλικής άμυνας συνθέτουν μια νέα αρχιτεκτονική ισχύος, που βέβαια δεν στήθηκε με τις πιο διαφανείς διαδικασίες, μια και όλες ήταν περίπου απ’ ευθείαν αναθέσεις, ή διμερείς συμφωνίες χωρίς διαγωνισμούς. Όμως υπάρχει και μία ακόμη λεπτομέρεια που συχνά χάνεται πίσω από τις ανακοινώσεις των δισεκατομμυρίων και τις ανακοινώσεις:

Για τα οπλικά συστήματα, είναι άλλο το «παραγγέλθηκε», άλλο το «παραδόθηκε» και άλλο το πότε «είναι πραγματικά μάχιμο». Εδώ, μια και οι κυβερνητικοί παράγοντες «φωνάζουν» ότι είμαστε στην καλύτερη εξοπλιστική περίοδο των τελευταίων δεκαετιών, προκύπτει ένα σημαντικό χρονικό κενό. Μια τριετία τουλάχιστον.

Ένα οπλικό σύστημα γίνεται επιχειρησιακά κρίσιμο όταν διαθέτει εκπαιδευμένο προσωπικό, υποδομές, όπλα, ανταλλακτικά, λογισμικό, διαθεσιμότητα και κυρίως τη δυνατότητα να ενταχθεί σε πραγματικές επιχειρήσεις, μετά από εκπαίδευση. Έτσι, η μεγάλη αλλαγή για την Ελλάδα δεν θα συμβεί σε μία ημέρα. Θα αρχίσει να γίνεται ορατή από το 2027 και μετά, ενώ θα φτάσει σε φάση ωρίμανσης το 2030.

Ας πάρουμε για παράδειγμα το Πολεμικό Ναυτικό, όπου συντελείται μια πραγματικά μεγάλη αλλαγή. Η πρώτη ελληνική FDI/Belharra, η «Κίμων», έχει ήδη παραδοθεί και βρίσκεται σε ελληνική υπηρεσία. Πρόκειται για πλοίο σχεδιασμένο εξαρχής για επιχειρήσεις υψηλής έντασης, με σύγχρονα ηλεκτρονικά συστήματα, προηγμένες δυνατότητες αεράμυνας και ανθυποβρυχιακού πολέμου. Ακόμη, είναι όμως μόλις ένα…

Η παράδοση, δεν σημαίνει ότι από την επόμενη ημέρα το πλοίο βρίσκεται στο ανώτατο επίπεδο επιχειρησιακής ωριμότητας. Χρειάζονται εκπαίδευση πληρώματος, δοκιμές, πιστοποιήσεις, διαθεσιμότητα όπλων και σταδιακή ενσωμάτωση στο επιχειρησιακό δόγμα του Στόλου. Για την φρεγάτα «Κίμων» η πλήρης αξιοποίηση των δυνατοτήτων της είναι διαδικασία που συνεχίζεται μέσα στο 2026 και το 2027.

Για να υλοποιηθεί αυτό που η κυβέρνηση ονομάζει «πήραμε τις Belharra», θα χρειαστούν αρκετά ακόμη βήματα. Η «Νέαρχος» βρίσκεται στο τελικό στάδιο πριν από την παράδοση της τον Οκτώβριο, ενώ η «Φορμίων» έχει ήδη περάσει στις θαλάσσιες δοκιμές και αναμένεται να παραδοθεί ως το τέλος του έτους. Και για τις δύο η επιχειρησιακή ωρίμανση εκτιμάται στα μέσα με τέλη του 2027.

Η τέταρτη φρεγάτα FDI, η «Θεμιστοκλής», με πιο αναβαθμισμένη διαμόρφωση, θα παραδοθεί το 2028, με την επιχειρησιακή της ωρίμανση να εκτιμάται για το 2029-2030. Μόνο τότε θα έχει το Ναυτικό και την πλήρη σύνθεση και αποτελεσματικότητα της τετράδας. Ιδιαίτερα δε, καθώς προγραμματίζεται και οι πρώτες τρεις να «ανέβουν» στο εξοπλιστικό επίπεδο της «Θεμιστοκλής» μέσω αναβάθμισης.  

