H απάντηση της Αθήνας στην τουρκική NAVTEX: Οι έρευνες του γαλλικού σκάφους θα προχωρήσουν, το διεθνές δίκαιο είναι σαφές, δεν χωρεί άλλων ερμηνειών – Επιμένει η Άγκυρα ότι δεν έδωσε άδεια

Σε αυστηρό τόνο διπλωματικές πηγές της Αθήνας απάντησαν στην ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΕΞ για τις NAVTEX που εξέδωσαν Ελλάδα και Κύπρος για την εκκίνηση ερευνών από το γαλλικό σκάφος Abeille Marengo για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου.

«Οι εργασίες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου VB Abeille Marengo, θα προχωρήσουν βάσει του επιχειρησιακού προγραμματισμού της εταιρείας, σε ελληνικά και κυπριακά χωρικά ύδατα και σε περιοχές ελληνικής και κυπριακής υφαλοκρηπίδας», τονίζουν ελληνικές διπλωματικές πηγές.

Προσθέτουν δε με νόημα πως «το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας είναι σαφές και δεν χωρεί διαφορετικών ερμηνειών».

«Παράνομη η έρευνα στην υφαλοκρηπίδα μας, δεν δώσαμε άδεια» λέει η Άγκυρα

Με NAVTEX και αντι-NAVTEX συνεχίζεται το ελληνοτουρκικό «μπρα ντε φερ» για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, με την Άγκυρα να αντιδρά στις κινήσεις Αθήνας και Λευκωσίας και να επαναφέρει τις πάγιες διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο. Μετά την έκδοση της ελληνικής NAVTEX για τις ερευνητικές εργασίες του Great Sea Interconnector (GSI), η Τουρκία έσπευσε να εκδώσει αντι-NAVTEX, επιχειρώντας να αμφισβητήσει την αρμοδιότητα της ελληνικής πλευράς για την αναγγελία των εργασιών και επαναφέροντας τις γνωστές μονομερείς αξιώσεις της στην περιοχή.

Η τουρκική αντίδραση έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, καθώς η Ελλάδα ολοκλήρωσε την αδειοδοτική διαδικασία για τις έρευνες του GSI και το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo ετοιμάζεται να ξεκινήσει τις εργασίες του για την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου.

Μάλιστα, το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας εξέδωσε και ανακοίνωση:

«Διαπιστώνεται ότι σκάφος που φέρει τη γαλλική σημαία προτίθεται να διεξαγάγει παράνομη δραστηριότητα θαλάσσιας επιστημονικής έρευνας -με σκοπό την πόντιση καλωδίων χωρίς άδεια- εντός της υφαλοκρηπίδας μας, τα εξωτερικά όρια της οποίας γνωστοποιήθηκαν στα Ηνωμένα Εθνη στις 18 Μαρτίου 2020.

Οι μη εξουσιοδοτημένες ναυτικές προειδοποιήσεις (NAVTEX), οι οποίες εκδόθηκαν για τον σκοπό αυτό από την Ελλάδα και την Ελληνοκυπριακή Διοίκηση, έχουν ακυρωθεί από τη χώρα μας.

Επιπλέον, δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί η διαδικασία για τη λήψη της απαραίτητης συγκατάθεσης από τη χώρα μας —όπως απαιτείται βάσει των καθιερωμένων διατάξεων του διεθνούς δικαίου της θάλασσας για οποιαδήποτε δραστηριότητα σχεδιάζεται εντός των ορίων της υφαλοκρηπίδας μας

Παραμένουμε απολύτως αποφασισμένοι να προστατεύσουμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα, τα οποία απορρέουν από το διεθνές δίκαιο, και θα συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε μια προσέγγιση στην περιοχή που βασίζεται στη συνεργασία, τον διάλογο και τον συντονισμό»

Η ελληνική πλευρά, μέσω του σταθμού Ηρακλείου, εξέδωσε τη NAVTEX 1411/26, δίνοντας το πράσινο φως για τις εργασίες και προσδιορίζοντας τη θαλάσσια περιοχή στην οποία θα κινηθεί το γαλλικό πλοίο, κατά τη διαδρομή από την Κρήτη προς την Κύπρο.

