Tρέχουν τα έργα σαν… χελώνα

Κίνδυνο σημαντικών καθυστερήσεων – και άρα απώλειας πόρων – ενέχουν 1.998 έργα, συνολικού προϋπολογισμού 10,7 δισ. ευρώ (το 40% της συνολικής δημόσιας δαπάνης της Δ’ Προγραμματικής Περιόδου), διαπιστώνει μελέτη της ειδικής γραμματείας ΕΣΠΑ, εν όψει της αναθεώρησης του προγράμματος που συζητείται με την επιτροπή περιφερειακής πολιτικής.

Κίνδυνο σημαντικών καθυστερήσεων – και άρα απώλειας πόρων – ενέχουν 1.998 έργα, συνολικού προϋπολογισμού 10,7 δισ. ευρώ (το 40% της συνολικής δημόσιας δαπάνης της Δ’ Προγραμματικής Περιόδου), διαπιστώνει μελέτη της ειδικής γραμματείας ΕΣΠΑ, εν όψει της αναθεώρησης του προγράμματος που συζητείται με την επιτροπή περιφερειακής πολιτικής.

Εφαρμόζοντας συγκεκριμένη μεθοδολογία, με κριτήρια τον χρόνο ένταξης, υπογραφής σύμβασης και υποβολής πρώτης δαπάνης του έργου, αλλά και την εν γένει υλοποίηση έργου, αξιολογήθηκαν και οι 3.000 τελικοί δικαιούχοι που υπάρχουν σήμερα στα προγράμματα του ΕΣΠΑ. Από την ανάλυση αυτή προέκυψαν 109 τελικοί δικαιούχοι, οι οποίοι συγκέντρωσαν βαθμό κάτω από τη βάση, δημιουργώντας κίνδυνο απώλειας πόρων ακόμη και για τον κανόνα της αυτόματης αποδέσμευσης των τριών ετών (ν+3).

Ειδικότερα:

–         Σαράντα ένας φορείς, οι οποίοι διαχειρίζονται 899 έργα, προϋπολογισμού 9 δισ. ευρώ, παρουσιάζουν υψηλό δείκτη επικινδυνότητας.

–         Εβδομήντα ένας τελικοί δικαιούχοι 599 έργων, προϋπολογισμού 1,2 δισ. ευρώ, παρουσιάζουν δείκτη μέτριας επικινδυνότητας.

–         Επτά ειδικοί φορείς διαχείρισης είναι μέτριας επικινδυνότητας και διαχειρίζονται άλλα 500 έργα, προϋπολογισμού 480 εκατ. ευρώ. Εκτός όμως από τα σημεία αυξημένης επικινδυνότητας (καθυστερήσεις στην ένταξη, την υλοποίηση και την απορρόφηση πόρων), η εικόνα που δίνεται για την κατάσταση και τη γενικότερη πορεία διαχείρισης του προγράμματος είναι απογοητευτική. Μέχρι και τον Μάιο, οπότε ενεργοποιήθηκε το επιχειρησιακό σχέδιο για την επιτάχυνση του ΕΣΠΑ, η απορρόφηση έμενε χαμηλά (κοντά στο 18,5%), λόγω της αδυναμίας ένταξης νέων έργων.

Χαμηλή απορρόφηση

Από τον Μάιο έως και τα τέλη Νοεμβρίου είχαν ενταχθεί στο πρόγραμμα 1.872 νέα έργα, αλλά και πάλι η πορεία απορρόφησης είναι χαμηλή, λόγω των πολλών «νεκρών» έργων. Σύμφωνα με τη μελέτη, στο σύνολο του ΕΣΠΑ υπάρχουν σήμερα ενταγμένα 7.021 έργα, από τα οποία τα 4.762 δεν έχουν υποέργα, δηλαδή δεν έχουν νομική δέσμευση, δημοπράτηση, σύμβαση και, φυσικά, πληρωμές. Αρα τα «χρήσιμα» έργα, που συμβάλλουν στην απορρόφηση του προγράμματος, είναι μόλις 2.259.

Από τα στοιχεία της Ειδικής Γραμματείας του ΕΣΠΑ προκύπτει ότι τα Επιχειρησιακά Προγράμματα (Ε.Π.) με προβλήματα μεγάλου αριθμού ανενεργών έργων είναι δύο ειδών. Σε ό,τι αφορά τον αριθμό ανά πρόγραμμα, τα περισσότερα ανενεργά έργα εντοπίζονται στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση (2.093 έργα), στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Μακεδονίας – Θράκης (525 έργα) και στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Αττικής (297 έργα).