Bergamini: Η δεύτερη ναυτική ενίσχυση έρχεται αργότερα…

Στο μεταξύ, στη Ρώμη έκλεισε η συμφωνία για την απόκτηση δύο ιταλικών FREMM κλάσης Bergamini. Μόνο που συνοδεύθηκε από μία εξέλιξη που αλλάζει το χρονοδιάγραμμα. Η εφαρμοστική συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας οριστικοποιεί πλέον και τις ημερομηνίες μεταβίβασης: Για τη φρεγάτα Carlo Bergamini η μεταβίβαση προβλέπεται για το α΄ εξάμηνο του 2028, ενώ για την Virginio Fasan, το α΄ εξάμηνο του 2029. Η συμφωνία περιλαμβάνει αρχική και επακόλουθη υποστήριξη για τη διασφάλιση της επιχειρησιακής διαθεσιμότητας, ενώ προβλέπει και συμμετοχή ελληνικών ναυπηγείων στις εργασίες συντήρησης και προσαρμογής νέων συστημάτων.

Επομένως, η ημερομηνία μεταβίβασης δεν είναι αυτομάτως η ημερομηνία πλήρους επιχειρησιακής ένταξης. Μετά τη μεταβίβαση ακολουθούν εκπαίδευση, τεχνική προσαρμογή, όπλα, πιστοποιήσεις και ενσωμάτωση στον ελληνικό Στόλο. Η ασφαλέστερη εκτίμηση είναι ότι η 1η Bergamini θα είναι σε φάση επιχειρησιακής ωρίμανσης την περίοδο 2028-2029 και η 2η το 2029-2030.

F-35: Από την παραλαβή στην πρώτη πραγματικά επιχειρησιακή Μοίρα

Το πρόγραμμα των ελληνικών F-35 είναι ίσως το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα της διαφοράς ανάμεσα στην παράδοση ενός οπλικού συστήματος και στην πραγματική επιχειρησιακή του αξιοποίηση. Η Ελλάδα έχει συμβασιοποιήσει την απόκτηση 20 F-35A, με δικαίωμα προαίρεσης για ακόμη 20 αεροσκάφη. Η διαδικασία δεν προβλέπει, όμως, ότι τα πρώτα αεροσκάφη θα προσγειωθούν στην Ελλάδα και την επόμενη ημέρα θα συγκροτήσουν μία πλήρως μάχιμη Μοίρα.

Η ελληνική εκπαίδευση θα έχει ήδη ξεκινήσει από το 2027, με Έλληνες χειριστές και τεχνικό προσωπικό να εκπαιδεύονται στο αμερικανικό σύστημα F-35. Το 2028 αποτελεί το πρώτο μεγάλο ορόσημο, καθώς τότε ξεκινά η παράδοση των ελληνικών αεροσκαφών και η συγκρότηση της ελληνικής δύναμης F-35. Η «παράδοση», ωστόσο, δεν πρέπει να συγχέεται με την εγκατάσταση στην Ελλάδα: τα πρώτα αεροσκάφη προορίζονται αρχικά να παραμείνουν στις ΗΠΑ στο πλαίσιο της εκπαίδευσης και της προετοιμασίας της ελληνικής δύναμης, ενώ το ελληνικό ΥΠΕΞ έχει τοποθετήσει την εγκατάσταση των πρώτων F-35 στην Ελλάδα στον Νοέμβριο του 2029.

Αυτό σημαίνει ότι το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πότε θα εμφανιστεί το πρώτο ελληνικό F-35, αλλά πότε η Πολεμική Αεροπορία θα διαθέτει την πρώτη Μοίρα με επαρκή αριθμό αεροσκαφών, εκπαιδευμένους χειριστές και τεχνικούς, κατάλληλες υποδομές, διαθέσιμα όπλα, υποστήριξη, λογισμικό και mission data, ώστε να μπορεί να αναλαμβάνει πραγματικές επιχειρησιακές αποστολές.