Η NAVTEX καλύπτει ολόκληρη τη διαδρομή πόντισης του καλωδίου μέχρι και την κυπριακή ΑΟΖ, ενώ το κύριο τμήμα των ερευνών που απομένει αφορά την περιοχή ανατολικά της Κάσου, μέχρι τα όρια της κυπριακής ΑΟΖ.

Το γαλλικό ερευνητικό πλοίο, το οποίο βρισκόταν τις προηγούμενες ημέρες ελλιμενισμένο στο Ηράκλειο Κρήτης, αναμένεται να αναλάβει τις προβλεπόμενες εργασίες, οι οποίες αποτελούν απαραίτητο βήμα για την προώθηση του έργου που θα συνδέσει ηλεκτρικά την Ελλάδα και την Κύπρο, ενισχύοντας παράλληλα την ενεργειακή διασύνδεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η αδειοδότηση από το υπουργείο Εξωτερικών και η έκδοση της NAVTEX

Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών, ολοκληρώθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες αδειοδότησης από τις αρμόδιες ελληνικές Αρχές για την εκτέλεση εργασιών έρευνας και πόντισης καλωδίου στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (GSI).

Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση, η διαδικασία κινήθηκε κατόπιν σχετικού αιτήματος που υπέβαλε η γαλλική εταιρεία NEXANS, για λογαριασμό της εταιρείας GSI, η οποία είναι η κυρία του έργου.

Ειδικότερα, κατόπιν θετικής γνωμοδότησης της αρμόδιας διυπουργικής Επιτροπής Χορήγησης Αδειών Ερευνών Θαλάσσης (ΕΧΑΕΘ), ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης εξέδωσε στις 6 Νοεμβρίου 2026 τη σχετική απόφαση αδειοδότησης των εργασιών έρευνας και πόντισης του καλωδίου.

Ακολούθως, το ερευνητικό πλοίο αιτήθηκε την έκδοση της προβλεπόμενης αγγελίας προς ναυτιλλομένους (NAVTEX), η οποία, σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών, εκδόθηκε αμέσως.

Υπενθυμίζεται ότι ο Γιώργος Γεραπετρίτης, κατά τη συνεδρίαση της αρμόδιας κοινοβουλευτικής επιτροπής την περασμένη Τρίτη, είχε αναφερθεί σε ένα χρονικό παράθυρο 5 έως 15 ημερών για την έκδοση της NAVTEX, προκειμένου να μπορέσει το Abeille Marengo να ξεκινήσει τις εργασίες του στη θαλάσσια περιοχή νότια του Καστελλόριζου.

Επαναφέρει τις τουρκικές αξιώσεις του 2020

Η απάντηση της Τουρκίας ήρθε με την αντι-NAVTEX 1105/26, μέσω της οποίας η Άγκυρα επαναλαμβάνει τους ισχυρισμούς που είχε διατυπώσει στην επιστολή της προς τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών στις 18 Μαρτίου 2020, με αριθμό αναφοράς A/74/757.

Ειδικότερα, η τουρκική πλευρά υποστηρίζει ότι τμήμα της θαλάσσιας περιοχής που δεσμεύεται από την ελληνική αναγγελία βρίσκεται εντός της υφαλοκρηπίδας που η ίδια έχει δηλώσει μονομερώς στον ΟΗΕ.

Ωστόσο, η Άγκυρα δεν περιορίζεται στην επανάληψη των πάγιων θέσεών της. Προχωρά ένα βήμα παραπέρα, υποστηρίζοντας ότι δεν έχει δώσει τη συγκατάθεσή της για τη διεξαγωγή των συγκεκριμένων ερευνών και χαρακτηρίζοντας την ελληνική NAVTEX ως «μη εξουσιοδοτημένο μήνυμα».

