Της Βασιλικής Τζεβελέκου

Το επικίνδυνο, υποβαθμισμένο, βρόμικο ιστορικό κέντρο της Αθήνας εξακολουθεί για όσους κατοικούν εκεί να είναι η γειτονιά τους, για τους καλλιτέχνες το σημείο δράσης και για τους νέους που ψάχνουν διαφορετικές μορφές τέχνης στην πηγή τους, ο τόπος συνάντησης.

Της Βασιλικής Τζεβελέκου

Το επικίνδυνο, υποβαθμισμένο, βρόμικο ιστορικό κέντρο της Αθήνας εξακολουθεί για όσους κατοικούν εκεί να είναι η γειτονιά τους, για τους καλλιτέχνες το σημείο δράσης και για τους νέους που ψάχνουν διαφορετικές μορφές τέχνης στην πηγή τους, ο τόπος συνάντησης. Σήμερα, που μια ολόκληρη χώρα νιώθουμε να βουλιάζει, αλλά η ζωή εξακολουθεί να τρέχει προς τα εμπρός, ορισμένοι πολυσυλλεκτικοί καλλιτεχνικοί χώροι ανθούν, ενώ στην πλατεία Κοτζιά λειτουργεί εδώ και τρεις μήνες το ολοκαίνουργιο CAMP – Contemporary Art Meeting Point.

Παρεμβατική προς την εξουσία, η τέχνη αναπτύσσεται ανά τους αιώνες εκεί που πάλλεται η ζωή, και στο κέντρο της πρωτεύουσας εξακολουθεί να πάλλεται η ζωή, πολυπολιτισμική και ανήσυχη. Ζωή λίγο επικίνδυνη βέβαια, αν και για όσους καταφέρνουν να ξεπεράσουν τους αληθινούς ή καλά καλλιεργημένους φόβους τους έχει χώρους – στέκια για διασκέδαση αλλά και τόπους συνάντησης απίθανα διαφορετικών ανθρώπων, καλλιτεχνών, φοιτητών, ακτιβιστών, ομάδων που συνδημιουργούν με όχημα διαφορετικές μορφές τέχνης.

Κοντά στην Ομόνοια, στους δρόμους γύρω από το Μοναστηράκι και την Κεντρική Αγορά Αθηνών με τις βαριές μυρωδιές, τους μετανάστες και τους άστεγους, αναπτύχθηκε από τη δεκαετία του ’90 ένα δίκτυο από γκαλερί – αίθουσες τέχνης. Στην ίδια γειτονιά τα χρόνια της οικονομικής κρίσης, από το 2009 και μετά δημιουργήθηκαν καινούργιοι χώροι – στέκια για καλλιτέχνες και κοινό. Και τους στήριξαν με τρέλα και οι δύο μεριές, όπως είχε συμβεί παλαιότερα κι εξακολουθεί να συμβαίνει με το Booze στην Κολοκοτρώνη κι αργότερα με το Bios στην Πειραιώς.

CAMP – Contemporary Art Meeting Point

Στην πλατεία Κοτζιά, απέναντι από εκεί όπου κάποτε βρισκόταν το Δημοτικό Θέατρο Αθηνών που σχεδιάστηκε από τον Τσίλερ και γκρεμίστηκε επί δημαρχίας του άρχοντα του οποίου η πλατεία φέρει το όνομα, λειτουργεί το CAMP. Σ’ ένα τριώροφο διατηρητέο νεοκλασικό του περασμένου αιώνα, με ανακαινισμένο τον πρώτο όροφο, όπου κυριαρχεί η ψηλοτάβανη αίθουσα εκθέσεων με την εξαιρετική θέα, ξεκίνησε τη λειτουργία του με σκοπό να προαγάγει το καλλιτεχνικό έργο. Τι σημαίνει αυτό; Καλλιτέχνες και εκθέσεις από την Ελλάδα και το εξωτερικό, καινοτόμες ιδέες, performance, μπάντες και μουσικά σχήματα, προβολές και θεατρικές παραστάσεις, χορός… νέα παραγωγή έργων και πειραματική τέχνη απ’ όλους τους χώρους.