Με βάση αυτή τη διάκριση, το 2028 είναι το έτος της έναρξης της επιχειρησιακής οικοδόμησης της ελληνικής δύναμης F-35, όχι το έτος κατά το οποίο θα πρέπει να θεωρήσουμε ότι η Ελλάδα διαθέτει ήδη μία πλήρως μάχιμη Μοίρα. Το 2029 είναι το έτος κατά το οποίο η δύναμη αρχίζει να αποκτά φυσική παρουσία στην Ελλάδα και να περνά από το στάδιο της εκπαίδευσης και συγκρότησης στο στάδιο της επιχειρησιακής ένταξης.

Η πιο ρεαλιστική εκτίμηση, επομένως, είναι ότι η πρώτη ελληνική Μοίρα F-35 θα αρχίσει να αποκτά ουσιαστική επιχειρησιακή ικανότητα μέσα στο 2029 και θα φτάσει σε αξιόλογο επίπεδο επιχειρησιακής ωριμότητας κατά το 2030. Αυτό βεβαίως προϋποθέτει ότι το πρόγραμμα των παραδόσεων, η εκπαίδευση, οι υποδομές και η διαθεσιμότητα όπλων και υποστήριξης θα κινηθούν σύμφωνα με τον σχεδιασμό.

Το στοίχημα χρόνου για την «Ασπίδα του Αχιλλέα»

Ίσως το πιο φιλόδοξο κομμάτι της νέας αρχιτεκτονικής δεν είναι ένα συγκεκριμένο αεροπλάνο ή πλοίο., αλλά ένα δίκτυο. Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» σχεδιάζεται ως πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας, αντιπυραυλικής άμυνας και αντιμετώπισης drones. Η συμφωνία Ελλάδας-Ισραήλ ύψους περίπου €3 δισ. οριστικοποιήθηκε στις 31 Αυγούστου 2026.

Όμως η «Ασπίδα» δεν είναι ένας πύραυλος που παραλαμβάνεται και εγκαθίσταται. Ο στόχος είναι οι αισθητήρες, τα ραντάρ, τα αντιαεροπορικά και αντιπυραυλικά συστήματα και τα συστήματα αντιμετώπισης drones να λειτουργούν μέσα από μία κοινή αρχιτεκτονική διοίκησης και ελέγχου. Το ΥΕΘΑ έχει περιγράψει το νέο μοντέλο ως μετάβαση από την παλαιότερη λογική C4I σε μία πολύ ευρύτερη αρχιτεκτονική C5ISR–T, δηλαδή Command, Control, Compute, Communicate, Cyber, Intelligence, Surveillance, Reconnaissance και Targeting.

Με βάση το χρονοδιάγραμμα του 2026, αυτό μας οδηγεί περίπου στο καλοκαίρι του 2029. Και αυτό είναι κομβικό, μια και προηγουμένως η «Ασπίδα του Αχιλλέα» θα πρέπει να έχει συνδεθεί με όλα τα άλλα συστήματα που επίσης θα φτάνουν σε στάδιο ωρίμανσης: Τα F-35, τις νέες ναυτικές μονάδες, τα UAV, τις δορυφορικές πληροφορίες, και το συνολικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου. Αυτό διαμορφώνει και το κεντρικό στοίχημα απέναντι στο χρόνο, αλλά και το εάν θα υπάρξει η δυνατότητα να λειτουργήσουν όλα μαζί.

Το 2029-2030 θα φανεί εάν η Ελλάδα κατάφερε να μετατρέψει ένα τεράστιο εξοπλιστικό πρόγραμμα σε ενιαία, δικτυωμένη και πραγματικά μάχιμη στρατιωτική ικανότητα. Στο μεταξύ όμως θα πρέπει να αναζητήσει κάποιον άλλο τρόπο να αντιμετωπίσει την τουρκική προκλητικότητα για μία τριετία…

Διαβάστε επίσης:

Ξεσπά ο πατέρας της Κυριακής Γρίβα κατά των αστυνομικών: «Πήγε στο Α.Τ. για να ζητήσει βοήθεια και δεν έκαναν τίποτα»

Οριοθετήθηκε η φωτιά σε δασική έκταση στα Μέγαρα (Video)

Συναγερμός στην αστυνομία: 26χρονος απέδρασε από το Εφετείο

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.