Παράλληλα, ζητά κάθε ερευνητική δραστηριότητα σε θαλάσσιες περιοχές τις οποίες θεωρεί ότι εμπίπτουν στη δικαιοδοσία της να πραγματοποιείται κατόπιν συνεννόησης και συντονισμού με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές.

Με τη συγκεκριμένη κίνηση, η Τουρκία επιχειρεί να εμφανίσει τη δική της έγκριση ως απαραίτητη προϋπόθεση για την πραγματοποίηση των ερευνών, αμφισβητώντας ευθέως τις ελληνικές αρμοδιότητες στην περιοχή.

Πρόκειται για μια ακόμη προσπάθεια της Άγκυρας να συντηρήσει τις διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο, αξιοποιώντας την έκδοση αντι-NAVTEX ως μέσο προβολής των θέσεών της.

Τι αναφέρει η τουρκική αντι-NAVTEX 1105/26

Στο κείμενο της αναγγελίας TURNHOS N/W 1105/26, η τουρκική πλευρά διατυπώνει τρεις βασικούς ισχυρισμούς:

• Πρώτον: Υποστηρίζει ότι μέρος της περιοχής που περιλαμβάνεται στην ελληνική NAVTEX HA15-1411/26 βρίσκεται εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας, όπως αυτή έχει δηλωθεί στον ΟΗΕ στις 18 Μαρτίου 2020, με αριθμό αναφοράς A/74/757.
• Δεύτερον: Αναφέρει ότι οι τουρκικές αρχές δεν έχουν χορηγήσει συγκατάθεση για τις ερευνητικές δραστηριότητες που περιγράφονται στην ελληνική αναγγελία, την οποία χαρακτηρίζει μη εξουσιοδοτημένη.
• Τρίτον: Ισχυρίζεται ότι όλες οι έρευνες σε θαλάσσιες περιοχές που η Τουρκία θεωρεί ότι υπάγονται στη δικαιοδοσία της πρέπει να συντονίζονται με τις αρμόδιες τουρκικές υπηρεσίες.

Στο τέλος της αναγγελίας περιλαμβάνεται και η οδηγία ακύρωσής της στις 6 Μαρτίου 2027, στις 22:00 UTC.

Επιχειρεί να επιβάλει τετελεσμένα στη θάλασσα

Από ελληνικής πλευράς, οι συγκεκριμένοι τουρκικοί ισχυρισμοί δεν αναγνωρίζονται. Η μονομερής κατάθεση συντεταγμένων στον ΟΗΕ δεν συνεπάγεται διεθνή αναγνώριση των τουρκικών αξιώσεων, ούτε μπορεί από μόνη της να υποκαταστήσει μια συμφωνία οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας μεταξύ των ενδιαφερόμενων κρατών.

Η τουρκική αντι-NAVTEX επιχειρεί, στην πράξη, να δημιουργήσει την εικόνα ότι η πραγματοποίηση των ερευνών στην περιοχή προϋποθέτει προηγούμενη τουρκική έγκριση. Με αυτόν τον τρόπο, η Άγκυρα επιχειρεί να μεταφέρει τις μονομερείς διεκδικήσεις της από το διπλωματικό πεδίο στην πράξη, αμφισβητώντας την αρμοδιότητα της Ελλάδας να προχωρήσει στις προβλεπόμενες εργασίες.

Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στην εξέλιξη των ερευνών του Abeille Marengo και στις επόμενες κινήσεις των δύο πλευρών, καθώς η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου εξακολουθεί να βρίσκεται στο επίκεντρο της γεωπολιτικής αντιπαράθεσης στην περιοχή.

Η προηγούμενη τουρκική προειδοποίηση για παρέμβαση στις έρευνες

Η έκδοση της ελληνικής NAVTEX και η ολοκλήρωση της διαδικασίας αδειοδότησης για τις έρευνες του Great Sea Interconnector αποκτούν ιδιαίτερη σημασία και υπό το πρίσμα των προηγούμενων προειδοποιήσεων από την τουρκική πλευρά.

