Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.
Της Χρυσούλας Παπαϊωάννου
Με αφορμή τη φετινή αφίσα του 65ου Φεστιβάλ Καννών με τη θρυλική Μέριλιν Μονρόε, κάνουμε μια αναδρομή στην ιστορία του θεσμού μέσα από τις αφίσες του.
Της Χρυσούλας Παπαϊωάννου
Τι πιο αισθησιακό και καλαίσθητο από μια φωτογραφία της Μέριλιν Μονρόε να σφίγγει τα χείλη φυσώντας το κεράκι μιας τούρτας, στο πίσω κάθισμα μιας λιμουζίνας; Το Φεστιβάλ των Καννών (16 έως 27 Μαΐου) πόνταρε σε σίγουρο «άλογο» για να «τρέξει» τη βιτρίνα της 65ης διοργάνωσης. Νοσταλγία για ένα σινεμά παλιότερων εποχών, κλείσιμο ματιού στον αμερικάνικο κινηματογράφο ή φόρος τιμής σε μια αναντικατάστατη αξία της έβδομης τέχνης και του star system, τη Μέριλιν, που φέτος συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον θάνατό της; Όποια από τις ερμηνείες και να διαλέξετε, μέσα θα πέσετε. Γιατί είναι αλήθεια ότι φέτος η λέξη «νοσταλγία» μέχρι που μοίρασε τα Όσκαρ. Η βράβευση (με τόσα χρυσά αγαλματίδια) του βωβού «The Artist» του Μισέλ Χαζαναβίσιους, αν μη τι άλλο, κρύβει και ένα homage στην παλιά χρυσή εποχή του κινηματογράφου. Πέρυσι τον ρόλο της σταρ της αφίσας κρατούσε η καλλονή Φέι Νταναγουέι. Η Αμερικανίδα ηθοποιός είχε τιμήσει το Φεστιβάλ με την παρουσία της, και έτσι εμείς τη χαζεύαμε τα πρωινά να πίνει τον καφέ της στο ξενοδοχείο «Κάρλτον». Πρόπερσι το πρόσωπο – αφίσα του Φεστιβάλ ήταν μία από τις σημαντικότερες Γαλλίδες ηθοποιούς, η Ζιλιέτ Μπινός. Και πιο πριν; Σχεδόν το… χάος.
Παρελθόν δίχως έμπνευση
Από την πρώτη του αφίσα, το 1946, έως σήμερα, το Φεστιβάλ έπρεπε να διανύσει μια τεράστια απόσταση. Κυρίως αισθητικής. Το χρονικό της αφίσας του σημαντικότερου κινηματογραφικού φεστιβάλ είναι αρκετά κακόγουστο, συχνά ανέμπνευστο και σε πολλές περιπτώσεις κιτς. Υπάρχουν βέβαια και εξαιρέσεις. Αλλά σε γενικές γραμμές, η βιτρίνα του φεστιβάλ μόνο δελεαστική δεν ήταν. Ας σκαλίσουμε λίγο την ιστορία.
Αν η κακή μέρα φαίνεται από το πρωί, τότε ρίξτε μια ματιά στην πρώτη – πρώτη αφίσα του Φεστιβάλ (του Leblac). Μπορεί να είναι συλλεκτική, να κοστολογείται περίπου στα 1.200 ευρώ, αλλά μόνο καλόγουστη δεν είναι. Η θάλασσα επανέρχεται ως μοτίβο το 1972 (ένα πουλί πετάει πάνω απ’ τα κύματα) και το 1973 (η ημερομηνία του Φεστιβάλ με φόντο τα κύματα μοιάζει σαν κακόγουστη αφίσα του ΕΟΤ). Ακόμα και αυτές, βέβαια, είναι προτιμότερες από ένα ανοιξιάτικο μπουκέτο λουλούδια που άνθιζε στην αφίσα του 1996.
Κατά καιρούς οι υπεύθυνοι του Φεστιβάλ βαρέθηκαν να στύψουν το μυαλό τους και να κατεβάσουν ιδέες. Είδαμε αρκετές φορές να φιγουράρει ένας φοίνικας, άντε καμιά φορά και δύο (π.χ. 1989, 1990, 1991, 1997). Ακόμα και στις περιπτώσεις που το φεστιβάλ υιοθέτησε σκίτσα διάσημων σκηνοθετών, οι δημιουργίες πάνω στην αφίσα έμοιαζαν να είναι έξω από τα νερά τους. Ένα πόνημα του Φεντερίκο Φελίνι κόσμησε την αφίσα του 1982 (ένα πλοίο σαν τον «Τιτανικό») και ένα άλλο το 1994. Και ένας πίνακας του Ακίρα Κουροσάβα (ένας καβαλάρης πάνω στο άλογο) έγινε αφίσα το 1983. Μέχρι και στην επιστημονική φαντασία το έριξαν. Τι κι αν επιστρατεύτηκε ο Πολωνός καλλιτέχνης Σιουντμάκ για μια σειρά αφισών από το 1975 ώς το 1977, οι εμπνεύσεις του έχρηζαν αποκωδικοποίησης.
