1891: Η ταραχώδης Μεγάλη Τρίτη στον Πειραιά

Δεν λείπουν από τη ζωή μας – και επομένως από τη σελίδα μας «Ιστορίες… ελληνικές» – ιστορίες που απασχόλησαν την ελληνική κοινή γνώμη, είτε τοπικά είτε και πανελλήνια… ακόμη και αυτές τις άγιες μέρες… 

Δεν λείπουν από τη ζωή μας – και επομένως από τη σελίδα μας «Ιστορίες… ελληνικές» – ιστορίες που απασχόλησαν την ελληνική κοινή γνώμη, είτε τοπικά είτε και πανελλήνια… ακόμη και αυτές τις άγιες μέρες… Όσο κι αν οι δύο ιστορίες που θα διαβάσετε σήμερα έχουν να κάνουν με πρόσωπα που υπηρετούν τη θρησκεία μας, δεν παύουν να οφείλονται σε ανθρώπινες αδυναμίες… και δεν παύουν να απασχολούν το πανελλήνιο μέρες περισυλλογής όπως είναι η Μεγάλη Εβδομάδα και το Πάσχα…

Έτσι λοιπόν η Μεγάλη Τρίτη του 1891 στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου στον Πειραιά… ήταν ταραχώδης, αφού ξέσπασε μεγάλη διαμάχη μεταξύ του μητροπολίτη – τότε τον αποκαλούσαν αρχιεπίσκοπο – Ζακύνθου Διονυσίου Λάτα (1835-1894) και των ιερέων του συγκεκριμένου ναού, αναστάτωσε στην κυριολεξία τους χριστιανούς και απασχόλησε τον Τύπο της εποχής εκείνης.

Μπορεί να φαίνεται περίεργο, αλλά η διαμάχη αφορούσε τη θέση από την οποία θα διαβαζόταν το Ευαγγέλιο!!! Ο μητροπολίτης ήθελε να αναγνώσει το Ευαγγέλιο από τον επισκοπικό θρόνο, ενώ οι ιερείς, ακολουθώντας τις οδηγίες και την παράδοση, επέμεναν να αναγνωσθεί από την Ωραία Πύλη… Όμως κανένας δεν έκανε πίσω… Ο ιεράρχης επέμενε, όπως εξάλλου και οι ιερείς, οι οποίοι, για να τον υποχρεώσουν να μη διαβάσει το Ευαγγέλιο από εκεί που ήθελε, του το έκρυψαν (!!!), με αποτέλεσμα ο δεσπότης να γίνει… θηρίο.

Ποιος είδε τον δεσπότη και δεν τον φοβήθηκε! Όλοι εκτός από τους απλούς παπάδες… Απειλώντας θεούς και δαίμονες, ο μητροπολίτης, διαμαρτυρόμενος και βλέποντας ότι οι κατώτεροί του ήθελαν να επιβληθούν, ετοιμάστηκε να αποχωρήσει αφήνοντας λειτουργία και Ευαγγέλιο –κυριολεκτικά – στο έλεος του Θεού.

Η παρέμβαση των επιτρόπων δεν οδήγησε σε κάποιο αποτέλεσμα και, όπως ήταν φυσικό, δημιουργήθηκε γενική αναταραχή και χασμωδία, αφού σταμάτησε στη μέση η Θεία Λειτουργία και κινδύνευε να μην ακουστεί ούτε και το τροπάριο της Κασσιανής…

Τότε τον λόγο πήραν οι πιστοί, που ανέλαβαν να πείσουν με παρακλήσεις τον μητροπολίτη να παραμείνει στον ναό τους, κάτι που τελικά και κατάφεραν. Ο ιεράρχης έμεινε στον ναό, αλλά χωρίς να περάσει το… δικό του. Το Ευαγγέλιο διάβασε ένας εκ των ιερέων του ναού από την Ωραία Πύλη, ενώ επίτροποι και πιστοί στέκονταν δίπλα στον μητροπολίτη για να μην τους φύγει… και διακοπεί πάλι η λειτουργία!

Θα πρέπει πάντως να σημειώσουμε ότι ο αρχιεπίσκοπος Ζακύνθου Διονύσιος Λάτας υπήρξε εξέχουσα εκκλησιαστική φυσιογνωμία. Γεννήθηκε πάμφτωχος στο Γερακάρι Ζακύνθου, τελείωσε τη Θεολογική Σχολή Ιεροσολύμων και τη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, για να υπηρετήσει στη συνέχεια στον Άγιο Παντελεήμονα Αχαρνών.

Ανέλαβε τη Μητρόπολη Ζακύνθου το 1884 και κατήργησε έθιμα, όπως το κάψιμο του Ιούδα, που προκαλούσε μεγάλες αναστατώσεις στο νησί.