Ενα δεύτερο πολύ μεγάλο πρόβλημα που εντοπίζει η μελέτη είναι ο πολύ υψηλός μέσος χρόνος – από την ένταξη έως και την αίτηση πληρωμής – υλοποίησης ενός έργου, που φτάνει τις 580 μέρες, δηλαδή 18,5 μήνες. Με άλλα λόγια, τα έργα του ελληνικού ΕΣΠΑ αναλώνουν το μισό του διαθέσιμου χρόνου για την ολοκλήρωσή τους περιμένοντας να ξεκινήσουν. Συγκεκριμένα, με βάση τις μετρήσεις που έγιναν ανά περιφέρεια:

-Ο χρόνος από την ένταξη έως τη δημοπράτηση ενός έργου είναι 159 ημέρες. Π.χ. για το ΠΕΠ Αττικής ο χρόνος αυτός (μέσος όρος έργων της) είναι 221 ημέρες.

-Ο μέσος χρόνος από τη δημοπράτηση έως την υπογραφή σύμβασης είναι 190 ημέρες. Π.χ. για το ΠΕΠ Αττικής ο χρόνος αυτός (μέσος όρος έργων της) είναι 258 ημέρες.

-Ο μέσος χρόνος από τη σύμβαση έως την πρώτη πληρωμή είναι 207 ημέρες. Π.χ. για το ΠΕΠ Αττικής ο χρόνος αυτός (μέσος όρος έργων της) είναι 182 ημέρες.

Σε ό,τι αφορά την πρόληψη και αποφυγή δημιουργίας νέων «νεκρών» έργων στο άμεσο μέλλον, τονίζεται ότι εφεξής είναι απαράβατος όρος για όλους τους φορείς διαχείρισης και τους φορείς υλοποίησης έργων η δημοπράτηση να ολοκληρώνεται εντός τριμήνου από την ημερομηνία ένταξης μιας δράσης, διαφορετικά η πράξη θα απεντάσσεται αυτόματα (με εξαίρεση ειδικά ονοματισμένα έργα ειδικών κατηγοριών).

Γυρνάνε πίσω

Σημειώνεται, συγκεκριμένα, ότι εκχωρήσεις που παραμένουν αναξιοποίητες (προσκλήσεις/εντάξεις) για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των 6 μηνών, επιστρέφουν στα μητρικά Προγράμματα και επαναξιολογούνται.

Παράλληλα, σημειώνεται ότι απαιτείται ελαχιστοποίηση και απλοποίηση του συστήματος εκχωρήσεων. Κάτι τέτοιο μπορεί να γίνει με την κατάργηση των εκχωρήσεων και άμεση ενεργοποίηση (άνοιγμα) όλων των κωδικών των προγραμμάτων.

Ειδικότερα, η μελέτη ζητεί το άνοιγμα όλων των προγραμμάτων των ΟΤΑ με υπόλοιπα δημόσιας δαπάνης και, κυρίως, όλων όσα ακόμα δεν έχουν ανοίξει, και κατάργηση των συντονιστικών ενεργειών που καθυστερούν την υλοποίησή τους, και συντονισμό με το Πρόγραμμα «Αλ. Μπαλτατζής» (ΟΠΑΑΧ).

Κάνουν τα ευρώ κορώνες…

Οι Έλληνες καταθέτες που έχουν επιλέξει να μετατρέψουν τα ευρώ τους από… δολάριο Αυστραλίας μέχρι κορώνα Νορβηγίας ανέρχονται πλέον σε 4.000. Ο παραπάνω αριθμός καταθετών με συνολικές καταθέσεις 500 εκατ. ευρώ μετέτρεψαν τις αποταμιεύσεις τους σε άλλα νομίσματα.

Σε πρώτη προτίμηση έρχεται το δολάριο Αυστραλίας, ενώ σταθερή αξία παραμένει το δολάριο ΗΠΑ. Τα στοιχεία λένε επίσης ότι ζήτηση έχει και το δολάριο Καναδά, ενώ ορισμένοι μετατρέπουν τα ευρώ τους και σε κορώνες Νορβηγίας. Την ίδια στιγμή, οι Έλληνες γυρίζουν την πλάτη στα κρατικά ομόλογα, όπως της Γερμανίας και της Γαλλίας. Διάφορες πηγές αναφέρουν ότι πια δεν παρατηρείται μεγάλη εκροή καταθέσεων προς το εξωτερικό, ωστόσο υπάρχει σταθερή εκροή καταθέσεων για την κάλυψη άμεσων αναγκών, λόγω τρομερής οικονομικής δυσπραγίας.

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.