Ναι, σε καιρούς οικονομικής κρίσης ορισμένοι επιλέγουν το επικίνδυνο κέντρο της πρωτεύουσας για ένα καλλιτεχνικό εγχείρημα. Ποια είναι τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του; Δεν στηρίζεται σε κρατική επιχορήγηση, ούτε καν σε αγοραστές – επενδυτές. Αντιθέτως, έχει προτεραιότητα μέσα από τις διαφορετικές μορφές τέχνης και τη συνομιλία των καλλιτεχνών να δημιουργήσει κάτι καινούργιο σε επίπεδο παραγωγής έργων και μια τέτοια συνθήκη στον χώρο ώστε να ενδιαφέρει το κοινό να επισκεφτεί το CAMP. «Αυτή είναι η προίκα των καλλιτεχνών μας, αυτή είναι η προίκα μας» λέει στο «ΠοντίκιArt» ο Γιώργος Γεωργακόπουλος, καλλιτέχνης, επιμελητής εκθέσεων, εκ των ιδρυτικών μελών του CAMP μαζί με τον αδελφό του Δημήτρη (και του TAF ο ίδιος), που μαζί επίσης ξεκίνησαν την 16χρονη πλέον και πολύ επιτυχημένη Cheapart. Στο ισόγειο του κτηρίου λειτουργεί καφέ, μπαρ – το πρώην «Higgs» – που χρησιμοποιείται και για καλλιτεχνικά events, ο δεύτερος όροφος δεν έχει ακόμα ανακαινιστεί ενώ το δώμα είναι ένας ατμοσφαιρικός χώρος που έχει παραμείνει σχεδόν όπως ήταν τα χρόνια της εγκατάλειψης του κτηρίου και θα έχει επιλεκτική χρήση.

«Η πρόθεσή μας ήταν να δημιουργηθεί ένας οργανισμός που να προάγει το καλλιτεχνικό έργο. Αυτό είναι το στοίχημα. Ξεκινήσαμε μια ομάδα συνεργατών από διαφορετικούς χώρους. Η φιλοσοφία μας είναι να μπορούμε να κάνουμε πράγματα που θέλουμε να γίνουν και δεν γίνονται. Πράγματα και με πειραματικό χαρακτήρα όχι μόνο στα εικαστικά, αλλά και στο θέατρο, στη μουσική, στον κινηματογράφο. Μας λένε, μα καλά σε εποχή κρίσης; Μα πάντα είμαστε σε κρίση στον χώρο της τέχνης. Όποιος δεν ήταν κρατικοδίαιτος ήταν σε κρίση. Εμείς κι οι συνεργάτες μας, εμμέσως ή ευθέως, δεν υπήρξαμε κρατικοδίαιτοι. Δεύτερον ουδέποτε είχαμε θέμα αγοράς ή πώλησης. Εμείς δεν είμαστε στον χώρο της τέχνης “αγοράζω – πουλάω”. Η δική μας δουλειά είναι να βρίσκουμε καλλιτέχνες, να οργανώνουμε εκθέσεις, ν’ αποκαλύπτουμε απογειωτικούς χώρους, χορηγούς και να δημιουργούμε εκθέσεις κρατώντας τες σε ένα χαμηλό κόστος. Αυτή η διαδικασία που μας συμβαίνει εδώ και πολλά χρόνια αυτήν τη στιγμή είναι επίκαιρη παρά ποτέ. Αύριο μπορεί να έχει πρόβλημα κι αυτό. Ωραία, θα μειώσουμε το κόστος των εκθέσεων, οι εκθέσεις όμως θα γίνονται, θα συνεχίσουμε».

SIX D.O.G.S.

Με πρόθεση να είναι δημοφιλές και πρωτοποριακό, με πολυποίκιλη παρουσία καλλιτεχνών και ιδιαίτερη έμφαση στη μουσική, το πολυσυλλεκτικό SIX D.O.G.S. πολύ γρήγορα έγινε αγαπημένο στέκι. Οι διοργανωτές από την πλευρά τους έχουν καταρτίσει ένα συναρπαστικό πρόγραμμα, που σχεδόν κάθε μέρα έχει και κάτι καινούργιο. Ο καλλιτέχνης, ιδρυτικό μέλος και καλλιτεχνικός διευθυντής του Κωνσταντίνος Δερμιτζίκος σχολιάζει: «Είμαστε μια ομάδα που ζούμε και πάντα δραστηριοποιούμαστε εδώ τριγύρω. Είναι η αγαπημένη γειτονιά μας το ιστορικό κέντρο της Αθήνας, μας αρέσει πολύ. Δεν είναι δημοφιλής προορισμός, αλλά έχει μεγάλο φανατικό κοινό, με πλήρη επίγνωση τι θέλει. Το project ξεκίνησε πριν από δυόμισι σχεδόν χρόνια. Ήταν μια ιδέα που είχα από την εποχή που βρισκόμουν στο Λονδίνο, η δημιουργία ενός χώρου που θα συνδυάζει μουσική, εικαστικά, performance, θέατρο, προβολές. Ήταν κάτι πολύ φυσικό, αυθόρμητο. Μια ανάγκη έμφυτη, όπως όταν πεινάς τρως. Το κοινό ανταποκρίθηκε με το παραπάνω. Υπάρχει κόσμος που έρχεται σε καθημερινή βάση αλλά και καλλιτέχνες από τον χώρο της μουσικής σκηνής που μας στηρίζουν πολύ. Εμείς ανοίξαμε ακριβώς όταν ξεκινούσε η κρίση, τον Οκτώβριο του 2009, οπότε τα σημάδια τού τι θα γίνει ήταν εμφανή. Ωστόσο θέλουμε να κάνουμε τα πράγματα μόνοι μας, με τον τρόπο που μας αρέσει και μας εκφράζει 100%». Στην ομάδα του SIX D.O.G.S. οφείλουν άπαντες οι επισκέπτες την υπέροχη εσωτερική αυλή με τα πολλαπλά επίπεδα και τα ψηλά δέντρα. Με ξεχωριστή ατμόσφαιρα όλες τις εποχές του έτους, η αυλή άνοιξε ύστερα από τέσσερις μήνες σκληρής εργασίας, αφού για περισσότερο από 60 χρόνια ήταν ο ακάλυπτος των γύρω πολυκατοικιών που είχε μετατραπεί σε σκουπιδότοπο.