1931: Το πασχαλιάτικο ερωτικό σκάνδαλο…

«Ο έρως χρόνια δεν κοιτά…» δεν λένε; Στην περίπτωσή μας όμως, ο έρωτας δεν κοιτούσε τίποτε απολύτως…ήταν στην κυριολεξία τυφλός, αφού και μεγαλοβδομαδιάτικα χτύπησε ένα ζευγάρι τόσο, που αποφάσισε να το σκάσει και να φύγει μακριά από τη γειτονιά που ζούσε, ο καθένας χωριστά… Ο έρωτας λοιπόν δεν υπολόγισε ούτε τις άγιες μέρες του Πάσχα ούτε και ότι ο άντρας της ιστορίας ήταν ένας έγγαμος ιερέας…

Ήταν γύρω στο 1931, όταν το πανελλήνιο «σκανδαλίστηκε», όπως έλεγαν τότε, αφού όμως προηγουμένως είχε σκανδαλιστεί ο ίδιος ο πατέρας Ανδρέας με τη Δωροθέα, η οποία ήταν ενορίτισσά του στον Άγιο Κωνσταντίνο Κολωνού, εκεί όπου ιερουργούσε. Ο έρωτας χτύπησε τον παπά κατακούτελα και, χωρίς να σκεφτεί οικογένεια και παιδιά, ξετρελάθηκε από την ομορφιά και το μπρίο της χήρας.

Όπως λέει ο λαός, «μπήκε μέσα του ο διάβολος». Αλλά πριν από 80-και χρόνια, μια τέτοια ιστορία θεωρείτο μεγάλο σκάνδαλο και οι δύο πρωταγωνιστές βρέθηκαν στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων που, όπως καταλαβαίνετε, είχαν βρει θέμα για να ασχολούνται. Αποτέλεσμα; Το ζευγάρι δεν άντεξε τη δημόσια πίεση και έτσι στην κυριολεξία εξαφανίστηκε «σαν να το κατάπιε η γη!».

Μάταια οι ενορίτες περίμεναν τον ιερέα τους και οι δημοσιογράφοι τον πρωταγωνιστή τους να εμφανιστεί στην ενορία του τη Μεγάλη Εβδομάδα. Άλλοι υποστήριζαν ότι αυτοκτόνησαν κάπου έξω από τα Βίλια, άλλοι ότι τους είδαν με πλοίο να κατευθύνονται στην Κρήτη, απ’ όπου καταγόταν ο ιερέας, ενώ έδιναν και έπαιρναν οι διαδόσεις πως η Εκκλησία είχε αποφασίσει να τον αποσχηματίσει, να τον «ξυρίσει», όπως ήταν τότε η συνηθισμένη φράση.

Τίποτε από αυτά όμως δεν έγινε. Ο πατήρ Ανδρέας εντοπίσθηκε έπειτα από καιρό να έχει ανοίξει «Στιλβωτήριον Υποδημάτων» στα Ψηλά Αλώνια των Πατρών με το όνομα Δημήτριος Αργυρίου! Είχε φροντίσει να ξυριστεί από μόνος του, να κουστουμαριστεί και, παίρνοντας την ωραία Δωροθέα, προσπάθησε να χαθεί στην Πάτρα, αφού πούλησαν ό,τι είχαν και δεν είχαν στην Αθήνα.

Φαίνεται όμως ότι το σημάδι που του είχε αφήσει στο μέτωπο το καλυμμαύχι τον πρόδωσε. Τον αναγνώρισε εκεί ένας ιερέας, ο οποίος φρόντισε… να τον «διαπομπεύσει» προς κάθε κατεύθυνση. Ουρές Πατρινών συγκεντρώνονταν έξω από το στιλβωτήριο και την κατοικία του ζεύγους, για να δει τους τολμηρούς της εποχής εκείνης… Όμως το ζευγάρι αναγκάστηκε να ξαναμαζέψει το σπιτικό του και να φύγει, αυτήν τη φορά προς τη Θεσσαλονίκη, όπου ζούσε ο αδελφός της Δωροθέας.

Η ειλικρίνεια του ιερέα πάντως ήταν αφοπλιστική: «Έχω δικαίωμα να ζήσω ως ελεύθερος άνθρωπος» έλεγε προς κάθε κατεύθυνση. Και δεν ήταν λίγοι εκείνοι που τον ζήλευαν…

Οι ιστορίες αυτές προέρχονται από κείμενα του ιστορικού ερευνητή και δημοσιογράφου Λευτέρη Σκιαδά, εκδότη της εφημερίδας «ΜΙΚΡΟΣ ΡΩΜΗΟΣ», www.mikros-romios.gr, τηλ.: 210 3426833.

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.