Της Ιωάννας Μπλάτσου

Μια ηρωίδα του αρχαίου δράματος σε ένα σύγχρονο αντιηρωικό πλαίσιο ή πώς το τελευταίο έργο του Γιάννη Κοντραφούρη γίνεται μια συνταρακτική παράσταση στα χέρια του Θεόδωρου Τερζόπουλου με ερμηνεύτρια τη Σοφία Χιλλ.

Της Ιωάννας Μπλάτσου

Μια ηρωίδα του αρχαίου δράματος σε ένα σύγχρονο αντιηρωικό πλαίσιο ή πώς το τελευταίο έργο του Γιάννη Κοντραφούρη γίνεται μια συνταρακτική παράσταση στα χέρια του Θεόδωρου Τερζόπουλου με ερμηνεύτρια τη Σοφία Χιλλ.

«Αυτή η παράσταση έχει τον χαρακτήρα ενός μνημόσυνου. Η ‘‘Ιοκάστη’’ του Γιάννη Κοντραφούρη ανεβαίνει στην ‘‘κοιλιά’’ (στο πίσω μέρος του σκηνικού) του ‘‘Alarme’’ ολοκληρώνοντας έναν κύκλο παραστάσεων εγκιβωτισμού που σηματοδοτούν το μετέπειτα πέρασμα». Με αυτά τα λόγια υποδέχθηκε το κοινό του ο Θεόδωρος Τερζόπουλος στο θέατρο Άττις, στη δεύτερη – ελληνική – πρεμιέρα της «Ιοκάστης» στις 14 Φεβρουαρίου, λίγο πριν από την έναρξη της παράστασης. Η επίσημη παγκόσμια πρεμιέρα του έργου του Κοντραφούρη πραγματοποιήθηκε το φθινόπωρο του ’11 στη Μόσχα, ενώ η παράσταση έχει ήδη προσκληθεί να συμμετάσχει την άνοιξη και το καλοκαίρι σε ευρωπαϊκά φεστιβάλ.

Γ. Κοντραφούρης Post Mortem

Ο Γιάννης Κοντραφούρης τον Αύγουστο του 2007, λίγο πριν από τον πρόωρο θάνατό του, ολοκλήρωσε στο νοσοκομείο την «Ιοκάστη». Επιθυμία του συγγραφέα ήταν να τη σκηνοθετήσει ο Θεόδωρος Τερζόπουλος. Σε αυτό το πυκνά αποσπασματικό και καταιγιστικά αναδιπλούμενο δραματικό ποίημα, ο Λόγος έχει πια αποδράσει από την ασφαλή κοινοτοπία της λεκτικής σήμανσης, η δε Ιστορία επαναλαμβάνεται στους αιματηρούς, ατελεύτητους κύκλους της. «ΠΑΙΔΙ. / ΑΔΕΙΟ / ΜΕΤΩΠΟ. / ΚΕΝΤΡΙΑ. / ΦΡΥΔΙΑ. / ΣΠΛΑΧΝΑ ΒΑΜΒΑΚΙΑ. / ΝΥΧΙΑ / ΣΥΜΠΑΝ. / ΣΤΡΩΜΑ ΣΙΔΕΡΕΝΙΟ, ΧΕΙΛΗ ΤΟΥ / ΓΚΡΕΜΟΥ. / ΓΛΩΣΣΕΣ / ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΕΣ. / ΓΟΦΟΙ. ΚΟΥΝΙΕΣ ΚΟΚΑΛΩΜΕΝΕΣ». Το κείμενο του Κοντραφούρη εντάσσεται στην ποιητική παράδοση του Τ.Σ. Ελιοτ, του Εζρα Πάουντ, του Πολ Ελυάρ. Είναι η ποιητική, δραματουργική απόδοση των εφιαλτικών εικόνων του Γκόγια, των κορμιών που ταλανίζονται από τον ίμερο του Ιερώνυμου Μπος, των σουρεαλιστικών παραληρηματικών οραμάτων του Νταλί. «ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ. / ΣΗΚΩ / ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ. / ΝΤΥΣΟΥ. / ΞΕΚΟΥΜΠΩΣΕ / ΤΑ / ΤΑΒΑΝΙΑ ΣΟΥ. / ΕΡΧΟΜΑΙ / ΝΑ Σ’ ΑΝΕΒΩ. […] ΓΑΛΑ / ΘΑΝΑΤΟ / ΠΑΝΤΡΕΥΟΜΑΙ. […] ΤΙΠΟΤΑ / ΘΑΝΑΤΟ ΠΑΝΤΡΕΥΟΜΑΙ».