ΤΑF – The Art Foundation

Λειτούργησε στο Μοναστηράκι το Μάιο του 2009, σ’ ένα κτήριο που χρονολογείται από το 1870 κι είναι από τα ελάχιστα δείγματα εσωτερικής αθηναϊκής αυλής του 19ου αιώνα. Ο ίδιος ο χώρος αλλά και οι δουλειές που φιλοξενούνται εκεί από την πρώτη στιγμή, δεν άργησαν να δημιουργήσουν το δικό τους κοινό. Τα ιδρυτικά μέλη του οργανισμού που συστήθηκε, έθεσαν προτεραιότητα την προώθηση της σύγχρονης τέχνης, τον διάλογο μεταξύ καλλιτεχνών, επιμελητών αλλά και διαφορετικών μορφών τέχνης. Το ΤΑF παρουσιάζει πρωτοποριακές δουλειές, κυρίως από τον χώρο των εικαστικών, αλλά και του θεάτρου, της μουσικής. Ο καλλιτέχνης, επιμελητής εκθέσεων και ιδρυτικό μέλος Χαράλαμπος Δερμάτης σχολιάζει: «Ξέρουμε ότι μέχρι το 1964 ζούσαν 14 οικογένειες και την εποχή που πήραμε εμείς το κτήριο φιλοξενούσε τεχνίτες, κατασκευαστές. Προσαρμόσαμε την ιδέα στον χώρο καθώς είναι ιδανικός γι’ αυτήν τη χρήση. Η περιοχή ήταν το ζητούμενο, με τη λογική ότι τέτοιοι χώροι έχουν τον πυρήνα τους στο κέντρο της πόλης, εκεί όπου κυκλοφορούν καλλιτέχνες, εραστές της τέχνης, ποδηλάτες, χιλιάδες άνθρωποι με το μετρό. Κύριο μέλημά μας ήταν να διατηρήσουμε το ωραίο του παλιού, να μην πειράξουμε ό,τι έχει μείνει, ώστε να μπορείς να συνομιλήσεις με την Ιστορία και να δώσουμε το καινοτόμο μέσα από τις εκδηλώσεις και τις εκθέσεις. Στη λογική μας ήταν ένας χώρος για την τέχνη και τη διασκέδαση. Έχει κύριο άξονα την τέχνη, αλλά δεν είναι μια γκαλερί που λειτουργεί εμπορικά. Το ζητούμενο είναι να προάγουμε πολιτισμό. Η Ελλάδα έχει μεγάλο δυναμικό στην τέχνη, γίνονται πολύ ενδιαφέρουσες δουλειές και όχι μόνο στα εικαστικά. Η κρίση μάς έχει επηρεάσει στο επίπεδο που έχει επηρεάσει όλο τον κόσμο. Ποτέ δεν κάναμε ιδιαίτερη διαφήμιση, αλλά αφήσαμε τον κόσμο να ανακαλύψει τον χώρο μέσα από τις εκδηλώσεις κι έτσι δημιουργήθηκε το δικό του κοινό, που μας στηρίζει και σήμερα».

Οι τρεις χώροι φιλοξενούν εκθέσεις, μουσικά σχήματα, προβολές, happenings σε καθημερινή βάση, με χαμηλό εισιτήριο ή δωρεάν είσοδο.

Διαβάστε όλο το πρόγραμμα στις ιστοσελίδες τους:

www.campoint.gr

www.sixdogs.gr

www.theartfoundation.gr

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.