Οι σταρ είναι διαχρονικοί
Άλλοτε πιο ποπ, άλλοτε πιο σουρεαλιστική, κατά καιρούς δανειζόμενη στοιχεία από τα κόμικς ή διάφορα ζωγραφικά ρεύματα, με ή χωρίς την υπογραφή γνωστών καλλιτεχνών των εικαστικών, η αφίσα συνήθως περνούσε απαρατήρητη ή ήταν απλώς συμπαθητική. Στην πραγματικότητα οι σταρ έβγαλαν ασπροπρόσωπο το Φεστιβάλ όταν αυτό αποφάσισε να αναζητήσει την αισθητική στην ίδια την τέχνη του. Τότε, κυρίως, οι αφίσες γοήτευσαν: το 1993 μια σκηνή από το «Νοτόριους» του Άλφρεντ Χίτσκοκ με τον Κάρι Γκραντ και την Ίνγκριντ Μπέργκμαν να φιλιούνται στο στόμα. Το 1992 μια φωτογραφία της αγέρωχης Μάρλεν Ντίτριχ. Το 2007, οπότε γιορτάστηκαν τα 60 χρόνια του θεσμού, είδαμε την πιο χαρούμενη αφίσα: έναν σωρό καλλιτέχνες, από τον Πέδρο Αλμοδόβαρ και τον Γουόνγκ Καρ Βάι μέχρι τον Μπρους Γουίλις, τον Ζεράρ Ντεπαρντιέ και τον Σάμιουελ Τζάκσον να χοροπηδάνε στον αέρα. Την επόμενη χρονιά, ο Πιερ Κολιέ εμπνεύστηκε από μια φωτογραφία του Ντέιβιντ Λιντς, όπου ένα ξανθό μανεκέν του «Crazy Horse» έχει μπροστά στα μάτια μια μαύρη ταινία. Το 2009 η αφίσα εικονογραφήθηκε με τη Μόνικα Βίτι, με πλάτη στον φακό, σε μια χαρακτηριστική σκηνή από την «Περιπέτεια» του Μικελάντζελο Αντονιόνι.
Τι πιο αισθησιακό και καλαίσθητο από μια φωτογραφία της Μέριλιν Μονρόε να σφίγγει τα χείλη φυσώντας το κεράκι μιας τούρτας, στο πίσω κάθισμα μιας λιμουζίνας; Το Φεστιβάλ των Καννών (16 έως 27 Μαΐου) πόνταρε σε σίγουρο «άλογο» για να «τρέξει» τη βιτρίνα της 65ης διοργάνωσης. Νοσταλγία για ένα σινεμά παλιότερων εποχών, κλείσιμο ματιού στον αμερικάνικο κινηματογράφο ή φόρος τιμής σε μια αναντικατάστατη αξία της έβδομης τέχνης και του star system, τη Μέριλιν, που φέτος συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον θάνατό της; Όποια από τις ερμηνείες και να διαλέξετε, μέσα θα πέσετε. Γιατί είναι αλήθεια ότι φέτος η λέξη «νοσταλγία» μέχρι που μοίρασε τα Όσκαρ. Η βράβευση (με τόσα χρυσά αγαλματίδια) του βωβού «The Artist» του Μισέλ Χαζαναβίσιους, αν μη τι άλλο, κρύβει και ένα homage στην παλιά χρυσή εποχή του κινηματογράφου. Πέρυσι τον ρόλο της σταρ της αφίσας κρατούσε η καλλονή Φέι Νταναγουέι. Η Αμερικανίδα ηθοποιός είχε τιμήσει το Φεστιβάλ με την παρουσία της, και έτσι εμείς τη χαζεύαμε τα πρωινά να πίνει τον καφέ της στο ξενοδοχείο «Κάρλτον». Πρόπερσι το πρόσωπο – αφίσα του Φεστιβάλ ήταν μία από τις σημαντικότερες Γαλλίδες ηθοποιούς, η Ζιλιέτ Μπινός. Και πιο πριν; Σχεδόν το… χάος.
Παρελθόν δίχως έμπνευση
Από την πρώτη του αφίσα, το 1946, έως σήμερα, το Φεστιβάλ έπρεπε να διανύσει μια τεράστια απόσταση. Κυρίως αισθητικής. Το χρονικό της αφίσας του σημαντικότερου κινηματογραφικού φεστιβάλ είναι αρκετά κακόγουστο, συχνά ανέμπνευστο και σε πολλές περιπτώσεις κιτς. Υπάρχουν βέβαια και εξαιρέσεις. Αλλά σε γενικές γραμμές, η βιτρίνα του φεστιβάλ μόνο δελεαστική δεν ήταν. Ας σκαλίσουμε λίγο την ιστορία.