Το προηγούμενο διάστημα, η εθνικιστική τουρκική εφημερίδα Aydınlık, επικαλούμενη πηγές ασφαλείας στην Άγκυρα, είχε μεταδώσει ότι η Τουρκία εμφανίζεται έτοιμη να παρέμβει εάν ξεκινήσουν οι έρευνες για το υποθαλάσσιο καλώδιο χωρίς προηγούμενη ενημέρωσή της. Μάλιστα, σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, μια τέτοια παρέμβαση θα έπρεπε να θεωρείται δεδομένη.

Οι αναφορές αυτές είχαν προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον, καθώς συνέπεσαν με την προετοιμασία της Αθήνας για την επανέναρξη των ερευνητικών εργασιών, αλλά και με τις δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Ενέργειας, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ, περί δυνατότητας ενεργειακής συνεργασίας με την Ελλάδα.

Παράλληλα, η τουρκική πλευρά είχε αντιδράσει και στις πληροφορίες για τις τοποθετήσεις του υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, σχετικά με την αποφασιστικότητα της Αθήνας να διασφαλίσει την πρόοδο του έργου. Το CNN Turk είχε παρουσιάσει τις σχετικές αναφορές ως απειλή της Ελλάδας προς την Τουρκία.

Από την πλευρά της ελληνικής κυβέρνησης, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης είχε δηλώσει ότι η Αθήνα είναι προετοιμασμένη για κάθε ενδεχόμενο, ακόμη και για την πιθανή εμφάνιση τουρκικής φρεγάτας στην περιοχή των ερευνών.

Η κυπριακή NAVTEX για το καλώδιο EMC και η νέα εστία αντιπαράθεσης

Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση για τις θαλάσσιες έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο δεν περιορίζεται στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου.

Νωρίτερα, η Κυπριακή Δημοκρατία είχε προχωρήσει στην έκδοση NAVTEX για τις έρευνες που σχετίζονται με την πόντιση του τηλεπικοινωνιακού καλωδίου EMC (East to Med Corridor).

Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση, το πλοίο KOBI RUEGG θα πραγματοποιούσε γεωφυσικές έρευνες για το καλωδιακό σύστημα East to Med Corridor εντός της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης της Κυπριακής Δημοκρατίας, από τις 2 έως τις 15 Νοεμβρίου 2026.

Και σε αυτή την περίπτωση, η Άγκυρα αντέδρασε με δική της αναγγελία, αμφισβητώντας την κυπριακή ΑΟΖ και υποστηρίζοντας ότι η περιοχή των ερευνών ανήκει στην αποκαλούμενη από την ίδια «τουρκική υφαλοκρηπίδα στην Ανατολική Μεσόγειο».

Το γεγονός ότι η Τουρκία αντιδρά τόσο στις έρευνες για το ηλεκτρικό καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου όσο και στις εργασίες για το τηλεπικοινωνιακό καλώδιο EMC αναδεικνύει τη διάσταση της ευρύτερης γεωπολιτικής αντιπαράθεσης γύρω από τις ενεργειακές και τηλεπικοινωνιακές υποδομές στην περιοχή.

Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι εάν η τουρκική αντίδραση θα παραμείνει στο επίπεδο των διπλωματικών ανακοινώσεων και των αντι-NAVTEX ή εάν θα υπάρξει κάποια μορφή έμπρακτης αμφισβήτησης των ερευνητικών εργασιών.

Σε κάθε περίπτωση, η έναρξη των ερευνών του Abeille Marengo αποτελεί ένα σημαντικό τεστ για την πορεία του Great Sea Interconnector, αλλά και για τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Αθήνα να καλείται να διασφαλίσει την απρόσκοπτη εξέλιξη ενός έργου στρατηγικής σημασίας για την Ελλάδα, την Κύπρο και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Διαβάστε επίσης:

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.