«Ιοκάστη» revisited

Μες στο σκοτάδι ακούγεται ένας συνεχόμενος, πνιχτός λυγμός. Σε λίγο τη βλέπουμε. Είναι καθισμένη μπροστά σε μια λεκάνη και πλένει με μανική προσήλωση τα χέρια της. Πλένεται, τρίβεται, κλαίει και θρηνεί. «ΚΛΑΙΩ. ΚΛΑΙΩ ΣΤΑ ΝΕΡΑ». Η Ιοκάστη του Γιάννη Κοντραφούρη έχει πάρει τη μορφή της Σοφίας Χιλλ. Απέναντί της, ενδυόμενος τον ρόλο του Αφηγητή, κάθεται ο σκηνοθέτης και μέντοράς της Θεόδωρος Τερζόπουλος, κρατώντας το κείμενο. Δίπλα του μια στοίβα πιάτα. Σπάζει με κρότο το πρώτο. Θα ακολουθήσουν κι άλλα. «ΒΓΕΣ / ΑΠΟ ΤΟ ΣΤΟΜΑ ΜΟΥ, ΑΠΟ ΤΑ ΜΑΛΛΙΑ ΜΟΥ, ΑΠΟ Τ’ ΑΥΤΙΑ / ΜΟΥ ΑΠΟ ΤΑ / ΝΥΧΙΑ / ΜΟΥ ΒΓΕΣ / ΑΠΟ ΤΗ ΜΑΝΑ ΣΟΥ / ΒΓΕΣ ΦΥΓΕ ΥΠΟΓΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΑΝΑ ΣΟΥ / ΞΕΒΓΑΛΣΟΥ / ΒΟΥΡΚΕ». Ο Θ. Τερζόπουλος παρεμβαίνει στον παραληρηματικό λόγο της Ιοκάστης άλλοτε με κάποια αράδα του κειμένου, άλλοτε με ένα μοιρολόγι από τον γενέθλιο τόπο του, τον Πόντο, άλλοτε με μια σκηνοθετική οδηγία προς την ηθοποιό του. «ΜΑΣΤΙΓΩΝΕΙΣ. ΜΑΣΑΣ ΣΑΠΙΑ / ΧΝΑΡΙΑ. / ΔΕΝ ΧΟΡΤΑΙΝΕΙΣ. / ΤΡΩΣ / ΤΡΩΣ / ΚΡΑΝΙΑ. / ΠΗΛΙΝΟ ΣΚΕΛΕΤΟ. / ΔΡΕΠΑΝΙΑ / ΣΤΟΙΧΕΙΩΜΕΝΑ. / ΠΑΓΙΔΕΣ. / ΑΝΑΤΟΛΕΣ». Καθώς οι πρώτες μέρες των παραστάσεων αποτέλεσαν work in progress, στην πορεία οι σκηνοθετικές παραινέσεις αυξήθηκαν και στην εξέλιξη των παραστάσεων έχουμε ουσιαστικά μια παράσταση μέσα στην παράσταση ή μια αναπαράσταση της παράστασης με τον δημιουργικά αποδομητικό τρόπο που μόνο η καλά δουλεμένη μέθοδος του Τερζόπουλου μπορεί να μας προσφέρει. Στο μεταξύ, η χαρισματική Σοφία Χιλλ καθηλώνει για άλλη μια φορά διαβαίνοντας πραγματικά επικίνδυνα μονοπάτια ερμηνείας, ακροβατώντας ουσιαστικά στη μετα-ερμηνεία ψυχικών θραυσμάτων. Ενσαρκώνει τον παγιδευμένο στα όρια ενός παραληρηματικά καταιγιστικού κειμένου ερμηνευτή, ενός ερμηνευτή καταδικασμένου στην κλειστοφοβική διάσταση μιας σκηνικής εγκατάστασης, προέκταση της ίδιας της ατελεύτητης υπαρξιακής του αναζήτησης. Μεταμορφώνεται σε ένα παλλόμενο ζωντανό γλυπτό που μιλά με τη φωνή της αρχέγονης ήττας και απώλειας. Το σύμπαν είναι εχθρικό, ο εαυτός ανοίκειος, το πλαίσιο περιοριστικό. Ή μήπως όχι; Στο τέλος ερμηνεύτρια και σκηνοθέτης, μούσα και δημιουργός, ξεσπούν σε ένα γάργαρο, συνωμοτικό γέλιο. Ήταν άλλο ένα σκηνικό παιχνίδι που τέλειωσε; Μια φάρσα που έπαιξαν στον εαυτό τους και το κοινό; Ο καθένας παίρνει ό,τι θέλει μαζί του μετά το τέλος της παράστασης. Σίγουρα και την εικόνα του υπέροχου μες στη λιτότητά του κοστουμιού που έχει σχεδιάσει ο Χουσέιν Τσάλαγιαν.

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.