Αν η κακή μέρα φαίνεται από το πρωί, τότε ρίξτε μια ματιά στην πρώτη – πρώτη αφίσα του Φεστιβάλ (του Leblac). Μπορεί να είναι συλλεκτική, να κοστολογείται περίπου στα 1.200 ευρώ, αλλά μόνο καλόγουστη δεν είναι. Η θάλασσα επανέρχεται ως μοτίβο το 1972 (ένα πουλί πετάει πάνω απ’ τα κύματα) και το 1973 (η ημερομηνία του Φεστιβάλ με φόντο τα κύματα μοιάζει σαν κακόγουστη αφίσα του ΕΟΤ). Ακόμα και αυτές, βέβαια, είναι προτιμότερες από ένα ανοιξιάτικο μπουκέτο λουλούδια που άνθιζε στην αφίσα του 1996.
Κατά καιρούς οι υπεύθυνοι του Φεστιβάλ βαρέθηκαν να στύψουν το μυαλό τους και να κατεβάσουν ιδέες. Είδαμε αρκετές φορές να φιγουράρει ένας φοίνικας, άντε καμιά φορά και δύο (π.χ. 1989, 1990, 1991, 1997). Ακόμα και στις περιπτώσεις που το φεστιβάλ υιοθέτησε σκίτσα διάσημων σκηνοθετών, οι δημιουργίες πάνω στην αφίσα έμοιαζαν να είναι έξω από τα νερά τους. Ένα πόνημα του Φεντερίκο Φελίνι κόσμησε την αφίσα του 1982 (ένα πλοίο σαν τον «Τιτανικό») και ένα άλλο το 1994. Και ένας πίνακας του Ακίρα Κουροσάβα (ένας καβαλάρης πάνω στο άλογο) έγινε αφίσα το 1983. Μέχρι και στην επιστημονική φαντασία το έριξαν. Τι κι αν επιστρατεύτηκε ο Πολωνός καλλιτέχνης Σιουντμάκ για μια σειρά αφισών από το 1975 ώς το 1977, οι εμπνεύσεις του έχρηζαν αποκωδικοποίησης.
Οι σταρ είναι διαχρονικοί
Άλλοτε πιο ποπ, άλλοτε πιο σουρεαλιστική, κατά καιρούς δανειζόμενη στοιχεία από τα κόμικς ή διάφορα ζωγραφικά ρεύματα, με ή χωρίς την υπογραφή γνωστών καλλιτεχνών των εικαστικών, η αφίσα συνήθως περνούσε απαρατήρητη ή ήταν απλώς συμπαθητική. Στην πραγματικότητα οι σταρ έβγαλαν ασπροπρόσωπο το Φεστιβάλ όταν αυτό αποφάσισε να αναζητήσει την αισθητική στην ίδια την τέχνη του. Τότε, κυρίως, οι αφίσες γοήτευσαν: το 1993 μια σκηνή από το «Νοτόριους» του Άλφρεντ Χίτσκοκ με τον Κάρι Γκραντ και την Ίνγκριντ Μπέργκμαν να φιλιούνται στο στόμα. Το 1992 μια φωτογραφία της αγέρωχης Μάρλεν Ντίτριχ. Το 2007, οπότε γιορτάστηκαν τα 60 χρόνια του θεσμού, είδαμε την πιο χαρούμενη αφίσα: έναν σωρό καλλιτέχνες, από τον Πέδρο Αλμοδόβαρ και τον Γουόνγκ Καρ Βάι μέχρι τον Μπρους Γουίλις, τον Ζεράρ Ντεπαρντιέ και τον Σάμιουελ Τζάκσον να χοροπηδάνε στον αέρα. Την επόμενη χρονιά, ο Πιερ Κολιέ εμπνεύστηκε από μια φωτογραφία του Ντέιβιντ Λιντς, όπου ένα ξανθό μανεκέν του «Crazy Horse» έχει μπροστά στα μάτια μια μαύρη ταινία. Το 2009 η αφίσα εικονογραφήθηκε με τη Μόνικα Βίτι, με πλάτη στον φακό, σε μια χαρακτηριστική σκηνή από την «Περιπέτεια» του Μικελάντζελο Αντονιόνι.
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ
Μάθε πρώτος για την επικαιρότητα με εγγραφή στο Newsletter.
Το topontiki.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Οι χρήστες που παραβιάζουν τους κανόνες συμπεριφοράς θα αποκλείονται. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.
